ziman

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

Ziman (1)

navdêr, nêr

Wate[biguherîne]

  1. Organek nerm e di devî de,
    beşek ji leşê mirov û heywanan yê di devî de ku bo tamkirin, alîstin, daûrandinê û (ji alî mirovan ve) bo axiftinêbikaranîn
  2. Axiftina miletekî,
    axiftina komekê, miletekî, herêmekê yan welatekî ya ku ji alî pergala xwe ve yek e û ji alî hemî kesên pê diaxivin ve tê famkirin
    • Zimanê kurdî, zimanê inglîzî, zimanê erebî.
  3. Pergala danûstandinê,
    sîstema hemî dengên mirov bi kar tînin daku peyamên xwe bi hev bidin famkirin
  4. Danûstandinagotin,
    jest û mîmîkên mirov bi hev re bi kar tînin daku pê peyama xwe bigihînin hev
  5. Danûstandina lawiran,
    dengên heywan bi kar tînin daku peyamên xwe bigihînin hev yan kesekî / tiştekî
  6. Biwêjên taybet,
    pergala ragihandinê ya hin aliyên taybet
    • Zimanê wêjeyê, zimanê kompûteriyê, zimanê leşkeriyê, zimanê gundiyan.
  7. Şêwazên bikaranîna peyvan
    • Zimanê dîplomasiyê.
  8. Hinêra axiftinê,
    karîna anku şiyana peyivînê
    • Bêziman e.
  9. Şêweyê axiftinê
  10. (devokî) Kilîl, kilît, mifte, enextar, amûrê ku derî pê tê vekirin

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Tewandî[biguherîne]

  • zimanî
  • zimên

Ji[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî dn̥ǵʰwéh₂s, îraniya kevn *hiźu̯ā-, têkilî soranî ziman, kelhurî ziwan, avestayî 𐬵𐬍𐬰𐬏𐬁 (hizvâ-), sanskrîtî जिह्वा (cihvâ-), bi pehlewî izwan, pehlewî uzvān, zazakî ziwan/zon/zun, almanî Zunge, inglîzî tongue....

proto-aryayî:
avestayî: hizū- ("ziman")
farisiya kevn: izāvam- ("ziman")
pehlewî: uzvān- ("ziman")
farisî: zebān ("ziman")
belûçî: zuvān ("ziman")
osetî: āwzāg ("ziman") … alfabeya arî
kurmancî: ziman, ezman ("ziman")
soranî: ziman ("ziman")
hewramî: ziwan, zuwan ("ziman")
zazakî: ziwan, zon, zun ("ziman")
sanskrîtî: ǰihvā- ("ziman")
latînî: dingua, lingua ("ziman")
elmanî: Zunge ("zimanê di devî de")
inglîzî: tongue ("zimanê di devî") …
Çavkanî: Horn p.144, Watkins p.21, MacKenzie P.127, Etymonline

Bikaranîn[biguherîne]

Rengdêr:

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

1. parçeya goştî ya sor ya di devî de:

2. pergala axiftinê û nivîsînê: