esman

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  •  IPA: /ʕɜsˈmʌːn/, [ʕɜsˈmʌ̟ːn]
  • (Amed) IPA: [ˈɜ̟smʌ̟̞ːn]
  • Kîtekirin: es·man

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî esman esman
Îzafe esmanê esmanên
Çemandî esmanî esmanan
Nîşandera çemandî esmanî wan esmanan
Bangkirin esmano esmanino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî esmanek esmanin
Îzafe esmanekî esmanine
Çemandî esmanekî esmaninan
esman

esman nêr

  1. cihê di ser erdê re
    • Firoke ji axê hilket esmanan.
  2. dinyayek yan çend dinyayên di ser dinyaya me re ku tê bawerkirin Yezdan û firîşte lê ne
  3. bilindtirîn cih yan cihek pir bilind
    • Gihişt ber perên esmanan. (Gihiştin cihek pir bilind.)
  4. valageh, feza

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • 120. Di wê sa'etê suwar kirin
    121. Şêx me esman niyet e
    Ya Reb em û ev qiset e
    (Feqiyê Teyran ~1620)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

proto-hindûewropî:*ekmon- ("kevir")

proto-îranî *heçmen-
avestayî: esman- ("esman, xwedayê esmanî")
farisiya kevn: esman- ("esman")
partî: 'sm'n- ("esman")
pehlewî: 'sm'n- ("esman")
sogdî: sm'n- ("esman")
farisî: asman ("esman")
belûçî: ajman ("esman")
kurdî: esman ("esman")
hewramî: asman ("esman") ...
zazakî: asmen alfabeya arî
sanskrîtî: āčman ("kevir")
yûnanî: ākanē ("kevir")
almanî: hammer ("çekûç")
inglîzî: hammer ("çekûç")
hîtîtî: aku ("kevir") ...

Çavkanî: Horn p.8, Watkins p.2, Etymonline | Pokorny: 18
Agadarî: Di proto-arî de wateya ”esman” ji kevirî guherî û bû kanzayek. Paşî jî wateya ”esman”î girt.

Werger[biguherîne]