yasa
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]yasa m
- rêgezek yan biryarek yan fermanek giştî ya dewletê
(bi taybetî ya ji alî perlemanekê ve hatiye dan) - Hemû biryarên giştî yên dewletê yên ku divê ti kes li dijî wan dernekeve.
Tewandin
[biguhêre]| Zayenda mê ya binavkirî | ||
|---|---|---|
| Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
| Navkî | yasa | yasa |
| Îzafe | yasaya yasa |
yasayên yasên |
| Çemandî | yasayê yasê |
yasayan yasan |
| Nîşandera çem. | wê yasayê wê yasê |
wan yasayan wan yasan |
| Bangkirin | yasayê yasê |
yasayino yasino |
| Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
| Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
| Navkî | yasayek yasek |
yasayin yasin |
| Îzafe | yasayeke yaseke |
yasayine yasine |
| Çemandî | yasayekê yasekê |
yasayinan yasinan |
Notên bikaranînê
[biguhêre]"Yasa" rêya tirkî "yasa" ji mongolî "yasag" e. Heman peyv serekaniya "yasak" (qedexe, mennû') ya tirkî ye (> kurdî "yasax"). Lê herwiha dayika peyva kurdî "asa" (norm, rêbaz, rêgez) e > asayî (normal) > asayîş (ewlehî, emniyet). Hin nimûneyên din jî yên kurdî ku ji tirkî hatine deynkirin û tê de herfa "y" ji destpêkê ketiye ev in: "ol" (ji "yol=rê"), aprax / îprex (ji tirkî yaprak "belg, belçim"), "erpîze" (ji "yelpaze), û hêwaş (di soranî de bi maneya "hêdî, hêdîka" ji "yavaş" ya tirkî). Hin ji van peyvan ne ji tirkiya niha ya standard lê belkî ji ziman û devokên din yên tirkîkî hatibin deynkirin.
Kurdan "qanûn" ji erebî wergirtiye lê ereban bi xwe jî ew ji yûnanî "κανών" (kanón) deyn kiriye. Yûnanan ew ji peyva "κάννα" (kanna: rûl, ç...îx, qamîş) çêkiriye. Lê wan jî peyva "κάννα" îcar ji akadî "𒄀 (qanû) deyn kiriye. Jixwe akadî jî ew ji sûmerî 𒄀𒈾 (gi.na) deyn kiriye... û dîroka peyvê belkî hê jî dûrtir diçe.
"Zagon" ji "закон" (zakon) ya rusî ye û ihtimal e ku bi rêya kurdên Sovyeta berê ketiye kurdî.
Herçi peyva "distûr" e, ew li Iraqê ne tenê di kurdî lê herwiha di erebî de jî bi maneya "qanûna bingehîn" (ing: constitution, tirkî: anayasa) tê bikaranîn. Lê ereban ew ji farisî yan kurdî deyn kiriye. Lê di kurdî de "destûr" bi giştî bi maneya "izin, ruxset, îcazet, rêdan" tê bikaranîn.
Peyva "qanûn" bo bikaranînê ji peyvên din baştir e ji ber ku hemû kurd li hemû parçeyên Kurdistanê wê fehm dikin.
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Hevmane
[biguhêre]Jê
[biguhêre]- bêyasa
- bêyasayî
- bi yasayê kirin (lêker)
- biyasa
- biyasayî
- dijî yasayê kirin (lêker)
- dijyasa
- dijyasayî
- yasa danîn (lêker)
- yasa îmza kirin (lêker)
- yasa pesind kirin (lêker)
- yasa rakirin (lêker)
- yasadan (lêker)
- yasadaner
- yasadanerî
- yasadar
- yasadarî
- yasader
- yasaderî
- yasagêrr
- yasagêrrî
- yasanas
- yasanasî
- yasavan
- yasavanî
- yasayî
- yasayîtî
- yasazan
- yasazanî
Etîmolojî
[biguhêre]Deyn ji tirkî yasa, ji mongolî [skrîpt hewce ye] (yasag), hevreha asa û yasax.
Bide ber
[biguhêre]Werger
[biguhêre]Anagram
[biguhêre]Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]yasa
- rêzik
- Doğa yasaları. ― Rêzikên siruştê.
- qanûn, zagon
- Ceza yasası. ― Qanûnê cezayan.
- zagon
- Yer çekimi yasası. ― Qanûnê axkişînê.
- qaîde
- Ahlâk yasası. ― Qanûnê sincê.
- zagon
- Düşünme yasaları. ― Qanûnê ramînê.
Anagram
[biguhêre]- Kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Lema bi kurmancî
- Navdêr bi kurmancî
- Navdêrên mê bi kurmancî
- Rûpelên bi 2 madeyan
- Navdêrên kurmancî bi formên alternatîv
- Peyvên kurmancî yên deynkirî ji tirkî
- Peyvên kurmancî ji tirkî
- Peyvên kurmancî ji mongolî
- Rûpelên bi etîmonê
- Madeyên bi etîmonê bi kurmancî
- Madeyên bi darên etîmolojiyê
- Madeyên bi darên etîmolojiyê bi kurmancî
- Rûpelên bi etîmona rêzê ji bo lînkên sor
- Rûpelên etîmoneke bê ID bi kar tînin
- Anagram bi kurmancî
- Tirkî
- Deng bi tirkî
- Lema bi tirkî
- Navdêr bi tirkî
- Nimûne bi tirkî
- Anagram bi tirkî