wate

Kurmancî

Navdêr

Tewandina wate
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	wate	wate
Îzafe	wateya wata	wateyên watên
Çemandî	wateyê watê	wateyan watan
Nîşandera çemandî	wê wateyê wê watê	wan wateyan wan watan
Bangkirin	wateyê watê	wateyino watino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	wateyek watek	wateyin watin
Îzafe	wateyeke wateke	wateyine watine
Çemandî	wateyekê watekê	wateyinan watinan

wate m

1. (emilandina xelet) Gotinên diyar dikin ka kelîmeyek yan tiştek çi ye.

   Hevmane: mane

   –Wateya kelîmeya "baran" çi ye?
   – Ava ji ewran tê ye.

   –Wateya wê çi ye ku ew dibêjin ew aciz bûne?
   – Ew e ku ew ne razî ne.

   • -Zîn: (...)dema ku bixwaze wataya wê şora nenas ji ferhengê derîne û bizane?
     -Apo: Gava rêzimana kurdî bixwîne wê bizane. — (Hêvî, Hevpeyvînek bi Osman Sebrî re, 1987, Zîn û Amed, hj. 6)
   • Ger hon wateyi rêzmani ya van kurtenıvisan^[sic] nızanın dıkarın hım lı ferhengê an hım ji lı beşi rêzmanê bınıhêrın. — (1992, D. İzoli, Ferheng Kurdi - Tırki Tırki- Kurdi, Weşanên Deng, r. 15, ISBN 3-927213-04-7)
   • Rêzkirina çend peyvan jî, hevokek xwedî wate çêdikin — (1997, Selîm Biçûk, Rêzimana Kurdî (Kurmancî), Weşanên Înstîtûta Kurdî, r. 11)

Herwiha

• wata

Jê

• bêwate
• watebar
• watedar
• watedar kirin
• watedarî
• watenas
• watenasî
• watetî
• wateyî
• watezan
• watezanî
• watin

Etîmolojî

Deynkirî ji soranî واتا (wata, “yanî; mana”) neolojîzmeke salên 1940î ji hewramî watey (“gotin”), bide ber zazakî vate. Belkî wergerandina yekser ji tirkî demek (“gotin, dêmek, yanî”) bide ber ne demek (“maneya wê çi ye?”). Di kurmancî de heta salên 90î kêm caran hatiye emilandin (binêre nimûneyên li jor).

Li gorî Ergün (2021) wekî soranî di kurmancî de jî divê "wate" bi manaya "gotin", "wata" jî ji bo "mana" were emilandin.

Çavkanî:

Werger

mane, me'na, raman

• Albanî: kuptim → sq n, domethënie → sq m
• Almanî: Bedeutung → de m
• Azerî: məna → az
• Başkîrî: мәғәнә (mäğänä)
• Belarusî: значэ́нне nt (značénnje)
• Bengalî: অর্থ → bn (ôrth)
• Bulgarî: значе́ние → bg nt (značénie)
• Burmayî: အဓိပ္ပါယ် (a.dhippay)
• Çekî: význam → cs n
• Çînî:

  Mandarînî: 意義 / 意义 → zh (yìyì), 含義 / 含义 (hányì), 意思 → zh (yìsi), 意味 → zh (yìwèi)

• Danmarkî: betydning → da g, mening g
• Endonezyayî: arti → id, ​ makna → id, ​ maksud → id
• Erebî: مَعْنًى → ar n (maʕnan), الْمَعْنَى → ar n (al-maʕnā)

  Erebiya kendavî: معنى n (maʕna)

• Ermenî: իմաստ → hy (imast)
• Esperantoyî: signifo
• Estonî: tähendus → et
• Farisî: معنی → fa (ma'ni), مطلب → fa (matlab)
• Fînî: merkitys → fi
• Fransî: signification → fr m, sens → fr n
• Frîsî: betsjutting → fy g
• Galîsî: significado → gl n
• Gujaratî: અર્થ (arth)
• Gurcî: მნიშვნელობა (mnišvneloba)
• Hawayî: manaʻo
• Hawsayî: ma'ana → ha
• Hindî: मतलब → hi n (matlab), अर्थ → hi n (arth), मअनी m (maanī)
• Holendî: waarde → nl m, betekenis → nl n
• Îbranî: מַשְׁמָעוּת → he m (mashma'út)
• Îngilîziya kevn: andgiet nt
• Îngilîzî: meaning → en, sense → en
• Îtalî: significato → it n
• Îzlendî: merking m
• Japonî: 意義 → ja (いぎ, igi), 意味 → ja (いみ, imi)
• Katalanî: significat → ca n, significació m
• Kirgizî: маани → ky (maani)
• Koreyî: 뜻 → ko (tteut), 의미 → ko (uimi), 의의 → ko (uiui)
• Latviyayî: jēga m, nozīme m
• Lawsî: ຄວາມຫມາຽ (khuām māi)
• Lîmbûrgî: beteikenis → li m
• Lîtwanî: prasmė → lt m
• Makedonî: значење nt (značenje)
• Malayalamî: അർത്ഥം → ml (artthaṃ), സാരം → ml (sāraṃ)
• Malezî: makna → ms, erti, maksud → ms
• Mecarî: jelentés → hu
• Mongolî:

  Kirîlî: утга → mn (utga)

  Mongolî: ᠤᠳᠬ
  ᠠ (udk a)

• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: mening → no n yan m, betydning → no n yan m

• Oygurî: مەنە → ug (mene)
• Ozbekî: maʼno → uz
• Peştûyî: معنى m (ma'nã), معنا m (ma'nã)
• Polonî: znaczenie → pl nt
• Portugalî: significado → pt n
• Qazaxî: мағына → kk (mağyna)
• Romanyayî: semnificație → ro m, sens → ro nt
• Rusî: значе́ние → ru nt (značénije)
• Sanskrîtî: अर्थ → sa (artha)
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: зна́че̄ње nt

  Latînî: znáčēnje → sh nt

• Skotî: meanin
• Slovakî: význam n
• Slovenî: pomen → sl n
• Spanî: sentido → es n, significado → es n
• Swahîlî: maana → sw
• Swêdî: mening → sv g, betydelse → sv g
• Tacikî: маънӣ → tg (maʾnī), маъно → tg (maʾno)
• Tayî: ความหมาย → th
• Teteriya krîmî: mana
• Teterî: мәгънә → tt (mäğnä)
• Tirkî: anlam → tr, mana → tr, kasıt → tr
• Tirkmenî: many
• Toxarî B: ārth
• Urdûyî: معنی → ur m (ma'nī), ارتھ n (arth), مطلب n (matlab)
• Ûkraynî: зна́чення → uk nt (znáčennja)
• Viyetnamî: nghĩa → vi, ý nghĩa → vi, ý vị → vi
• Weylsî: ystyr → cy n yan m
• Ximêrî: សំនួន → km (sɑmnuən)
• Yidîşî: טײַטש n yan m (taytsh)
• Yûnanî: σημασία → el m (simasía)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya meaning a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Hoker

wate

1. (gelek nadir) anku, yanî, dêmek, bi gotineke din

   Amed wate Diyarbekir.

   Ez naçim wate ez dê li vir bimînim.

Herwiha

• wata

Hevmane

• anku

Werger

anku — binêre anku

Toxarî B

Hejmar

wate

1. duyem, duwemîn, duwem, duwemîn
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên duyem hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}