ez

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

Yekjimar Pirjimar
Mê û nêr ez em
Du kes bi hev re diavixin û cînavên "ez, min" û "tu, te" bi kar tînin.

ez

  1. kesa/ê ku dipeyive dema ku behsa xwe dike,
    kesa/ê ku tiştekî dibêje,
    kesê yekemyekjimar
    Ez û tu.
    Ez te dibînim.
    Ez neçûm.
    ez nasîm.
    • Ez şefî'ê wî me roja mehşerê
      Dê vexwit ew tasek ava kewserê
       — (Mela Hisênê Bateyî: Mewlûd)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Forma çemandî[biguherîne]

Jornav[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

Cînavên kesîn
Yekjmar Pirjimar
Navkî Çemandî Navkî Çemandî
Kesê 1em ez min em me
Kesê 2em tu te hûn we
Kesê 3em Dûr ew nêr ew wan
Nêzik ev nêr ev van

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha zazakî ez, goranî/hewramî ez, tatî ez, talîşî ez, partî 𐫀𐫉‎(ʾz), pehlewî 𐫀𐫗‎(ʾn‎) (/ez/, /en/), osetî ӕз (æz), sogdî 𐫀𐫉𐫇‎(əzú), peştûyî زه‎(ze), avestayî 𐬀𐬰𐬆(ezə) û 𐬀𐬰𐬇𐬨‎(ezə̄m), hexamenişî 𐎠𐎭𐎶 (a-d-m, /edem/), sanskrîtî अहम् (ahám), ermenî ես (es), latviyayî es, lîtwanî , slaviya kevn ꙗзъ (yazŭ), bulgarî аз (az), novgorodiya kevn ѧꙁо (ęzo), rûsî я (ya), yûnanî εγώ (egó), latînî ego, portugalî eu, îtalî io, spanî yo, fransî je, norwecî eg / jeg, danmarkî jeg, swêdî jag, almanî ich, inglîziya kevn , inglîziya niha I (bixwîne: ay)... hemû ji proto-hindûewropî *éǵh₂.

Bo guherîna ya proto-hindûewropî bi Z di zimanên îranî de, binêrin bo nimûne: zanîn, zer, mezin.

Di goranî/hewramî de peyv tenê di helbestên klasîk de maye, ji axiftina rojane winda bûye. Di soranî û farisî de ez ya bi wateya "ez" ya kurmancî nemaye lê min (bi farisî من(men)) cihê wê jî girtiye.

Peyv bi forma xwe ya latînî ego wek peyveke derûnnasiyê ketiye piraniya zimanan û kurdî jî.

Çavkanî:
  • Paul, Ludwig. (1998) "The Position of Zazaki Among West Iranian languages" University of Hamburg. pdf.
  • Novák, Ľubomír (2013) Problem of Archaism and Innovation in the Eastern Iranian Languages (PhD dissertation)‎[[1]], Prague: Univerzita Karlova v Praze, filozofická fakulta.
  • Watkins, CalvertThe American Heritage Dictionary of Indo-European Roots [arşîv], Houghton Mifflin Co., 2007, çapa 2em, r. 22
  • The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi inglîzî û rûsî): http://starling.rinet.ru/
  • Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <etymonline.com> by Douglas Harper.

Bi zaravayên din[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

ez

  1. Wek berkar; binêre min.

Werger[biguherîne]

Zazakî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

ez

  1. ez