ne

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Hoker 1[biguherîne]

ne

  1. peyvikek e wateya dijî gotinekê didiyê
    Ew ne kurd e.
    Ev ne bi dilê min e.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Hêj ne lewh û enbiyayê muhteşem
    Salîha tesbîh kirî nûra şikelf
    (Mewlûda Kurdî ~1720, Mela Hesenê Bateyî)

Herwiha[biguherîne]

Hevmane[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

avestayî: na ("ne, na")
farisiya kevn: nai ("ne, na")
partî: ny ("ne, na")
farisî: ("ne, na")
osetî: ne ("ne, na") … alfabeya arî
kurmancî: na, ne
soranî: na ("ne, na")
zazakî: ne ("ne, na")
sanskrîtî: ("ne")
yûnanî: ne ("ne")
latînî: ne ("ne")
almanî: nein ("ne")
inglîzî: no ("ne") ...
Çavkanî: Horn p.236, Watkins p.57, Etymonline

Werger[biguherîne]

Hoker 2[biguherîne]

ne

  1. peyvikek e bersiva pirsê bi negatîvî dide:
    - Tu dê li gel wan biçî?
    - Ne.

Hevmane[biguherîne]

Li gel

Werger[biguherîne]

Formeke lêkerê[biguherîne]

ne

  1. formek tewandî ye ji lêkera bûn bo kesên pirjimar, bi dêla in tê bikaranîn wextê ku peyva berî wê bi dengdêrekê re xilas dibe.
    Ew mamoste ne.
    Ma em wehşî ne?!
    Gelo hûn herdu bira ne?

Binere herwiha[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî *h₁sénti ("ew in", ji *h₁es-), proto-îranî *-end (ew -in), hevreha -in, -n û ne (bi maneya "ew in") yên kurmancî, farisî -end (ew -in), soranî -(i)n, ermenî են (en: ew in), latînî sunt (ew in), fransî sont (bixwîne: son: ew in), îtalî son (ew in)... Hêjayî gotinê ye ku formên proto-hindûewropî û yên proto-îranî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera "-in") ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha , -e û -in jî ji heman rehê *h₁es-proto-hindûewropî ne. -

Esperantoyî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  • IPA: /ne/
  • Kîtekirin: ne

Pirtik[biguherîne]

ne

  1. na
    Ne, mi ne venas.
    Na, ez nayêm.
  2. na-, ne-, ni-
    Vi ne volis.
    Te nexwest.

Etîmolojî[biguherîne]

Ji fransî ne û rusî не (ne)(ne).

Fransî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  •  IPA: /nə/

Pirtik[biguherîne]

ne

  1. ne, nîne,

Herwiha[biguherîne]

Şoşonî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

ne

  1. ez

Tirkî[biguherîne]

Cînav[biguherîne]

ne

  1. çi
    Sen ne dedin? (Te çi got?)