dinya

Herwiha binêre: Dinya

Kurmancî

Bilêvkirin

IPA^(kilîd): /dɘnˈjɑː/
Deng (Bidlîs): guhdar bike(file)
Kîtekirin: din·ya

Navdêr

dinya m

Zemîn û her tiştê lê.
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
Alem, xelk, xelk û alem, hemî mirov.
Dinya hemî dizane ku...
Derdor, dewrûber, dorber, hawirdor.
Dinya tarî bû.

Kor dinyayê nabînin.
- 1986, Firat Cewerî, Girtî, Weşanên Nûdem:
  Dinya germ bû. Di wê dinya germê de dîsan sûk tijî mirov bûn.
Civak.
Bi baweriya dinyayê...
Parçeyek ji dinyayê.
Dinyaya erebî, dinyaya Rojava.
Derek kar yan çalakiyekê.
Dinyaya şoreşgêrî dinyayek tevlihev e.
Gerdûn, hemî galaksiyên tê zanîn yan bawerkirin ku hene.
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
Her tiştê di jiyana kesekî de.
Hemî dinyaya wî bi carekê herrifî.
Rewş.
Dinyaya sibê dê ne mîna dinyaya îro be.
Jiyana berî mirinê.
Kes li vê dinyayê namîne. (Dijmane: axret)
Têkiliyên civakî, têkiliyên navbera mirovan.
Ti ji vê dinyayê nizane!
Karên bo xwe ne bo Xwedê.
Dîn û dinya bêyî hev nabin.
Erd, ax, zevî, zemîn, gerdûn, cîhan, kaînat, alem, unîvers, kozmoz, felek, mirov, civak, civat, exter, xelk, keyhan.^{[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].}
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

~ 1640, Melayê Cizîrî, Dîwan:
Xwînê we dirêjin ko li şîran cemidî kef
Dinya bûye leylan ji lixavan diwerit kef
Rom û 'ecemê girtiye oxilme bi sef sef

Tewandin

Tewandina *dinya*
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	dinya	dinya
Îzafe	dinyaya	dinyayên
Çemandî	dinyayê	dinyayan
Nîşandera çem.	wê dinyayê	wan dinyayan
Bangkirin	dinyayê	dinyayino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	dinyayek	dinyayin
Îzafe	dinyayeke	dinyayine
Çemandî	dinyayekê	dinyayinan

Bi alfabeyên din

Formên alternatîv

dunya

Hevmane

Jê

Etîmolojî

Ji erebî دنياء (dunyai: dinya) ji دناوة (nêzîk bûn) anku wateya bingehîn ya peyvê "derdor" bû, wek di fraza "Dinya tarî bû" de.

Tewandî

(standard) dinyayê
(devkî) dinê, dinyê, dinyaê

Werger

Adîgeyî: дунае (dunaje)
Afrîkansî: wêreld → af
Aghwanî: 𐔰𐔺𐔵 (ayz)
Albanî: botë → sq m
Almanî: Welt → de m
Amharî: ዓለም → am (ʿaläm)
Aragonî: mundo n
Arçî: дунил (dunil)
Aromanî: lume, lumi
Asamî: বিশ্ব (bisso), জগত (zogot), পৃথিৱী (prithiwi), দুনীয়া (dunia)
Astûrî: mundu → ast n
Avarî: дунял (dunjal)
Azerî: dünya → az, aləm → az, cahan
Baskî: mundu
Başkîrî: донъя (donʺya)
Bayerî: Wöd
Belarusî: свет n (svjet), сьвет n (sʹvjet)
Bengalî: দুনিয়া → bn (duniẏa), জাহান → bn (jahan), কায়েনাত (kaẏenat), বিশ্ব → bn (biś), আলম → bn (alôm), জগত (jôgôt)
Bîkoliya naverast: kinaban
Bretonî: bed → br n
Bulgarî: свят → bg n (svjat)
Burmayî: လောက → my (lau:ka.), ကမ္ဘာ → my (kambha)
Çekî: svět → cs n
Çerokî: ᎡᎶᎯ → chr (elohi)
Çîkasawî: yaakni'
Çînî:
Kantonî: 世界 (sai³ gaai³)

Dunganî: шыҗе (šɨži͡ə), дун-я (dun-i͡a)

Hakkayî: 世界 (sṳ-kie)

Mandarînî: 世界 → zh (shìjiè)

Min dongî: 世界 (sié-gái)

Minnanî: 世界 → zh-min-nan (sè-kài)

Wuyî: 世界
Danmarkî: menneskehed g, verden → da g
Divehî: ދުނިޔެ (duniye)
Endonezyayî: dunia → id
Erebî: عَالَم → ar n (ʕālam)
Ermenî: աշխարհ → hy (ašxarh)
Esperantoyî: mondo → eo
Estonî: maailm → et
Etiyopiya klasîk: ዓለም (ʿaläm)
Evenkî: дуннэ (dunnə), буга (buga)
Extremaduranî: mundu n
Farisî: جهان → fa (jahân), دنیا → fa (donyâ), عالم → fa ('âlam)
Ferî: verøld, heimur → fo n, verð m
Fînî: maailma → fi
Fransiya kevn: mund n
Fransî: monde → fr n
Fransiya kevn: monde n
Friyolî: mond n
Frîsî: wrâld g
Gaelîka skotî: saoghal n, domhan n
Galîsî: mundo → gl n
Gotî: 𐌼𐌰𐌽𐌰𐍃𐌴𐌸𐍃 m (manasēþs)
Gujaratî: વિશ્વ n (viśva)
Gurcî: სამყარო (samq̇aro), მსოფლიო (msoplio)
Guwaranî: arapy
Hawayî: honua
Higaononî: kalibutan
Hindî: दुनिया → hi m (duniyā), लोक → hi n (lok), विश्व → hi n (viśva), संसार → hi n (sansār), जगत → hi n (jagat), पृथ्वी → hi m (pŕthvī), आलम → hi n (ālam), जहान → hi n (jahān), ज़माना n (zamānā), जमाना → hi n (jamānā), जग → hi n (jag), प्रपंच → hi n (prapañc)
Holendî: wereld → nl m yan n
Îbranî: עוֹלָם → he n (olám)
Îdoyî: mondo → io
Îngilîziya kevn: weorold m
Îngilîziya navîn: world
Îngilîzî: world → en
Îngriyî: maailma, miira
Înterlîngua: mundo
Îrlendî: saol n, bith → ga n
Îrlendiya kevn: domun n
Îstriyotî: mondo n
Îtalî: mondo → it n
Îzlendî: veröld → is m, heimur → is n
Japonî: 世界 → ja (せかい, sekai), 世 → ja (よ, yo)
Javayiya kevn: jagat
Javayî: donya → jv, jagad → jv
Kalmîkî: делкә (delkä)
Kannadayî: ವಿಶ್ವ → kn (viśva)
Kapampanganî: yatu
Kaşûbî: swiat n
Katalanî: món → ca n
Kirgizî: аалам → ky (aalam), дүйнө → ky (düynö)
Kîngalî: ලෝකය → si (lōkaya)
Koreyî: 세계 → ko (segye), 누리 → ko (nuri)
Kornî: bys n, bes n
Latgalî: pasauļs n
Latînî: mundus n
Latviyayî: pasaule → lv m
Lawsî: ໂລກ → lo (lōk)
Lezgînî: дуьнья (dün’ä)
Lîtwanî: pasaulis → lt n
Lîvonî: īlma, mōīlma, pasouļ
Lombardî: mond n
Luksembûrgî: Welt m
Maguindanaoyî: dunia
Makedonî: свет n (svet)
Malayalamî: ലോകം → ml (lōkaṃ)
Malezî: alam → ms, dunia → ms, jagat, loka, buana, buana
Maltayî: dinja → mt m
Maorî: aotūroa, ao → mi
Maranaoyî: doniya'
Maratî: जग (jag)
Marî:
Mariya rojhilatî: тӱня (tünâ)
Mecarî: világ → hu
Megleno-romanyayî: lumi m
Mîrandî: mundo n
Mongolî:
Kirîlî: дэлхий → mn (delxii)

Mongolî: ᠳᠡᠯᠡᠭᠡᠢ (delegei)
Nanayî: яло (jalo)
Napolîtanî: munno n
Nedersaksî: Werld m
Nepalî: संसार (sansār)
Norsiya kevn: heimr
Norwecî:
Norweciya bokmålî: verden → no n, verd → no n yan m

Norweciya nînorskî: verd m, heim n,
Okînawanî: 世界 (しけー, sike)
Oksîtanî: mond → oc n
Oriyayî: ଦୁନିଆ → or (dunia)
Oromoyî: addunyaa
Osetî: дуне (dune)
Oygurî: ئالەم (alem), دۇنيا (dunya), جاھان (jahan), زامان (zaman)
Ozbekî: dunyo → uz, jahon → uz, olam → uz
Peştûyî: نړۍ → ps m (naṛᶕy), عالم → ps n ('ālam)
Polonî: świat → pl m nezindî
Portugalî: mundo → pt n
Puncabî: ਦੁਨੀਆ (dunīā)
Qazaxî: әлем → kk (älem), дүние → kk (dünie), жаһан (jahan)
Qiptî: ⲕⲟⲥⲙⲟⲥ n (kosmos), ⲑⲟ n (tho)
Marwarî: दुनियांण (duniyā̃ṇ)
Romancî: mund n, mond n, muond n
Romanyayî: lume → ro
Rusî: мир → ru n (mir), свет → ru n (svet)
Saksoniya kevn: werold m
Sanskrîtî: जगत् → sa nt (jagat)
Sardînî: mundhu n, mundu n, munnu n
Sebwanoyî: kalibotan
Sicîlî: munnu → scn n
Sindhî: دنيا
Sirboxirwatî:
Kirîlî: свије̑т n, све̑т n

Latînî: svijȇt → sh n, svȇt → sh n
Sîlhetî: ꠖꠥꠘꠤꠀꠁ (duniai)
Skotî: warld
Slaviya kevn:
Kirîlî: свѣтъ n (světŭ)
Slaviya rojavayî ya kevn: свѣтъ n (světŭ)
Slovakî: svet → sk n
Slovenî: svet → sl n
Sorbî:
Sorbiya jêrîn: swět n

Sorbiya jorîn: swět n
Spanî: mundo → es n
Swêdî: värld → sv g
Tabasaranî: аьлам (a̱lam), дю’ня (dju’nja)
Tacikî: ҷаҳон → tg (jahon), дунё → tg (dunyo), олам (olam)
Tagalogî: mundo → tl
Tamîlî: செகம் → ta (cekam), ஞாலம் → ta (ñālam), பார் → ta (pār), உலகம் → ta (ulakam)
Tarifitî: ddunya m
Taşelhitî: tilit m
Tausugî: dunya
Tayî: โลก → th (lôok)
Telûgûyî: ప్రపంచము → te (prapañcamu)
Temazîxtiya atlasa navendî: ⴰⵎⴰⴹⴰⵍ (amaḍal)
Teterî: дөнья (dön’ya)
Tetûmî: mundu
Tirkî: dünya → tr, alem → tr, cihan → tr
Tirkmenî: dünýä, älem
Tîbetî: འཛམ་གླིང ('dzam gling)
Toxarî A: ārkiśoṣi
Toxarî B: śaiṣṣe
Urdûyî: دنیا → ur m (duniyā), جہان (jahān), عالم → ur ('ālam), سنسار (sansār)
Ûkraynî: світ → uk n (svit)
Venîsî: móndo n
Viyetnamî: thế giới → vi
Volapûkî: vol → vo
Walonî: monde → wa n
Warayî: kalibutan
Weylsî: byd → cy n
Ximêrî: លោក → km (look), ពិភពលោក → km (pĭphpôloŭk)
Yagnobî: дунё (dunyo)
Yakutî: аан дойду (aan doydu)
Yidîşî: וועלט → yi m (velt)
Yupîkiya navendî: ella
Yûnanî: κόσμος → el n (kósmos)
Kevn: κόσμος n (kósmos), οἰκουμένη m (oikouménē)
Zhuangî: lajmbwn

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya world a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Anagram

dayin, inyad, yadin