hesp

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /hɛsp/, هه‌سپ

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hesp hesp
Îzafe hespê hespên
Çemandî hespî hespan
Nîşandera çemandî hespî wan hespan
Bangkirin hespo hespino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hespek hespin
Îzafe hespekî hespine
Çemandî hespekî hespinan
Hespek spî

hesp bi gelemperî zayendnêr

  1. Dewarek e ku dişibe keranmezintir e û bi taybetî bo lêsiwarbûnê tê bikaranîn.
    • Heger hespê padişahê Osmanî yan jî şahê Ecem bihatana ber deriyê wî rawestiyana, wî bi xwe jî, dê mirin bigirata çavên xwe û hesp li xwediyan venegerandana.(Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî)
    • Dil maye li pencer û şibakan
      Hespê xwe dida l' ciyê peyakan
      Mîr bir ji Memê temamî şeş dest
      (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Etîmolojî[biguherîne]

Ji îraniya kevn *Háćwah (“hesp”), ji hindûîraniya kevn *Háćwas (“hesp”), ji hindûewropiya kevn *h₁éḱwos (“hespê nêr; hesp”).

Hevreha avestayî 𐬀𐬯𐬞𐬀‎ (espe) (“hesp”), farisiya kevn 𐎠𐎿 (ese) / 𐎠𐎿𐎱 (espe) (“hesp”), peştûyî اسپه (espe) (“mehîn”) / اس (es) / آس‎ (as) (“hesp”), baxterî ασπο (esp) (“hesp”), belûçî اسپ (esp) / اپس (eps) (“hesp”), soranî ئەسپ‎ (esp) (“hesp”), feylî ئەسپ‎ (esp) (“hesp”), lekî ئەسپ‎ (esp) (“hesp”), hewramî ئەسپ‎ (esp) (“hesp”), gîlekî اسپ (esp) / اسب (esb) (“hesp”), farisî اسب (esb) (“hesp”), osetî ефс (efs) (“hesp”).

Herwiha lêzimî estor / istor ("ker") ya zazakî էշ û Êstir ya Soranî, (êş "ker") ya ermenî ku belkî serekaniya eşek ("ker") ya tirkî ye.

Herwiha[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Hespên mê[biguherîne]

Cûnên hespan[biguherîne]

Çavkanî: Mela Xelîl Mişextî: Ferhenga Merg û Jî, Aras, Hewlêr 2006

Binere herwiha[biguherîne]

Pêdiviyên hespan[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

  • li hespî siwar bûn
  • ji hespî peya bûn
  • li pişta hespî kirin
  • li hespî bar kirin

Navê zanistî[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]