giyan

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ɡiˈjɑːn/
• Kîtekirin: gi‧yan

Navdêr

giyan n

1. can, ruh, rewan, rih
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. di ol û dîn de diyarîya ku xweda dida mirov gava jidayîk dibe û ger mir ji laşê wê/wî derdikeve
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

• ~ 1640, Melayê Cizîrî, Dîwan:

  Mi ji bihriyan pir naliyan şev tariyan ceng bû meyan
  Wer kuştiyan ji wan yengiyan bi wan tiliyan xweş ke giyan
  Kir şefqe mîr anîme bîr berdan mi tîr kirme esîr

Tewandin

Tewandina giyan

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	giyan	giyan
Îzafe	giyanê	giyanên
Çemandî	giyanî	giyanan
Nîşandera çem.	wî giyanî	wan giyanan
Bangkirin	giyano	giyanino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	giyanek	giyanin
Îzafe	giyanekî	giyanine
Çemandî	giyanekî	giyaninan

Formên alternatîv

• gîyan

Hevmane

• can
• rewan
• rih

Jê

• bêgiyan
• bêgiyanî
• bigiyan
• bigiyanî
• giyandar
• giyandarî
• giyander
• giyanderî
• giyanî
• giyannas
• giyannasî
• Giyanstîn (“Ezraîl, Ruhstîn”)

Etîmolojî

• proto-hindûewropî: *ane- ("nefes kêşan")

  proto-îranî: *an- ("nefes kêşan")

avestayî: viiānayā (”giyan, ruh”)

pehlewî: gyān (”giyan, ruh”)

partî: gyān (”giyan, ruh”)

farisî: ǰān (”giyan, ruh”)

xunsarkî: giyūn (”giyan, ruh”)

sîvendî: gān (”giyan, ruh”) ... ^{alfabeya arî}

kurmancî: cān, giyan (”giyan, ruh”)

soranî: giyān (”giyan, ruh”)

zazakî: gīyān (”giyan, ruh”)

sanskrîtî: ān ("nefes kêşan")

yûnanî: anemos ("ba")

latînî: animus ("nefes kêşan") ...

Çavkanî:

• Cheung, Johnny (2007), Etymological Dictionary of the Iranian Verb [Ferhenga Etîmolojiyê ya Fiîlên Îranî] (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series [Leiden Seriya Ferhengên Etîmolojiya Hindûewropî]; 2) (bi îngilîzî), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, rûpel 161
• Watkins, Calvert (2007), The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (bi îngilîzî), çapa 2an, Boston: Houghton Mifflin, rûpel 4
• Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

Dûnde

• → Lîşana denî: גיאנא

Werger

• Afrîkansî: gees → af, animo → af
• Almanî: Seele → de m, Gemüt → de n, Geist → de m, Herz → de n, Triebfeder → de, Sprit → de m
• Çekî: duše → cs
• Çînî: 灵魂 → zh (línghún)
• Danmarkî: vid → da
• Endonezyayî: arwah → id
• Erebî: روح (rúħ), نفس (nefes)
• Esperantoyî: animo → eo
• Estonî: hing → et
• Farisî: روح → fa, نفس → fa, جان → fa
• Ferî: sál → fo
• Fînî: sielu → fi
• Fransî: âme → fr
• Frîsî: geast → fy, siel → fy
• Holendî: ziel → nl m, geest → nl, gemoed → nl
• Îbranî: נֶפֶשׁ → he
• Îdoyî: anmo → io
• Îngilîziya kevn: mod → ang
• Îngilîzî: soul → en, atman → en, ghost → en, mental → en, spirit → en, pneumat- → en, psycho- → en, reincarnate → en, ^?psyche → en
• Îtalî: anima → it
• Japonî: 霊魂 → ja (reikon)
• Katalanî: ànima → ca
• Koreyî: 영혼 → ko (yeonghon)
• Latînî: anima → la, animus → la, cor → la
• Lingalayî: molímo → ln
• Mecarî: lélek → hu
• Norwecî: sjel → no
• Papyamentoyî: alma → pap
• Polonî: dusza → pl
• Portugalî: alma → pt, ânimo → pt, espírito → pt
• Romanyayî: suflet → ro, spirit → ro, inimă → ro
• Spanî: alma → es, ánimo → es
• Swêdî: själ → sv
• Tirkî: ruh → tr, can → tr, dirim → tr, erişim → tr, tayf → tr, tin → tr, eriş → tr
• Yûnanî: ψυχή → el (psikhí)

Lêker

giyan negerguhêz (lêkera xwerû)

1. Guhartoyeke gihiştin.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Anagram

• gayin