dêl

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

1. seyên mê[biguherîne]

navdêr,

Dêleke avis.

Wate[biguherîne]

  1. Tiling, tûling.
  2. Seyên , kûçikên , segên , dêlese.
  3. Gurên , gurgên , dêlegur.
  4. (dijûn) qehbe, kirûng, bilh

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Badeyê engurî kuca selsebîl
Dêl me hezar in te di bendê welê
»Leyse lena 'enke mecalu bedîl«
(Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî *dhē(i)- (mêtin), proto-aryayî *dê- (dayik; mak), hevrehên kurmancî (dayik), dayên û dayik, soranî ده‌ڵ (deł: dêl) û دێڵ (dêł: dêl) û دایک (dayk: dayik), kirdkî/zazakî dele (dêl), hewramî dełe (dêl) û eḏa (dayik), farisî دايه (dayê: dayên), yûnaniya kevn θηλυς (thēlys: ) û θήλή (thēlē: sermemik, serçiçik). Heman rehê proto-hindûewropî serekaniya peyva dotin ya kurdî ye jî. Bi rêya proto-hindûewropî *dʰugh₂tḗr belkî ew jî ji *dhē(i)- herwiha hevreha dot (keça kesekî/ê) ya kurmancî, دختر (duxter) ya farisî, daughter ya inglîzî... Bo zêdetir agahiyan li ser wan binere: dot. დედა (deda: dayik) ya gurcî û daduli [1] ya lazî bi ihtimaleke mezin ji zimanên îranî hatine wergirtin.

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

2. li şûna, li cihê, pêş ve[biguherîne]

hoker

Wate[biguherîne]

  1. Dêlva, şûna, li şûna, pêş ve, li cihê.
    • Ez nikarim biçim. Bila kesekî din ji dêl min ve biçe.

Wergerr[biguherîne]

3. dûvika hin heywanan[biguherîne]

navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. Kurî, boçik, kilik, dûvik, terrî.

Herwiha[biguherîne]

Ji[biguherîne]

ji erebî zeyl