esman

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /ʕɛsˈmɑːn/
  • Jihevqetandin: es·man

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî esman esman
Ravek esmanê esmanên
Çemandî esmanî esmanan
Nîşandera çemandî esmanî wan esmanan
Bangkirin esmano esmanino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî esmanek esmanin
Îzafe esmanekî esmanine
Çemandî esmanekî esmaninan
esman

esman nêr

  1. cihê di ser erdê re
    • Firroke ji axê hilket esmanan.
  2. dinyayek yan çend dinyayên di ser dinyaya me re ku tê bawerkirin Yezdan û firrîşte lê ne
  3. bilindtirîn cih yan cihek pirr bilind
    • Gihişt ber perrên esmanan. (Gihiştin cihek pirr bilind.)
  4. valageh, feza

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • 120. Di wê sa'etê suwar kirin
    121. Şêx me esman niyet e
    Ya Reb em û ev qiset e
    (Feqiyê Teyran ~1620)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

proto-hindûewropî:*ekmon- ("kevir")

proto-aryayî *heçmen-
avestayî: esman- ("esman, xwedayê esmanî")
farisiya kevn: esman- ("esman")
parsî: 'sm'n- ("esman")
pehlewî: 'sm'n- ("esman")
sogdî: sm'n- ("esman")
farisî: asman ("esman")
belûçî: ajman ("esman")
kurdî: esman ("esman")
hewramî: asman ("esman") ...
zazakî: asmen alfabeya arî
sanskrîtî: āčman ("kevir")
yewnanî: ākanē ("kevir")
elmanî: hammer ("çekûç")
inglîzî: hammer ("çekûç")
hîtîtî: aku ("kevir") ...

Çavkanî: Horn p.8, Watkins p.2, Etymonline | Pokorny: 18
Agadarî: Di proto-arî de wateya ”esman” ji kevirî guherrî û bû kanzayek. Paşî jî wateya ”esman”î girt.

Werger[biguherîne]