ewr

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /ˈʕæwɾ/, عه‌ور
  • Kîtekirin: ewr
  • Yek ji kêm peyvên xwemalî yên kurdî ye ku li destpêka wê dengê /ʕ/ /ع/ yê wek li destpêka navên Elî yan Emer heye.

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî ewr ewr
Ravek ewrê ewrên
Çemandî ewrî ewran
Nîşandera çemandî ewrî wan ewran
Bangkirin ewro ewrino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî ewrek ewrin
Îzafe ewrekî ewrine
Çemandî ewrekî ewrinan
ewr (rengê spî û lê ne yê şîn)

ewr nêr

  1. ava yan cemeda li esmanan ya ku baran yan berf jê çêdibin û dibarin
  2. komeke tiştan li hewa
    • ewrekî tozê
    • ewrekî teyran
  3. pirt an parçeyeke gewr yan tarî
    • Ewr ketiye ser çavê wî. (Ew bi çavê xwe nabîne.)
  4. (Mecazî) bela yan tişta/ê ku belkî bibe bela
    • Ewrên reş û tarî esmanê welatê me girtiye.
  5. (Kompûternasî) Internet, heçku wek ewrekî li her derê hazir bo hilgirtin û gihandina materyalan
  6. (Reşî) esman (bes li hin deran tê vê maneyê)

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • 'Îd e û da 'alemê bang-i sefayê xas û 'am
    Mah-i new ebrû numandin çû ji ber 'ewr û xemam
    Xweş bi dor camê işaret kir hilalê saqiyan
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Dijwate[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî ھەور‎ (hewr‎), kurdiya başûrî ewr, hewramî hewr, zazakî hewr / ewr / hor / or, belûçî اور (ewr) / هور (hewr), farisî ابر (ebr), tacikî абр (abr), osetî арв (arv: esman) û ӕвра́гъ (ævráǧi: ewr), peştûyî اوره‎ (owrë́) û ووره (wore), pehlewî ebr, avestayî 𐬀𐬡𐬭𐬀‎ (aβra), sanskrîtî अभ्र (abhrá), ermenî ամպ (amp: ewr) û ամպրոպ (amprop: birûsk), yûnaniya kevn ὄμβρος (ómbros: ewr) û ἀφρός (aphrós: kef, kefa avê - ku şiklê wê wek yê ewran e), latînî imber (ewr, bahoz, barove, baran)... hemû ji proto-hindûewropî *n̥bʰrós / *n̥bʰrís (ewr-baran) ji *nebʰ- (şil).

Ji heman rehê proto-hindûewropî herwiha peyveke din ya bi maneya ewr bi awayê *nébʰos (bi maneya "ewr" û "şilî") hebû ku serekaniya peyvên gelek zimanan yên bi maneya "şilî" yan "ewr" e. Bo zêdetir agahiyan binêrin: nem.

Hêjayî gotinê ye ku о́блако (óblako: ewr) ya rûsî ne hevreha peyva ewr e tevî ku hinekî dişibe hevrehên peyva "ewr" jî.

Bi maneya "Internet" wergereke nû ya yekser ji peyva "cloud" ya inglîzî ye.

Çavkanî: Novák r. 199, Horn, Watkins, Etymonline | Pokorny: 315-316

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]