ba

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

1. hewayê ku dilive[biguherîne]

Dar li ber badiçemin.

navdêr, nêr

Xwendin[biguherîne]
  • IPA: /ˈbɑː/
Wate[biguherîne]
  1. hewayê ku dilive:
    Îro bayek sar tê.
  2. hêzek civakî yan aborî yan siyasî:
    bayê azadiyê
  3. kuş, tirr, fis, piv:
    Bayek berda, bêhnek bi ser odeyê xist!
  4. bêwate, hewante:
    berba / berbad
Bi alfabeyên din[biguherîne]
Têkilî[biguherîne]
Bide ber[biguherîne]
tewang[biguherîne]

Binêre herwiha[biguherîne]
Bikaranîn[biguherîne]
Bi zaravayên kurdî[biguherîne]
Ji[biguherîne]

hevreha soranî با (ba), kurdiya başûrî wa, hewramî wa, zazakî va / vay, farisî باد (bad), tacikî бод (bod), avestayî vā́ta, vātō (vate-, vato-), belûçî گوات (gwat), sanskrîtî वात (vā́ta), latînî ventus, frensî vent, swêdî vind, inglîzî wind, almanî Wind, toxarî A want, wänt, toxarî B yente, yûnaniya kevn ἀέντα (aenta), bretonî gwent, weylsî gwynt, hîtîtî huwanz... hemû ji proto-hindûewropî *h₂wéh₁n̥ts (ba) ji *h₂weh₁- (ba hatin, ba lê dan). Bo guherîna B/V/W bide ber: baran, berf. Bo guherîna B/G bide ber: beraz, birsî, binas. Ji eynî rehî: he-wa.

Çavkanî: Horn p.35, Watkins p.95, MacKenzie P.140, Etymonline
[biguherîne]
anagram[biguherîne]
Werger[biguherîne]

2. cem, nik[biguherîne]

daçek

Ji wêjeyê[biguherîne]
  • Xwedîyê qonaxa min her çendîn di vê yekê de dudil bû, lê biryar da ku alîkarîya min bike û min bibe li ba wî.

(Çend Rûpel Ji Dîroka Gelê Kurd, K. Mezher Ehmed, Weşanên APEC)

Hevwate[biguherîne]
  1. bal, cem, nik, dev
Bikaranîn[biguherîne]
  • ba: Ez çûm ba wê.
  • ji ba: Ez ji ba wê hatim.
  • li ba: Ez li ba wê me.
Hevwate[biguherîne]

Were ba min.

    • Were tela min
    • Were gel min
    • Were cem min
    • Were rex min
    • Were nik min
    • Were def min
    • Were rav min
    • Were kêleka min
    • Were tenişta min
    • Were hêla min
    • Were hinda min
    • Were rû min

Ji[biguherîne]

Kurtkirina bal ji erebî

3. bila[biguherîne]

hoker

== Xwendin[biguherîne]

  • IPA: /ˈbɑː/

Wate ==[biguherîne]

  1. bila, dibe ku, destûr heye ku:
    Ba ew jî were.
  2. bila, divê ku, gerek e ku, lazim e ku:
    Ba hespê xwe li wir nesekinîne!
Ji[biguherîne]

Kurtkirina bila ji erebî

Werger[biguherîne]

4. bang, gazî[biguherîne]

== Xwendin[biguherîne]

  • IPA: /ˈbɑː/

Wate ==[biguherîne]

  1. bang, gazî, hawar, deng: ba kirin: bang kirin, gazî kirin
Ji[biguherîne]

Kurtkirina bang: bang > ban > ba

5. bûya[biguherîne]

lêker

== Xwendin[biguherîne]

  • IPA: /ˈbɑː/

Wate ==[biguherîne]

  1. bûya, baya

Ji Wêjeyê[biguherîne]

"Eger hikûmet di aştiyê de jidil ba, wê çaxê qereqol çênedikir. Em van qereqolan qebûl nakin û heta çêkirina wan neyê sekinandin em dest ji çalakiyên xwe bernadin." (rudaw.net/kurmanci 4/2014)

Ji[biguherîne]

Kurtkirina bûya

6. bi[biguherîne]

daçek

== Xwendin[biguherîne]

  • IPA: /ˈbɑː/

Wate ==[biguherîne]

  1. bi
Bikaranîn[biguherîne]
  • Tenê di klasîkan de

Ji Wêjeyê[biguherîne]

Asîmanêsitûn Wî kir bedîd
Sûretê ba xal û xetaferîd'* jêder*

Ji[biguherîne]

ji farisî با (ba), hevreha kurmancî bi, soranî "be", pehlewî "ped".

Soranî[biguherîne]

lêker lêker

Xwendin[biguherîne]

  • IPA: /ˈbɑː/

Wate[biguherîne]

  1. ba (hewa)
  2. bila, ba