Nimînok:Ferhengok

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Ferhengokeke têgihên di Wîkîferhengê de tên bikaranîn. Ji bo lînkkirina vê rûpelê şablona {{nimînok}} bi kar bînin.

Nimînok: A B C Ç D E Ê F G H I Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z '

A[biguherîne]

artîkel, veqetandek, zêder

B[biguherîne]

baneşan
binavkirî
Bi-nav-kirî. Formeke navdêrê ye. Kevirê min. Sêva te.
biwêj
bireser
Pêkhateya ku kar lê tê kirin. Mînak Xecê sêv xwar. Peyva sêv di vê hevokê de bireser e. Bide ber: kirde

C[biguherîne]

cînav
cotreh
Peyvên ku ji eynî rehî çêbûne lê belê bi rêyên cuda ketine zimanekî. Bi inglîzî doublet. Bide ber #hevreh

Ç[biguherîne]

D[biguherîne]

daçek
dariştin, dariştî
Çêkirina peyvan bi pêşgir, navgir û paşgiran.
dijwate
Peyvên ku wateya wan %100 cuda ye. Mînak mezin û biçûk dijwateyên hev in.

E[biguherîne]

Ê[biguherîne]

F[biguherîne]

G[biguherîne]

girêdek
gerguhêz, gh
Lêkera ku bireserê werdigire.

H[biguherîne]

hevmane
Peyvên ku maneya wan eynî ne. Mînak ciwan û xweşik
hevdeng
Peyvên ku wekî peyveke din tên bilêvkirin lê nivîsîn, mane an jî rehê wan ji hev cuda ne.
hevreh
Peyvên ku ji heman peyvê çêbûne.
hoker

I[biguherîne]

Î[biguherîne]

J[biguherîne]

K[biguherîne]

kirde
Pêkhateya ku di hevokekê de karî dike. Mînak Xecê sêv xwar. Peyva Xecê di vê hevokê de kirdeye. Bide ber: bireser

L[biguherîne]

lêker
Peyvên ku nîşanê kirinê an bûyînê dikin. Tewîna peyvan li ser Wîkîferhengê wek tewandin tê binavkirin.

M[biguherîne]

, m
Navdêrên ku zayenda wan li gorî mê ditewe. Herwiha bnr. mn, nêr.
mê û nêr, mn
Navdêrên ku zayenda wan li gorî hem mê hem nêr ditewe. Herwiha bnr. , nêr.

N[biguherîne]

navdêr
Navên tişt (sêv, heywan, qedeh) yan kavraman (dilşadî, bextiyarî hwd.) di rêzimanê de.
navgir
nebinavkirî
negerguhêz, ngh
Lêkera ku bireserê wernagire.
neqiyasbar
Rengdêrên ku formên wan yên bi -tir, -tirîn an herî tune.
nêr, n
Navdêrên ku zayenda wan li gorî nêr ditewe. Herwiha bnr. , mn.
nêtar, nt
Navdêrên ku zayenda wan ne nêr û ne jî ye.

O[biguherîne]

P[biguherîne]

paşgir
paşvesazî
Çêkirina peyvên nû bi kurtkirina peyvên heyî. Mînak ajo ji ajotin.
pêkhatî, pêk
Çêkirina peyvên nû bi lihevanîna du an zêdetir peyvan.
pêşgir
pirjimar
pirtik

Q[biguherîne]

qusandin
Kurtkirina peyvekê bi avêtina çend herfan e û maneya peyvê naguherîne. Mînak Miho ji Mihemmed.

R[biguherîne]

rengdêr

S[biguherîne]

serenav
Cureyekî navdêran e ku îşaretê peyvên yekane mîna Iqlîdes, Mihemed dike. Serenav di zimanê kurdî de bi herfên girek tên nivîsîn.
sic
Hokereke latînî ku tê maneya "lewma". Bi edetê di nav [ de tê nivîsin û mirov dixwaze bibêje ku ew peyv ne xeletiya kesa ku nivîsekê kopî dike ye, nivîs ji orîjînalê bêyî guhartinê hatiye wergirtin.

Ş[biguherîne]

T[biguherîne]

têkilkirin
Çêkirina peyvekê bi rêya tevlîkirina du peyvan. Mînak tirkmancî ji tirkî + kurmancî.
tewandin
tewîn

U[biguherîne]

Û[biguherîne]

V[biguherîne]

W[biguherîne]

wergirtina wateyê, wergirtin
Berfirehtirkirina wateya peyveke heyî bi rêya wergerandina ji zimanekî din.

X[biguherîne]

xweşbêjî
Peyv û derbirînên li şûna peyveke din ji bo veşartina maneya nexweş an bişerm tên bikaranîn.

Y[biguherîne]

wergerandina yekser, yekser
Çêkirina peyveke nû bi rêya wergerandina ji zimanekî din.

Z[biguherîne]

zayend
Awayekî sinifandina navdêran di zimanê kurdî û hin zimanên din de ye. Sê cure zayend , nêr û mê û nêr di zimanê kurdî de hene. Zayenda nêtar di hin zimanên din hene lê di kurdî de tune.