heywan

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • (Standard) IPA: /ħɛjwɑːn/
    • (Devkî) IPA: /ħeːwɑːn/

Navdêr 1[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî heywan  heywan 
Îzafe heywanê  heywanên 
Çemandî heywanî  heywanan 
Nîşandera çemandî   heywanî  wan  heywanan 
Bangkirin heywano  heywanino 
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî heywanek  heywanin 
Îzafe heywanekî  heywanine 
Çemandî heywanekî  heywaninan 
Hin heywan.

heywan bi giştî nêr e

  1. Heyberên jîndar yên dikarin bimeşin û hest bi tiştan bikin.
    • Kûçik, pisîk, çivîk, kevok û her heywan... Wî bi xwe tu ferq nedixiste navbera heywanan. Dibû ku hin heywanên ew jê aciz bû hebûn, lê dîsan jî wî ji heywanan hez dikir.(Girtî, Firat Cewerî, Weşanên Nûdem)
  2. Hemî ajalên din lê ne mirov (nezanistî).
  3. (heqaret) Mirovanezan yan bêsinc û bêexlaq.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Lew ji 'işqa te di dil da me vebû 'ilmê 'ubab
Me ji ser çeşmeyê heywan qedehek safî vexwar
Nagihî lezzet û zewqa me bi sed cildê kitab
(Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Herwiha[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Ji erebî حيوان (ḧeywan) ji rehê حيو (ḧ-y-w-: jîn, jiyan) ku herwiha serekaniya peyvên wek heyat û Hewa ye jî. Heman peyva "heywan" di hemû zimanên misilmanan de cih girtiye: farisî حیوان  (hêyvan), tirkî hayvan, urdûyî حیوان (heyvan), azerî heyvan, indonezî hewan, swahîlî haiwani, qazaxî хайуан (xaywan)... Bo têkiliya navbera "heywan" û "jiyan"ê bide ber latînî animal (heywan) ji anima (ruh, nefes). Peyva latînî ketiye piraniya zimanên Ewropayê: inglîzî, fransî, spanî û portugalî animal, îtalî animale... Di kurdî de van salên dawiyê pir hatiye hewldan ku peyveke îranî li cihê wê bê bicihkirin û peyvên wek "ajel" (bi eslê xwe peyveke tirkîkî), lawir, candar, giyandar" hatine bikaranîn lê ti ji wan bi temamî û bi dîqet maneya "heywan"ê nadin: hin jê tengtir in û hin jî berfirehtir in.

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr 2[biguherîne]

heywan

  1. 1rightarrow.png Binêre: eywan