ker

Ji Wîkîferheng
Here cem: navîgasyon, lêgerîn

Kurmancî[biguherîne]

1. dewarek, komeka pezî[biguherîne]

Ker (1)
Kerê pezî (2)

k-ya bipif, r-ya nerm
navdêr, nêr

Gotin[biguherîne]

Wate[biguherîne]

  1. Cûnek dewaran e ku dişibe hespan û hêstiran lê ji wan kurttir û biçûktir e
    (bi taybetî bo barhilgirtinê tê bikaranîn).
  2. Komeka pezî, garrana pezî.
  3. (mecazî) Bêaqil, bêhiş, bêmejî, mejîreş, aqilsivik, nezan.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Cewherek lê kir nezer ew bû du ker
Paşê Wî çêkir ji nûra namuwe
(Mewlûda Kurdî ~1470, Mela Hisênê Bateyî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

  • Di gelek devokên kurmancî de ker tenê bo van cûn dewarên nêr bi kar tê. Yên mê maker in.

Ji[biguherîne]

hevreha soranî که‌ر (ker), hewramî û zazakî her, belûçî ہر (her), farisî خر (xer), pehlewî xer, avestayî xere-, sanskrîtî kʰere- ji proto-aryayî, belkî taliyê ji zimanekî samî, bo nimûne ji akadî xeradu (ker, nêreker).

Çavkanî: Horn r. 104, Lubotsky r. 9, MacKenzie r. 121 |

[biguherîne]

Gotinên pêşiyan[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

2. parçe, pirt, beş[biguherîne]

Çend kerên sêvan.

k-ya bêpif, r-ya nerm
navdêr, nêr

Gotin[biguherîne]

Wate[biguherîne]

  1. Parçe, qet, par, pirt
    (bi taybetî ya ku bi kêrê hatiye birrîn).
    • Kerek ji sêva xwe da min.

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Lêker:


Navdêr:


Rengdêr:

Ji[biguherîne]

hevreha soranî که‌رت (kert), hewramî û zazakî kerd, kurdiya başûrî qeł, belûçî karç, farisî کارد (kard), pehlewî kart, avestayî kerite-, sanskrîtî krti-, ermeniya kevn քերեմ (k'êrêm: jê birin, xîç kirin), yûnaniya kevn κείρω (kêiro: birrîn, cew kirin), latînî curtus (kurt), inglîzî share (par, beş), shear (birrîn, cew kirin), short (kurt), hemû ji proto-hindûewropî * (s)ker- (birrîn, jê kirin)

Çavkanî: Cheung p.243, Horn p.185, MacKenzie P.129, Watkins p.100 | Pokorny: 941 - 942
Hevreh: kêr kurt, çerm

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

  • Kurmancî: ker
  • Soranî: kert
  • Kurdiya başûr: qeł

3. guhgiran, ya / yê ku nabihîze[biguherîne]

rengdêr
navdêr

Gotin[biguherîne]
Wate[biguherîne]
  1. Guhgiran, nebihîz,
    kesa/ê qet yan baş dengan nabihîze.
Herwiha[biguherîne]
Bi alfabeyên din[biguherîne]
Bide ber[biguherîne]
Bikaranîn[biguherîne]
Ji[biguherîne]

hevreha soranî که‌ڕ (kerr), kurdiya başûrî keř, zazakî kerr, hewramî kerr, belûçî کر (kerr), farisî کر (kerr), pehlewî k-rr, soxdî k-rn-, avestayî kerne-, peştûyî کوڼ (kuṇ), sanskrîtî कर्ण (kárṇa-: guh), slavoniya kevn кърнъ (kŭrnŭ), latviyayî kurls, lîtwanî kurčias, hemû ji proto-hindûewropî * kʷorno- (guh). Maneya bingehîn "guh" bû lê di zimanên îranî û yên baltî de wateya "guhgiran" wergirtiye. Di zimanên hindî de bi maneya "guh" maye: hindî कान (kan), urdûyî کان (kan), bengalî কর্ণ (korno) û কান (kan)...

[biguherîne]
Werger[biguherîne]

4. yê ku dike[biguherîne]

k-ya nerm

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. Kesa/ê tiştekî dike yan tiştek kiriye.
    • Divê kerên vê xirabiyê bên sizadan.

Bikaranîn[biguherîne]

  • Peyva ker bi vê wateyê kêm serbixwe peyda dibe lê pirrtir wek paşbendikekê di gel hin peyvan tê bikaranîn: çêker, şerrker, sazker

Ji[biguherîne]

ji rehê dema niha yê kevn yê lêkera kirin

5. kom, grûb[biguherîne]

1rightarrow.png Binêre: kerî

6. bêdeng[biguherîne]

1rightarrow.png Binêre: kirr

Soranî[biguherîne]

navdêr

Wate[biguherîne]

  1. ker (dewarek)