didan

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /dɪˈdɑːn/

Navdêr[biguherîne]

didanên spî

didan nêr

  1. hestiyên di devî de ku xwarin pê tê hêrandin
  2. parçeyên tûj yên devê amûrên birrek (bi taybetî mişaran) ku dişibin didanan:
    • didanên mişarê

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Herwiha diran, dinan, dan, hevrehên soranî didan / ددان û dan / دان, kurdiya başûrî digan û dinan, lekî diyan, hewramî diđan, zazakî didan û dindan, farisî دندان (dendan), pehlewî dendan, belûçî دنتان‎ (dentan), avestayî 𐬛𐬀𐬥𐬙𐬀𐬥‎ (denten) û 𐬛𐬁𐬙𐬁(dātā), osetî дӕндаг (dændag), sanskrîtî दन्त (dánta), lîtwanî dantìs, rûsî десна́ (dêsná), çekî dáseň, yûnanî δόντι (dónti), latînî dens, fransî dent, îtalî/portugalî dente, romanî dinte, spanî diente, bretonî dant, danmarkî/holendî/swêdî tand, norwecî tann, almanî Zahn, inglîzî tooth (pirhejmar: teeth)... hemû ji proto-hindûewropî *h₃dónts (rehê çemandî *h₃dn̥t-).

Cinsê peyvê di makezimanê proto-hindûewropî de nêr bû û di zimanên hindûewropî yên sîstema duzayendî (nêr û mêr) yan sêzayendî (nêr, mê û nêtar) parastî de bi piranî peyv nêr maye.

Di kurmancî de ji herdu formên didan û dinan ji forma *dindan peyda bûne. Forma diran ji didan yan dinan bi dîsîmîlasyona [[1]] anku jihevcudabûna dengî peyda bûye yanî yek ji herdu dengên wek hev yên D yan N bûye R.

Forma dan bi haplolojiyê anku bi xistina yek ji du kîteyên wek hev yan nêzîkî hev ji forma "didan" peyda bûye.

Çavkanî: Çabolov r. 306, Chyet r. 149, Horn r. 128, Rastorguyeva r. 329, Watkins r. 16, Etymonline, Wiktionary'ya inglîzî [[2]]

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Formeke lêkerê[biguherîne]

didan

  1. forma pirhejmar ya dema borî ya berdewam ya lêkera dan, dayîn:
    • Me gul av didan. (Me av dida gulan.)

Dijwate[biguherîne]

Yekhejmar[biguherîne]

Têkilî[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

di- + -da- + -n