aqil

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî aqil aqil
Ravek aqilê aqilên
Çemandî aqilî aqilan
Nîşandera çemandî aqilî wan aqilan
Bangkirin aqilo aqilino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî aqilek aqilin
Îzafe aqilekî aqiline
Çemandî aqilekî aqilinan

aqil nêr

  1. Jîrî, eqil, awiz, hiş, hişyarî, hişmendî, têgihiştin, famkirin, famatî, famabûn.
  2. Mejî, mejox, mêşk.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Her serê dewlet hebit dê her di nêv benda te bit
    Her kesê 'aqil bitin dê her di çokarê te bî
    Ê divêt azade bit dê çehvinêrê lutfa te bit
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Biwêj[biguherîne]

  • aqil jê birrîn: li gor hişê / aqilê wî baş bûn, beraqil bûn, ketin aqilî.
  • Ne ti mirov e, aqilê min qet jê nabirre.

Herwiha[biguherîne]

Nêzîk[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

ji erebî, bi maneya jîr ji عاقل ('aqil), bi wateya "jîrî" ji عقل ('eqil). Bo nimûneyeke din jî ku tê de "'e" ya erebî di kurdî de dibe "a" binêre alif, am (mam, ap).

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

aqil

  1. Jîr, biaqil, bieqil, hişyar, hişmend, fama, fehma.

Etîmolojî[biguherîne]

ji erebî, bi maneya jîr ji عاقل ('aqil), bi wateya "jîrî" ji عقل ('eqil). Bo nimûneyeke din jî ku tê de "'e" ya erebî di kurdî de dibe "a" binêre alif, am (mam, ap).

Werger[biguherîne]

Zazakî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

aqil

  1. aqil
    • Aqilê xoantiş xo ser.
      Aqilê xwe kişandin ser xwe.[1]

Çavkanî[biguherîne]