se

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Seyek

se nêr

  1. Ajalek navmalî ye ku direye anku dihewe.
    • Li gundê ber sînor seyê gund bi me hisiyan û kirine rewerew. Bavê min ez hildam hembêza xwe û bi lez meşiya.— (https://xwebun.org/salihe-nehsali/ [arşîv], Xwebûn)
    • Gelo hin ji mala Derbas mirine, ew li ser çi digrîn? Gava şêniyan ji wan re gotibûn: Îro kamyonê pê li seyê wan kiriye. Li ser seyê xwe digrîn, pirkênî bi her du zilaman ketibû û gotibûn: Seyê wan ha, wele bavo xweş mesele ye. Ji bo seyekî ev girî ha! Li ser vê gotinê jî, yek ji cîranên me gotibû:Heyra seyê wan ne tenê se bû. Ew dost bû, heval bû, nobedar bû, kur bû. Dest û piyên wan bû. Ji bo wî, çi bikin mafê wan heye.— (Îsmaîl DîndarPalûte)
    • Mehmet tere kelehekê mala hevalê xwe. Wan radivin sewê wî nîn çi dikin. Şivanê kehlê wê şevê vi tenê dimîniye. Xwarin amade dive û Mehmed hildigire tere nav pêz. Du seyê keryê jî vi pê ra terin. Se bi hev ra gep diken, diwêjin:— (https://materyalenkurdi.wordpress.com/author/yekmalev/ [arşîv], Metaryalên Kurdî)

Herwiha[biguherîne]

Hevmane[biguherîne]

Bi zimanê zarokan[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Dengê seyan[biguherîne]

Qewirandina seyan[biguherîne]

Ji bo tirsandin û qewirandina kûçikan:

Nalîna seyan[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Agadarî Se bi gelemperî bo koma vî cûn ajalan û bo yên nêr tê bikaranîn. Yên dêl in.

Cûnên seyan[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

[biguherîne]

Gotinên pêşiyan[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Ji proto-îranî *cwā́ ji proto-hindûîranî *ćwā́ ji proto-hindûewropî *ḱwṓ (kuçik). Bide ber mediya kevn σπάκα (speke), farisiya kevin seke, farisiya navîn seg, zazakî espe.

avestayî: spān- ("se, kûçik")
pehlewî: sag ("se, kûçik")
hotenî: sve ("se, kûçik")
farisî: sag ("se, kûçik")
talîşî: sipa ("se, kûçik")
semnanî: esbe ("se, kûçik")…alfabeya arî
kurmancî: se ("se, kûçik")
soranî: seg ("se, kûçik")
hewramî: sipe ("se, kûçik")
zazakî: espe, kutik ("se, kûçik")
sanskrîtî: svān- ("se, kûçik")
ermenî: šun ("se, kûçik")
yûnanî: kuōn ("se, kûçik")
latînî: canis ("se, kûçik")
almanî: hund ("se, kûçik")
inglîzî: hound ("se, kûçik") ...
Çavkanî: Horn p.164, Watkins p.46, Etymonline

Bi zaravayên din[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

Zazakî[biguherîne]

Hoker[biguherîne]

se

  1. Çi.
  2. Sed.

Sirboxirwatî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. Xwe.

Danmarkî[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

se

  1. Dîtin.

Esperantoyî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /se/
  • Kîtekirin: se

Girêdek[biguherîne]

se

  1. hek, heke, eger
    • Se ĝi estas malbona — ĵetu ĝin.
      Heke ew xirab be, wê biavêje.

Etîmolojî[biguherîne]

Ji îtalî se, ji fransî si, ji spanî si û hemxû ji spanî .

Fînî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. Ew (bo tiştan û lawiran lê ne bo mirovan)

[biguherîne]

Fransî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. Xwe.

Norwecî[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

se

  1. Dîtin.

Portugalî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. xwe
  2. hev, hevdu, yekdu

Hoker[biguherîne]

se

  1. ger, eger, heke, bi wî şertî ku

Sirboxirwatî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. Xwe.

Spanî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

se

  1. Xwe.

Swêdî[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

se

  1. Dîtin.

Talişî[biguherîne]

Hejmar[biguherîne]

se

  1. Sisê.

Hijmarên sade yên talişî[biguherîne]