pir

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî pir pir
Îzafe pira pirên
Çemandî pirê piran
Nîşandera çemandî pirê wan piran
Bangkirin pirê pirino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî pirek pirin
Îzafe pireke pirine
Çemandî pirekê pirinan
Pira Delal (Zaxo)

pir , r-ya nerm

  1. pire, kuprî, cisir,
    rêya ku hatiye avakirin daku mirov pê di ser avekê re bibore anku derbas bibe
    (bi taybetî di ser çemekî yan robarekî re)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî پرد(pird) (pird), zazakî pird, hewramî pirdî, farisî پل‎ (pol), pehlewî 𐭯𐭥𐭧𐭫𐭩 (puhl), partî purt, avestayî 𐬞𐬆𐬭𐬆𐬙𐬎 (pərətu), sanskrîtî पर (para: di ser re borîn), latînî portus (lîman, bender, keştîgeh > gelek zimanên ewropî port), yûnaniya kevn πόρος (póros: buhir, derbaz, derbend), inglîzî ford (meyav, derbazgeha avê), almanî Furt (meyav, derbazgeh), inglîzî firth (derbend), zimanên skandinavî fjord (derbend)... hemû ji proto-hindûewropî *pértus (derbazbûn). Binêre herwiha borîn, borandin.

Çavkanî: Horn p.72, Watkins p.65, MacKenzie P.118, Etymonline | Pokorny: 816 - 817

Bi zaravayên din[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Hoker[biguherîne]

pir, r-ya req

  1. Tijî, dagirtî, full.
    • Gunahê min bixufranî
      “Mîm û Hê” pir gunehkar e
      Belê navê te xeffar e
      (Feqiyê Teyran ~1620)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Hevmane[biguherîne]

Dijmane[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

proto-hindûewropî: *pel- / *ple- ("dagirtin, tijî kirin")

proto-îranî *per- ("tijî kirin")
avestayî: pirine- ("tijî"), pir- ("tijî kirin")
farisiya kevn: peru ("tijî")
hotenî: p'r ("tijî")
farisî: pur ("tijî")
belûçî: pur ("pir") ...
kurmancî: pir ("pir, gelek")
soranî: pirr ("tijî")
zazakî: pirr ("tijî")
sanskrîtî: pûrna- ("tijî"), per- ("dagirtin, tijî kirin")
yûnanî: plethos, poly- ("tijî, pir")
latînî: plēnus ("tijî")
almanî: vull ("tijî")
inglîzî: full ("tijî"), fill ("tijî kirin") ...
Çavkanî: Cheung p.295, Horn p.66, Watkins p.64, Etymonline | Pokorny: 798 - 801

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Soranî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  •  IPA: /pʰɪr/, پڕ

Rengdêr[biguherîne]

pir

  1. tijî, mişt

Tirkî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

  •  IPA: /pʰiɾ/

Navdêr[biguherîne]

pir

  1. pîr, kal
  2. mahir
  3. têr baş