ax

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurmancî[biguherîne]

1. erd[biguherîne]

ax

navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. xwelî, toz û herrî û xîz
  2. erd, milk, zevî
  3. war, welat

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Hatî Cebraîl li ba emrê Letîf
    Çengekî axê ji wê qebra şerîf
    Girt û ba tesnîmê safî kir hevîr
    (Mewlûda Kurdî ~1470, Mela Hisênê Bateyî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Ji[biguherîne]

hevreha belûçî ak, hak, sanskrîtî आस (ase-: xwelî - S-ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe "h" yan "x"), hîtîtî ḫeşşe- (xwelî), yûnaniya kevn ἄζα (aza: pîsatiya hişk), gotî 𐌰𐌶𐌲𐍉 (azgo: xwelî), inglîzî ash (xwelî), almanî Asche (xwelî), swêdî û îzlendî aska (xwelî), danmarkî û norwecî aske (xwelî), holendî as (xwelî), ermenî աճիւն (açiwn: xwelî), hemû ji proto-hindûewropî *h₂éHōs (xwelî). Herwiha bi metatezê soranî خاك (xak < *ax- + -k), farisî خاك (xak) û pehlewî 𐭧𐭠𐭪 (xak), belûçî ہاک (hak) jî. Di kurdî de ax ji "xwelî" ya proto-hindûewropî û xwelî ji "ax" ji proto-hindûewropî tê anku maneyên wan bi hev guherîne.

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

  • Kurmancî: ax
  • Soranî: gił, xol
  • Kurdiya başûr: xak
  • Lekî: xak
  • Hewramî:
  • Zazakî: harî

Werger[biguherîne]

2. gaziyek[biguherîne]

hoker

Wate[biguherîne]

  1. Gaziyek anku bangek anku hawarek e mirov dikin dema bi tiştek pirr xweş yan nexweş dihesin.
    • Ax, pişta min diêşe!
    • Ax, tu çend şirîn î!

Hevwate[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Zazakî[biguherîne]

Wate[biguherîne]

  1. ax, dema tif kirinê dengê ku ji qirikê dertê, Mana nîda (gazî) dide [1]

Çavkanî[biguherîne]

  1. http: //www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-Zazak%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-A-a.pdf

Inglîzî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. bivir