Peyva heftêyê 17/2011

gur

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • (Standard) IPA: /gʷɪɾ/ ~ /gʊɾ/

Navdêr 1[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî gur gur
Ravek gurê gurên
Çemandî gurî guran
Nîşandera çemandî gurî wan guran
Bangkirin guro gurino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî gurek gurin
Îzafe gurekî gurine
Çemandî gurekî gurinan
Gurê gewr
Di Wikipediyayê de nivîsek li ser gur heye.

gur bi gelemperî zayendnêr

  1. Ajelek e dişibe seyan anku kûçikankûvî ye.
    (bi taybetî êrişî sewalan dike û ji wan dixwe)
  2. bi mecazî kesên fêde,camêr ,yên ku xwe birêvedin

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Min dî bi wext ew nêk bi xet îro li text fexfûr-i bû
    Fexfûrsur e sîmadur e heybetpur e pir dil gur e
    Ew hate miş min çûne hiş dil min di 'iş -qê fûr-i bû
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Pîrepend[biguherîne]

Biwêj[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Herwiha gurg, hevreha soranî گورگ (gurg) û ورگ (wirg), kurdiya başûrî gurg, lekî gurg, farisî گرگ‎ (gorg, gurg), tacikî гург (gurg), belûçî گرک‎ (gurk), partî 𐫃𐫇𐫡𐫃‎ (gurg), pehlewî 𐭢𐭥𐭫𐭢‎ / 𐬔𐬎𐬭𐬔‎ (gurg), tatî wurg, hewramî werg, sogdî ܘܝܪܩ‎ (wyrg), mazenderanî ورگ‎ (wurg, virg), zazakî verg, gîlekî ورگ‎ (verg), hexamenişî 𐎺𐎼𐎣 (varka, /verke/), avestayî 𐬬𐬆𐬵𐬭𐬐𐬀‎ (vəhrka, /vihrke/), sanskrîtî वृक (vṛ́ka), hindî वृक (vŕk), bulgarî вълк (vǎlk), rûsî волк (volk), çekî/slovakî vlk, polonî wilk, lîtwanî vil̃kas, latviyayî vìlks, hîtîtî 𒉿𒀠𒆪𒉿𒀸 (wa-al-ku-wa-aš: tiştê xirab), inglîziya kevn wulf, inglîziya niha û holandî wolf, almanî Wolf, danmarkî/norwecî/swêdî ulv û herwiha bi metatezê yûnanî λύκος (lýkos) û latînî lupus... hemû ji proto-hindûewropî *wĺ̥kʷos.

Forma bi G li dawiyê (gurg) di kurmanciya rojhilatî de hatiye parastin lê di kurmanciya navendî û kurmanciya rojavay de G jê ketiye û bûye gur.

Tevî nêzîkiya dengî jî li gel hevwateya xwe ya tirkî kurt, ji aliyê etîmolojî ve ew ne ji eynî rehî ne û kurt ya tirkî jî hevrehê xwe di zimanên din yên tirkîkî de hene û ne ji zimanekî îranî hatiye wergirtin, bo nimûne: azerî qurd, qazaxî құрт (qurt), oyxurî قۇرت‎ (qurt)...

Çavkanî
  • Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
  • Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
  • MacKenzie, David Neil. The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary. 1966, Kommissionaer: Munksgaard (København).
  • Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка, (Tsabolov, R. L.: Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî, (2-beşî) (bi rûsî), Moskova 2001-2010
  • Turner, Ralph Lilley (1969–1985): A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press.
  • Watkins, Calvert. The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots, 2nd ed., Houghton Mifflin Co., 2007. (Amazon.com ra)
  • Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.
  • The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi inglîzî û rûsî): http://starling.rinet.ru/

[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr 2[biguherîne]

gur

  1. xur, nexweşiyek e ku mirov û ajelan dixurîne

Werger[biguherîne]

Navdêr 3[biguherîne]

gur

  1. girê, girêk, girêdan (bi taybetî ji terrikên daran yan jî bi qorr û qamîşî)

Bikaranîn[biguherîne]

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

gur

  1. xurt, bihêz, geş. Binere: gurr

Werger[biguherîne]

Albanî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

gur

  1. kevir