reş

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search
1rightarrow.png Binêre herwiha: res

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

Pozîtîv Komparatîv Sûperlatîv
reş reştir reştirîn
herî reş
Rengê reş.

reş

  1. tarîtirîn reng, rengê ji hemiyan tarîtir, wek rengê rejiyê. #000000
  2. tarî, ji ronahiyê bêpar
    • (...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî reş bû (...) (Xezal, Sîma Semend, Weşanên Nûdem, 1996.)
  3. temirandî
    • Ka wê çirayê reş bike.
  4. çermreş, mirovên çermreş yên mîna efrîqiyan
  5. bêyom, pirr xirab, nebaş

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî ڕه‌ش (reş) e lê ji wê pê ve êdî etîmolojiya wê nediyar e: di zaravayên din yên kurdî û di zimanên din yên îranî de peyva îranî "siya(h)" li kar e ku di kurmancî û soranî de ji bilî edebiyata klasîk nayê bikaranîn. Texmînen têkilî peyva "rejî" ye lê etîmolojiya wê jî nayê zanîn. Ihtimalen ji aramî ܪܫܥܐ (reşa'a: xirab, bed - ji ber ku sembola xirabiyê rengê reş e) e ku hevreh û hevwateya wê wek רשע (reşa') di îbrî de jî peyda dibe. Dikare herwiha ji peyva bi maneya "ser" ya zimanek samî hatibe ji ber ku ser anku pirç/porr li Kurdistanê bi piranî reş in. Bo nimûne ji aramî ܪܝܫܐ (rêşa: ser), hevreha îbrî ראש (roş), erebî راس (rās) (reis)... ji proto-samî *ra'š-. Bo çêkirina navê rengan ji tiştan bide ber "qehweyî, pirteqalî, pembeyî, pîvazî, narincî, torincî..." Ji aliyê dengnasî ve girêdana bi hevwateya xwe ya sanskrîtî कृष्ण (kṛṣṇá: reş) ve zehmet e.

[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî reş reş
Ravek reşê reşên
Çemandî reşî reşan
Nîşandera çemandî reşî wan reşan
Bangkirin reşo reşino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî reşek reşin
Îzafe reşekî reşine
Çemandî reşekî reşinan

reş nêr

  1. Wateya vê peyvê hê nehatiye nivîsîn. Heke hûn wateya wê bizanin, kerem bikin binivîsin.

Soranî[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

reş

  1. reş