bar

 Herwiha binêre: -bar, -bar-, Bar, Bär, û bâr

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈbɑːɾ/
• Kîtekirin: bar

Navdêr 1

Bar li pişta kerekî (1).

bar n

1. Tiştê ku mirovek yan dewarek yan tirimpêlek hildigire û radiguhêze (nemaze tiştekî giran).

   Bar li keran kirin.

   Barê li pişta hespî gelek giran bû.

   Kamyon hat barkirin.

2. neqil, neqilkirin, raguhastin

   Me mala xwe bar kir.

   Koçer biharê ji deştê bar dikin zozanan.

3. şarj, şehn, dagirtina bateriyan

   Dixwazim telefona xwe bar bikim.

4. (mecazî) berpirsiyarî, mesûliyet, erk, peywir, wacib, wezîfe, vatinî

   Parastin û pêşxistina zimanê kurdî barê ser milê her kurdekî ye.

Ji wêjeya klasîk

• ~ 1720, Mela Hisênê Bateyî, Mewlûda Kurdî:

  "Ma remeyte îz remeyte" goşîdar
  Destê wî destê Xuda der kar û bar

Tewandin

Tewandina bar

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	bar	bar
Îzafe	barê	barên
Çemandî	barî, bêr	baran
Nîşandera çem.	wî barî	wan baran
Bangkirin	baro	barino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	barek	barin
Îzafe	barekî	barine
Çemandî	barekî	barinan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: بار
• kurdî-krîlî: бар

Hevmane

• (barê ku mirov hildigirin) piştî (2)
• (barê ku tirimpêl, keştî yan balafiran) kargo

Jê

• bar kirin
• bargir
• bargiran
• bargiranî
• bargîr
• barhilgir
• barhilgirî
• barker
• barkirî
• barsivik
• barsivikî

Etîmolojî

Mîrasmayî ji proto-hindûewropî *bʰer- (“birin, hilgirtin, rakirin, raguhastin”).

Hevreha soranî بار (bar), kurdiya başûrî bar, goranî/hewramî bar, zazakî bar, belûçî بار (bar), farisî بار (bar), pehlewî bʾl (bār), tacikî бор (bor), sanskrîtî भार (bhārá), hindî भार (bhār), albanî barrë, ermenî բեռն (beṙn), almanî Bürde, îngilîzî burden û bear (“hilgirtin, rakirin”), danmarkî byrde, swêdî börda, norwecî bør, yûnaniya kevn φόρτος (phórtos), rusî бре́мя (brémya), latviyayî bērns (“zarok - ku "barê zikê dayikê" ye”)...

Ji eynî rehî herwiha ev peyvên kurdî:

• birin
• ber (berhem, fêkî, mêwe)

Çavkanî:

• Chyet, Michael L. (2003), “bar”, li ser Kurdish–English Dictionary Ferhenga Kurmancî - Inglîzî‎^[1], with selected etymologies by Martin Schwartz [li gel etîmolojiyên bijarte ji hêla Martin Schwartz ve], New Haven û London: Yale University Press
• Horn, Paul (1893), Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingeha etîmolojiya farisî] (bi almanî), Strasbourg: K.J. Trübner
• Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden.
• MacKenzie, David Neil (1966), The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary‎^[2] (bi îngilîzî), Kommissionaer: Munksgaard (København)
• Novák, Ľubomír (2013) Problem of Archaism and Innovation in the Eastern Iranian Languages (PhD dissertation)‎[[3]], Prague: Univerzita Karlova v Praze, filozofická fakulta.
• Cabolov, R. L. (2001–2010), Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî] (bi rusî), Moskova: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura
• The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi îngilîzî û rusî): http://starling.rinet.ru/

Bide ber

• ber
• bêr
• bir
• bîr
• bor
• bûr

Werger

• Almanî: Bürde → de n, Belastung → de n, Last → de n, Ausschank → de nt, Gepäck → de nt,
• Aromanî: sartsinã m, greatsã m, griutati m, furtii m, var
• Asamî: বোজা (büza)
• Bulgarî: това́р → bg n (továr)
• Çekî: břemeno → cs nt, zatížení nt, náklad → cs n, zátěž m
• Çînî:

  Mandarînî: 負荷 / 负荷 → zh, 负荷 → zh (fùhè)

• Danmarkî: byrde g, læs nt
• Erebî: حمل → ar (ḧiml), عبء ('ibi')

  erebiya misrî: حمل m (ḥiml)

• Ermenî: բեռ → hy (beṙ)
• Farisî: بار → fa
• Ferî: byrði m, byrða m, burður n
• Fînî: kuorma → fi, taakka → fi
• Fransî: charge → fr m, fardeau → fr n
• Galîsî: carga → gl m

  Elmanîşî: Burdi m

• Holendî: last → nl n
• Îbranî: נטל → he m (net'el), עֹל → he m ('ol)
• Îngilîzî: burden → en, load → en, cargo → en
• Îrlendî: muirear n
• Îtalî: carico → it n, fardello → it
• Îzlendî: byrði → is m, burður → is n
• Japonî: 積み荷 → ja (つみに, tsumini)
• Katalanî: càrrega → ca m, carga → ca
• Koreyî: 짐 → ko (jim), 바리 → ko (bari)
• Latînî: onus nt, sarcina m
• Malezî: beban → ms
• Maorî: wahanga, wahanga
• Mecarî: teher → hu
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: byrde n, belastning m yan m

  Norweciya nînorskî: byrde m, belastning m

• Polonî: ciężar → pl n, brzemię → pl nt
• Portugalî: carga → pt, fardo → pt n
• Romanyayî: sarcină → ro m, povară → ro m
• Rusî: но́ша → ru m (nóša), груз → ru n (gruz)
• Sanskrîtî: भार → sa n (bhāra)
• Sirboxirwatî:

  krîlî: бре̏ме nt

  latînî: brȅme → sh nt

• Slovakî: bremeno nt
• Spanî: carga → es
• Swahîlî: mzigo → sw
• Swêdî: börda → sv, belastning → sv
• Tagalogî: dinadalang mabigat
• Tirkî: yük → tr
• Yûnanî:

  Yûnaniya kevn: ἄχθος nt (ákhthos), φόρημα nt (phórēma)

Qafiye

• ar
• car
• çar
• dar
• gar
• har
• jar
• kar
• lar
• mar
• nar
• par
• sar
• şar
• tar
• war
• xar
• yar
• zar

Navdêr 2

bar m

1. par, behr, pişk, beş, qism, qismet

   Bila nîv jê bara te be û nîv jî bara min.

Etîmolojî

Binêrin: par (2)

Navdêr 3

bar m

1. car, keret, defe

   car û baran ― carinan, hinek caran

   dubare ― ducarî, tekrar

Jê

• carûcaran
• dubare

Etîmolojî

Hevreha farisî بار (bar), pehlewî bar ji bar ya bi wateya "neqil" (li jortir binêrin). Bo guherîna "neqil > car" bidin ber peyva neqil ku di hinek devokan de bi wateya "car" tê bikaranîn.

Navdêr 4

Barek

bar m

1. Cihê ku alkol anku meşrûb lê tê firotin û vexwarin.

Tewandin

Tewandina bar

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	bar	bar
Îzafe	bara	barên
Çemandî	barê	baran
Nîşandera çem.	wê barê	wan baran
Bangkirin	barê	barino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	barek	barin
Îzafe	bareke	barine
Çemandî	barekê	barinan

Hevmane

• badexane
• meyxane
• noşînxane
• pûb
• vexwarinxane

Etîmolojî

Deyn ji îngilîzî bar li nîveka duyem ya sedsala 20em.

Werger

• Albanî: bar → sq n, pijetore → sq m
• Almanî: Bar → de m, Kneipe → de m, Beisl → de nt, Lokal → de nt, Gasthaus → de nt
• Azerî: bar → az, meyxana, pivəxana
• Belarusî: бар n (bar), піўна́я m (piŭnája), карчма́ m (karčmá), тракці́р n (trakcír), паб n (pab), каба́к m (kabák)
• Bengalî: বার → bn (bar)
• Bulgarî: бар (bar), кръ̀чма → bg m (krǎ̀čma), пи́вница → bg m (pívnica), механа́ → bg m (mehaná)
• Burmayî: ဘား → my (bha:), အရက်ဆိုင် (a.rakhcuing)
• Çekî: bar → cs n, krčma → cs m, hospoda → cs m, hostinec → cs n
• Çîçewayî: bala
• Çînî:

  Kantonî: 酒吧 → yue (zau² baa¹)

  Mandarînî: 酒吧 → zh (jiǔbā), 酒館 / 酒馆 → zh, 酒馆 → zh (jiǔguǎn), 酒店 → zh (jiǔdiàn)

• Danmarkî: bar → da g, kro g
• Endonezyayî: bar → id
• Erebî: خَانَة m (ḵāna), بَار → ar m (bar)
• Ermenî: բար → hy (bar), պանդոկ → hy (pandok), գինետուն → hy (ginetun), փաբ → hy (pʻab)
• Esperantoyî: drinkejo
• Estonî: baar → et, kõrts → et, trahter → et
• Farisî: بار → fa (bâr), میخانه → fa (meyxâne)
• Ferî: ølstova m, ølklubbi n, barr m, krógv m, drykkjustova m
• Fînî: baari → fi, kapakka → fi, krouvi → fi, anniskelupaikka
• Fransî: bar → fr n, pub → fr n, taverne → fr m
• Gaelîka skotî: bàr n
• Gurcî: ბარი → ka (bari), ლუდხანა (ludxana)
• Hindî: बार → hi n (bār), शराब-घर n (śarāb-ghar), पब (pab)
• Holendî: bar → nl n, café → nl nt, taveerne → nl n, kroeg → nl m
• Îbranî: בָּאר \ בָּר → he m (bar), בָּר → he m (bar)
• Îngilîzî: bar → en, pub → en
• Înterlîngua: bar
• Îrlendî: teach leanna n, teach tábhairne n
• Îtalî: bar → it n, taverna → it m, birreria → it m
• Îzlendî: bar → is n, krá → is m, ölstofa m, pöbb n, knæpa m
• Japonî: バー (bā), 居酒屋 → ja (いざかや, izakaya), パブ (pabu), 飲み屋 → ja (のみや, nomiya), 酒場 → ja (さかば, sakaba)
• Kirgizî: бар → ky (bar), араккана (arakkana)
• Koreyî: 술집 → ko (suljip), 바 → ko (ba), 퍼브 (peobeu)
• Latînî: oecus potorius]] n, taberna → la m
• Latînî: bārs n, krogs n
• Lawsî: ຮ້ານຂາຍເບັຽ (hān khāi bīa), ບາ (bā), ຮ້ານເຫລົ້າ (hān lao), ຮ້ານດື່ມເຫຼົ້າ (hān dư̄m lao), ຜັບ (phap)
• Lîtwanî: baras → lt n, smuklė m
• Makedonî: бар n (bar), пивница m (pivnica), крчма m (krčma), паб n (pab)
• Malezî: bar → ms
• Maorî: pā
• Mecarî: bár → hu, kocsma → hu, csárda → hu
• Mongolî: баар → mn (baar), паб (pab)
• Nahwatlî: ocnamacoyan
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: bar → no n, drikkested nt, kneipe m yan m, bule → no m yan m, kro

  Norweciya nînorskî: bar n

• Oygurî: مەيخانا (meyxana)
• Ozbekî: bar → uz, mayxona → uz, pivoxona → uz
• Polonî: bar → pl n, knajpa → pl m, gospoda → pl m, piwiarnia → pl m
• Portugalî: bar → pt n, taberna → pt m
• Qazaxî: бар (bar), сырахана (syraxana)
• Romanyayî: bar → ro nt, bodegă → ro m, berărie → ro m, braserie → ro m
• Rusî: бар → ru n (bar), пивна́я → ru m (pivnája), каба́к → ru n (kabák), паб → ru n (pab), корчма́ → ru m (korčmá), тракти́р → ru n (traktír), таве́рна → ru m (tavérna), пивну́шка → ru m (pivnúška)
• Sirboxirwatî:

  krîlî: бар n, паб n, крчма m, пивница m

  latînî: bar → sh n, pab → sh n, krčma → sh m, pivnica → sh m

• Slovakî: bar n, krčma → sk m, hostinec → sk n
• Slovenî: bar n, pivnica m
• Sorbî:

  Sorbiya jêrîn: kjarcma m

  Sorbiya jorîn: korčma m

• Spanî: bar → es n, taberna → es m
• Swêdî: bar → sv g, pub → sv g, krog → sv g
• Tacikî: бар → tg (bar), майхона (mayxona)
• Tagalogî: barikan
• Tayî: บาร์ → th, ผับ → th (pàp), ร้านเหล้า → th, ร้านสุรา
• Tirkî: bar → tr, meyhane → tr
• Tirkmenî: bar → tk, meýhana
• Tîbetî: ཆང་ཁང (chang khang)
• Urdûyî: بار m (bār)
• Ûkraynî: бар → uk n (bar), пивна́ m (pyvná), каба́к → uk n (kabák), кна́йпа m (knájpa), пивни́ця m (pyvnýcja), корчма́ m (korčmá), тракти́р n (traktýr), паб n (pab), ши́нок n (šýnok)
• Viyetnamî: quán rượu → vi, ba → vi
• Ximêrî: បារ → km (baa), ភោជនាគារ → km (phoocniəkiə)
• Yidîşî: באַר (bar), שענק (shenk)
• Yûnanî: μπαρ → el nt (bar), καπηλειό → el nt (kapileió), ποτοπωλείο → el nt (potopoleío), παμπ → el m (pamp)

  Yûnaniya kevn: καπηλεῖον nt (kapēleîon)

Navdêr 5

bar n

1. rewş, hal, barûdox, weziyet

   barê neasayî ― rewşa awarte

Etîmolojî

Vê dawiyê ji bi rêya soranî ji farisî بار (bar, “car, derfet, delîve”).

Werger

rewş — binêre rewş

Navdêr 6

bar m

1. yekeya pîvana zext û fişarê

Etîmolojî

Ji îngilîzî bar ji yûnaniya kevn βᾰ́ρος (bắros).

Werger

• Îngilîzî: bar → en (unit for measuring pressure)

Navdêr 7

bar m

1. barebar, barrîn, dengê barrînê

Etîmolojî

Onomatopoetîk.

Anagram

• bra, rab

Zazakî

Navdêr

bar

1. par, behr, pişk, qism, qismet

Soranî

Navdêr

bar

1. bar, piştî
2. rewş, hal, barûdox, bar
3. bar, meyxane

Afarî

Navdêr

bar

1. (zeman) şev

Albanî

Navdêr

bar n

1. (gulûgiya) giya

Almanî

Bilêvkirin

•  IPA: [baːɐ̯]

• Deng:

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Deng (Berlîn, Almanya):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Kîtekirin: bar

Rengdêr

bar

1. (pereyê) pêşîn, neqd

Dalmatî

Lêker

bar

1. vexwarin

Galîsî

Navdêr

bar n

1. (avahî) qehwexane

Çavkanî

Ev made ji wergerên qehwexane hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Îngilîzî

Bilêvkirin

• Deng (DYA):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Deng (QY):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Deng (Teksas, DYA):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Deng (Connecticut, DYA):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

Navdêr

bar

1. qalib: perçeya tiştekî ya çarqorzî
2. bar, meyxane, badexane
3. şifşe

Anagram

• bra

Sahoyî

Navdêr

bar

1. (zeman) şev

Romanî

Navdêr

bar

1. (erdnîgarî) çiya

Çavkanî

Ev made ji wergerên çiya hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Îtalî

Bilêvkirin

• Deng (Îtalya):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

Navdêr

bar n

1. (avahî) qehwexane

Çavkanî

Ev made ji wergerên qehwexane hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Tirkî

Navdêr

bar

1. bar, meyxane
2. cureyekî govendê ye ku bi piranî li aliyê Erzirom û bajarên li derdora wê tê leyistin.
3. deleme
4. tebeq, kerme

   Dili bar tutmuştu. ― Zimanê wî tebeqî bûbû.

Anagram

• Rab

Waxiyî

Navdêr

bar

1. derî, dergeh