nan

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Nan (Bismil)
nanê tenûrê
Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî nan nan
Ravek nanê nanên
Çemandî nanî nanan
Nîşandera çemandî nanî wan nanan
Bangkirin nano nanino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî nanek nanin
Îzafe nanekî nanine
Çemandî nanekî naninan

nan nêr

  1. xwarina ku ji ardî û avê hatiye çêkirin
  2. xwarin, xwirak, xwaremenî, tişta/ê têt xwarinê

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Qet'a çu nebû ne xur ne xwabek
    Wan bîr nedihat-i nan û abek
    Ew hefte temam bûye gerdek
    (Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Jornav[biguherîne]

Jêrnav[biguherîne]

Têkilî[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî نان (nan), kurdiya başûrî nan, lekî nan, hewramî nan, zazakî nan / non, farisî نان (nan) (farisiya devkî نون‎ (nûn), tacikî нон (non), pehlewî 𐭭𐭠𐭭‎ (nan), belûçî نگن (negen), partî n'g'n (neġn), peştûyî نغن (neġen), ji îranî, bi îraniya kevn *nagna- (/negne-/).

Lubotsky peyva îranî bi peyva sanskrîtî नग्नहु (nagnahu: havên) ve girê dide û dibêje ku ew herdu ji proto-aryayî ne. Lê mimkin e ku nan peyveke kevnar ya Rojhilata Navîn ya ji zimanekî ne-hindûewropî jî be, bidin ber sûmerî 𒃻 ([NINDA]). Di hîtîtî de jî peyv bi heman awayî hatiye qeydkirin lê nayê zanîn ka divê ew di hîtîtî de çawa were gotin/xwandin.

Peyva nan bi berfirehî di zimanên Hindistanê û Asyaya Navîn de jî heye lê ew ji zimanên îranî hatine wergirtin: ûrdûyî نان‎ (nan), hindî नान (nān), kirgîzî û qazaxî нан (nan), ozbekî non, oyxurî نان‎ (nan), çînî / (náng), nenetsî нянь (nyani)... Ji hindî peyv bi wateya cûreyek nanê rojhilatî bi awayê naan ketiye hemû zimanên ewropî jî.

Peyva nan dişibe hevreha xwe ya zimanên romî: latînî panis, spanî pan, fransî pain... lê ew û nan ne hevrehên hev in çunkî veguhastina N/P di peyvên din de peyda nabe.

Çavkanî:

  • Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
  • Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
  • Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden.
  • MacKenzie, David Neil. The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary. 1966, Kommissionaer: Munksgaard (København).
  • Mayrhofer, Manfred (1992–2001): Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Ferhenga etîmolojî ya hindûaryayiya kevn] (bi almanî), Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag.
  • Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî] (bi almanî) Bern, München: Francke Verlag
  • Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка, (Tsabolov, R. L.: Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî, (2-beşî) (bi rûsî), Moskova 2001-2010

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Lêker[biguherîne]

nan

  1. niyan, danîn, bi cih kirin:
  2. xwe kirin tiştek ku bi rastî wisa be, xwe şibandin, xwe bi awayekî halekî kirin, da ku xelkê bixapîne:
    • Xwe li mirinî nan (bi hawîyî miriyan kirin)
    • xwe li gêjî nan (bi hawîyî gêjan kirin)

Agadarî[biguherîne]

Agadarî Bo agahiyên berfirehtir binêrin: niyan.

Soranî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

nan

  1. nan
  2. xwarin

Lêker[biguherîne]

nan

  1. nan, niyan, danîn

Zazakî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

nan nêr

  1. nan (nan)

[biguherîne]

  • nan (n): 1)ekmek 2)yemek
  • nan dayene: yemek vermek
  • nan ra birîyayene: yemeden içmeden kesil¬mek, yiyemez olmak
  • nan û awe: yiyecek, yiyecek ve içecek (mecazen)
  • nan û sole: yiyecek, yiyecek ve içecek (mecazen)
  • nan vetene: yemek çıkarmak
  • nana binê adirî (m): kömbe (küle gömülerek pişirilen mayasız çörek)
  • nanê belxulî (n): b. nanê belxurî (n)
  • nanê belxurî (n): bulgur ekmeği (bulgurdan yapılan ekmek)
  • nanê rûnî (m): katmer (bir hamur işi)
  • nanê sacî (n): yufka, yuka (ekmeği)
  • nanê socî (n): b. nanê sacî (n)
  • nanê şolmazî (n): akıtma (cıvıkça hamurdan yapılan bir tür tatlı)
  • nanê taweyî (n): pişi, yağ katılmış hamurun yine yağda kızartılmasıyla yapılan hamur işi
  • nanê tewqe (n): yufka, yuka (ekmeği)
  • nanê tîr (n): b. nanê tîrî (n)
  • nanê tîre (n): b. nanê tîrî (n)
  • nanê tîrî (n): yufka, yuka (ekmeği)
  • nanê veyveyî (n): düğün yemeği (topluca yenir)
  • nanê veyvî (n): b. nanê veyveyî (n)
  • nanê xo vetene: nafakasını çı¬karmak
  • nanê . . . vetene: nafakasını çı¬karmak
  • nano anculî (n): katıksız ekmek, kuru ekmek, yavan ekmek
  • nano eşkeba (n): b. nano eşkeva (n)
  • nano eşkeva (n): mayasız ekmek
  • nano fetir (n): b. nano patîre (n)
  • nano fitîl (n): b. nano patîre (n)
  • nano fitîr (n): b. nano patîre (n)
  • nano huşk (n): katıksız ekmek, kuru ekmek, yavan ekmek
  • nano îştekerde (n): b. nano mîştekerde (n)
  • nano kartî (n): bayat ekmek
  • nano labaşe (n): b. nano lawaş (n)
  • nano lawaş (n): yufka ekmeği
  • nano levaş (n): b. nano lawaş (n)
  • nano lewaş (n): b. nano lawaş (n)
  • nano mîrazkerde (n): mayalı ekmek
  • nano mîşte (n): mayalı ekmek
  • nano mîştekerde (n): mayalı ekmek
  • nano onculî (n): b. nano anculî (n)
  • nano patîle (n): b. nano patîre (n)
  • nano patîre (n): 1)lavaş, bazlama 2)mayasız ekmek
  • nano wişk (n): b. nano huşk
  • nano yewxe (n): b. nano yowxe (n)
  • nano yowxe (n): yufka, yuka (ekmeği)
  • nano ziwa (n): katıksız ekmek, kuru ekmek, yavan ekmek
  • nano zuwa (n): b. nano ziwa (n)
  • nan-awe: yiyecek, yiyecek ve içecek (mecazen)
  • nan-sole: yiyecek, yiyecek ve içecek (mecazen)
  • nandar, -e: konuksever, misafirperver
  • nane-I (m): ekmek (ekmek tanesi)

Frensî[biguherîne]

Hoker[biguherîne]

nan

  1. (devkî) na, ne, nexêr

Inglîzî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

  1. pîrê, dapîr
  2. dayen, çavdêra zarokan
  3. (kevnbûyî) xidam, carî
  4. (kevnbûyî) serejin, mêrê jinane
  5. Guhertoyeke nan

Inglîziya kevn[biguherîne]

Hoker[biguherîne]

nān

  1. ne, na

Cînav[biguherîne]

nān

  1. ne ti kes, ne çu kes

Katalanî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

nan nêr

  1. bejnbost