jiyan

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

jiyana hin riwekan

Wate[biguherîne]

navdêr,

  1. rewşa piştî zayînê û berî mirinê
  2. hemî dema ku kesek sax e:
    Hemî jiyana xwe me xweşî nedîtiye.
  3. can, ruh:
    jiyana xwe ji dest dan (mirin)
  4. tiştên ku bi hev re dijîn:
    Ew pisporê jiyana şêran e.
  5. hemî dema ku tiştek dixebite yan tê bikaranîn:
    Jiyana van kompûteran ne dirêj e.
  6. awayek yan parçeyek ji jiyanekê:
    jiyana kurdan ya civakî
    jiyana min ya li derveyî welat
  7. xweşî, rehetî:
    Me ti jiyan nîne.
  8. çalakî, aktîvîte:
    Ev bajarr bi şev jî tijî jiyan e.
  9. awayê jînê:
    Pirraniya mirovên vî bajarrî jiyanek dijwar dijîn.
  10. jiyanname, biyografî,
    hemî bûyerên giring yên jiyana kesekê/î
    (bi taybetî dema tê nivîsîn):
    Wî pirtûka "Jiyana Celadet Alî Bedirxan" nivîsiye.
  11. mijara berhemek hunerî:
    Helbestên wê li ser jiyanê ne.
  12. '''Jiyan''': navek jinan e


lêker

  1. li jiyanê bûn:
    Dapîra wî sed û du salan jiya.
  2. jiyan domandin:
    Tevî hemî kuştaran jî Neteweya Kurd her dijî.
  3. mal li derekê hebûn:
    Ew li Ewropayê dijî.
  4. debara jiyana xwe kirin:
    Ger tu bêkar bimînî, dê çawan bijî?
  5. zewq ji jiyanê wergertin:
    Bi rastî ew dizanin çawan xweş bijîn.
  6. berdewam bûn:
    Ew miriye lê romanên wî her dijîn.

Ji wêjeyê[biguherîne]

Ax! mîrzayê biçûk, ez hin bi hin bi ser jiyana te ya bi kil û derd vebûm. Di demeke dirêj de kêfxweşiya di jiyana te de tenê ew bû ku te ji xwe re li rokê dinêrî çawa diçû ava.

(Mîrzayê Biçûk, Antoine de Saint-Exupéry, werger: Fawaz Husên, Weşanên Nûdem)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Tewîn[biguherîne]

Lêker:

-jî-

Hevwate[biguherîne]

Navdêr:

Biwêj[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî * gʷey- ("jîn, jiyan"), proto-aryayî * ǰai-, têkildarî ciwa- ("jiyan") ya avestayî, cîw- ("jiyan") ya farisiya kevn (zindegî ya farisiya nû), जीवति (cîvati "jiyan") ya sanskrîtî, жить (jîti "jiyan") ya rusî, dzivs ("jiyan") ya latviyayî, gývas ("jiyan") ya lîtwanî, vivus ("jiyan") ya latînî, կեամ (keam "jiyan") ya ermeniya kevn, կեցցե (keççe "her bijî, aferin!"), cwic ("jîndar") ya inglîziya kevn > quick ("lezgîn; bi lez") ya inglîziya nû.

avestayî: jwa- ("jîn")
farisiya kevn: jīw- ("jîn")
parsî: jyw- ("jîn")
pehlewî: zyw- ("jîn")
harezmî: zyw- ("jîn")
sogdî: zw- ("jîn")
farisî: zīy- ("jîn")
peştûyî: žwak- ("jîn") … alfabeya arî
kurmancî: jîn ("jîn")
soranî: jîn ("jîn")
hewramî: jîwa- ("jîn")
zazakî: ciwîyayene ("jîn")
sanskrîtî: jīv- ("jîn")
latînî: vīvo ("jîn")
yewnanî: bio- ("jiyan")
inglîziya kevn: cwic ("jîndar")
inglîzî: quick ("bi lez") ...

Bikaranîn[biguherîne]

Lêker:

Navdêr:

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr:

Lêker: