didan

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search
Book with Lens Flat Icon Vector.svg Bikarhênerek dixwaze ev peyv were standardkirin. Ji kerema xwe tevlî nîqaşa li ser Daxwazên standardkirinê bibin.(+)
diran  / didan

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

didanên spî

didan nêr

  1. (anatomî) hestiyên di devî de ku xwarin pê tê hêrandin
  2. parçeyên tûj yên devê amûrên birrek (bi taybetî mişaran) ku dişibin didanan:
    • didanên mişarê

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Herwiha diran, dinan, dan, hevrehên soranî didan / ددان û dan / دان, kurdiya başûrî digan û dinan, lekî diyan, hewramî diđan, zazakî didan û dindan, farisî دندان(dendan), pehlewî dad an dendan [1] , belûçî دنتان‎(dentan), avestayî 𐬛𐬀𐬥𐬙𐬀𐬥‎ (denten) û 𐬛𐬁𐬙𐬁(dātā), osetî дӕндаг (dændag), sanskrîtî दन्त (dánta), lîtwanî dantìs, rûsî десна́ (dêsná), çekî dáseň, yûnanî δόντι (dónti), latînî dens, fransî dent, îtalî/portugalî dente, romanî dinte, spanî diente, bretonî dant, danmarkî/holendî/swêdî tand, norwecî tann, almanî Zahn, inglîzî tooth (pirhejmar: teeth)... hemû ji proto-hindûewropî *h₃dónts (rehê çemandî *h₃dn̥t-).

Cinsê peyvê di makezimanê proto-hindûewropî de nêr bû û di zimanên hindûewropî yên sîstema duzayendî (nêr û mêr) yan sêzayendî (nêr, mê û nêtar) parastî de bi piranî peyv nêr maye.

Di kurmancî de ji herdu formên didan û dinan ji forma *dindan peyda bûne. Forma diran ji didan yan dinan bi dîsîmîlasyona [[1]] anku jihevcudabûna dengî peyda bûye yanî yek ji herdu dengên wek hev yên D yan N bûye R.

Forma dan bi haplolojiyê anku bi xistina yek ji du kîteyên wek hev yan nêzîkî hev ji forma "didan" peyda bûye.

Çavkanî: Çabolov r. 306, Chyet r. 149, Horn r. 128, Rastorguyeva r. 329, Watkins r. 16, Etymonline, Wiktionary'ya inglîzî [[2]]

Bi zaravayên din[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Formeke lêkerê[biguherîne]

didan

  1. forma pirhejmar ya dema borî ya berdewam ya lêkera dan, dayîn:
    • Me gul av didan. (Me av dida gulan.)

Dijmane[biguherîne]

Yekhejmar[biguherîne]

Têkilî[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

di- + -da- + -n

  1. Bînêre: Ferhenga "A Concise Pahlavi Dictionary" ya D. N. Mackenzie. Rûpel: Pdf: 45 û 46. Pirtûk:23 û 24. Link: https://www.avetruthbooks.com/wp-content/uploads/2021/01/d.-n.-mackenzie.-a-concise-pahlavi-dictionary-1986.pdf