jîn

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

jîn (lêkera negerguhêz)
Rehê dema niha: --
RP.
Niha
ez dijîm
tu dijiyî
ew dijî
em, hûn, ew dijîn
Fermanî Yekjimar bijî
Pirjimar bijîn
Rehê dema borî: -- / -jiya-
RP.
Boriya
sade
ez jîm / jiyam
tu jî / jiyayî
ew jî / jiya
em, hûn, ew jîn / jiyan
Formên din:1rightarrow.png Tewandin:jîn

jîn lêkera xwerû, negerguhêz

  1. li jiyanê bûn / man
    Dapîra wî sed û du salan jiya.
  2. jiyan domandin
    Tevî hemî kuştaran jî Neteweya Kurd her dijî.
  3. mal li derekê hebûn
    Ew li Ewropayê dijî.
  4. debara jiyana xwe kirin
    Ger tu bêkar bimînî, dê çawan bijî?
  5. zewq ji jiyanê wergertin
    Bi rastî ew dizanin çawan xweş bijîn.
  6. berdewam bûn
    Ew miriye lê romanên wî her dijîn.

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Tewîn[biguherîne]

-jî-

Etîmolojî[biguherîne]

Têkildarî (navdêr) û jiyan

Ji proto-hindûewropî: *gwei- ("jîn"), proto-îranî: *ǰai ("jîn"), avestayî: jwa- ("jîn"), farisiya kevn: jīw- ("jîn"), partî: jyw- ("jîn"), pehlewî: zyw- ("jîn"), harezmî: zyw- ("jîn"), sogdî: zw- ("jîn"), farisî: zīy- ("jîn"), peştûyî: žwak- ("jîn") … alfabeya arî, kurmancî: jîn ("jîn"), soranî: jîn ("jîn"), hewramî: jîwa- ("jîn"), zazakî: ciwîyayene (lêker), ciwî (navdêr, mê) ("jîn"), sanskrîtî: jīv- ("jîn"), latînî: vīvo ("jîn"), yûnanî: bio- ("jiyan"), inglîziya kevn: cwic ("lez"), inglîzî: quick ("lez")

Çavkanî: Cheung p.222, Watkins p.33, Etymonline Hevreh: jîndar, zindî

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî jîn jîn
Îzafe jîna jînên
Çemandî jînê jînan
Nîşandera çemandî jînê wan jînan
Bangkirin jînê jînino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî jînek jînin
Îzafe jîneke jînine
Çemandî jînekê jîninan
  1. rewşa piştî welidînê û berî mirinê
  2. can, ruh
    jiyana xwe ji dest dan (mirin)
  3. hemî dema ku kesek sax e
    Hemî jiyana xwe me xweşî nedîtiye.
  4. tiştên dijîn bi hev re
    Ew pisporê jiyana şêran e.
  5. hemî dema tiştek dixebite yan tê bikaranîn
    Jiyana van lampeyan ne dirêj e.
  6. awayek yan parçeyek ji jiyanekê
    jiyana kurdan ya civakî
    jiyana min ya li derveyî welat
  7. çalakî, aktîvîte
    Ev bajar bi şev jî tijî jiyan e.
  8. xweşî, rehetî
    Me ti jiyan nîne.
  9. awayê jînê
    Pirraniya mirovên vî bajarî jiyanek dijwar dijîn.
  10. jiyanname, biyografî
    hemî bûyerên giring yên jiyana kesekê/î
    (bi taybetî dema tê nivîsîn)
    Wî pirtûka "Jiyana Celadet Alî Bedirxan" nivîsiye.
  11. mijara berhemek hunerî
    Helbestên wê li ser jiyanê ne.
  12. giyan, ruh, saxî, rih, jiyan, heyat, tendiristî, sehet, hebûn, debar, maldar kirin, , temen, kirin, jiyar, jiyan kirin[Ev rêz ji aliyê botê ve lê hatiye zêdekirin, ji kerema xwe re kontrol bike!].

Hevmane[biguherîne]

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Biwêj[biguherîne]

  • jiyan(a xwe) ji dest dan: mirin

Werger[biguherîne]