zarok

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayendên mê û nêr ên binavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî zarok zarok zarok
Îzafe zaroka zarokê zarokên
Çemandî zarokê zarokî zarokan
Nîşandera çemandî zarokê zarokî wan zarokan
Bangkirin zarokê zaroko zarokino
Zayendên mê û nêr ên nebinavkirî
Rewş Mê (yj.) Nêr (yj.) Mê û nêr (pj.)
Navkî zarokek zarokek zarokin
Îzafe zarokeke zarokekî zarokine
Çemandî zarokekê zarokekî zarokinan
Du zarok.
Yêkemîn kanala tematîk ya zarokan li bakurê kurdistanê; ZAROK TV
Di Wîkîpediyaya kurdî de gotarek li ser zarok heye.

zarok mê û nêr, r-ya req, k-ya nerm

  1. Mirovên bi jiyê xwe biçûk, mirovên mezin nebûne.
    • Weku lebe û leyzok e
      Çi zanin tifl û zarok e
      Felek çerx e û xeddar e
      (Feqiyê Teyran ~1620)
    • Kovara wêneromanî ya zarokan a bi kurdî ya yekemîn GOG, dest bi weşanê kir. Kovar bi du zaravayên kurdî kurmancî û kirmanckî ye û ji bo zarokên temenê wan di navbera 7-14’an de ye — (https://xwebun.org/goga-zarokan-derket/ [arşîv], Xwebûn)
  2. Keç yan kurrên kesekî.
    Çar zarokên wê hene.
    Ev zarokên min in.
  3. Sava, nûbûyî, kesên pirr biçûk.
  4. Kesa/ê negihiştî, kesa/ê ji hiş û aqilê xwe ve mîna zarokan.
  5. Zaroka/ê hê nehatiye dinyayê.
    Zarokê wê ji ber çû.

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Hevmane[biguherîne]

Ji bo piçûkan:

Ji bo xortan:

Bide ber[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Bi esehî nayê zanîn. Dikare ji zimanên îranî, ji rehê peyva "-za, zan, zayîn" û hevreha zag ya belûçî û zoy ya peştûyî be lê hingê "-ro(k)" bêşirove dimîne. Çabolov wê herwiha dide ber źereriyyu, binêre zuriyet. Herwiha mimkin e ku ew ji ji ermenî [Peyv?] be, bi ermeniya kevn զարմ (zarm: malbat, nijad, ejdad, kinêt, qewm) + -ok ya kurdî. Peyva ermenî ji զ- (z-: li pey, li pişt) +‎ արմ (arm: reh) peyda bûye. Ihtimala eslê ermenî yê vê peyvê ji ber wê jî mezin e ku ev peyv di zimanên din yên îranî de li derveyî kurdî peyda nabe. Di kurdî de jî di hemû zarava û devokan de peyda nabe. Bo nimûne, di soranî de qet ne li kar e. Di ermeniya niha de ew wek զարմիկ (zarmik: pismam; pisxal) û զարմուհի (zarmûhî: dotmam, keçxal) maye. Herwiha ew dikare hevreha zerrê:ذرە ya farsî bi wateya tiştê herî biçûk jî be.

Bi zaravayên din[biguherîne]

  • Hewramî: zařûłe
  • Kurdiya başûrî:
    Kirmaşanî: řûłe
  • Soranî: řołe
  • Zazakî: doman/dûman, qeçek, qictût, leyr

Werger[biguherîne]