kûvî

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurdî[biguherîne]

rengdêr

Piling heywanekî kûvî ye.

Wate[biguherîne]

  1. Ne kedî, ne kehî,
    lawirên ku berdayî dijîn,
    heywanên ku ne hatine kedîkirin yên li çolê azad digerrin.
    • Siyabend çû nêçîra bizinên kûvî.
  2. Kesên yan heywanên ji mirovan direvin yan xwe nêzî mirovan nakin yan xwe nadin dest mirovan.
    • Keçikeke pirr kûvî ye.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Ayîne li pêş-i tûtiyan girt
Davik te li pêş-i kûviyan girt
Ayîne ji wan we ye ko av e
(Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Dijwate[biguherîne]

Ji[biguherîne]

ji *kûv ("çiya yan çol" lê di kurmancî de nemaye) + , hevreha soranî کێوی (kêwî) ji کێو (çiya > کوێستان / kwêstan= zozan) ku hevreha zazakî ko (çiya > koyî = kûvî) û farisî کوه (kûh: çiya > کوهستان /kûhistan/ = zozan) e, hemû ji îranî. Bo nimûneyeke din jî, ku hevbera "h" ya farisî di kurmancî de "v" ye, bide ber kurmancî kevn û farisî کهن (kohen) û zazakî kihan. Bi heman awayî bingehê dijwateya "kûvî" anku kedî / kehî*ked yan *ke (mal, xanî) di kurmancî de nemaye lê di hin ziman û zaravayên din yên îranî de diyar e: zazakî keye, pehlewî kedek, avestayî kete-, peştûyî كوټه (koṭe).

[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

  • Kurmancî: kûvî, kovî, kwîvî, kîvî
  • Soranî: kêwî
  • Kelhurî: kwîyey
  • Zazakî: kovî (nêr), koviye (mê)

Werger[biguherîne]