Here naverokê

bext

Ji Wîkîferhengê, ferhenga kurdî

Bilêvkirin

[biguhêre]
  • IPA(kilîd): /ˈbɛxt/
  • Deng (Bidlîs): guhdar bikeⓘ(file)
[biguhêre]

bext n

  1. Çarenivîs, rojgar, şans, nesîb, qismet, siûd, talih, qeder, felek.
    • 1937, Têmûrê Xelîl Mûradov, Nezerê Mêrxas:
      Bextê te hiz kim Nezerê Mêrxas, bir qareqar tê dibîne hespeke zîn kirî orta rê sekinîye bona wî.
    • Bextê wan reş e. ― Ew bêşans in.
  2. Wijdan, zemîr, hesta qencî û xirabiyan,
    dilovanî, rehm, dilsojî.
    • Ez xwe diavêjim ber bextê we..
      Ez ji we tika / rica dikim.

Ji wêjeya klasîk

[biguhêre]
  • ~ 1640, Melayê Cizîrî, Dîwan:
    Zehre û 'iqda Sureyya keşşifî bûn ew di şerq
    Sayeya bextê me dayê ma li ser perde w niqab
    Wajigûn dewrê numa min çerx û bayê lewleban

Tewandin

[biguhêre]
Tewandina bext
Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî bext bext
Îzafe bextê bextên
Çemandî bextî bextan
Nîşandera çem. wî bextî wan bextan
Bangkirin bexto bextino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî bextek bextin
Îzafe bextekî bextine
Çemandî bextekî bextinan

Bi alfabeyên din

[biguhêre]

Etîmolojî

[biguhêre]

Hevreha farisî بخت (bext), pehlewî bext, avestayî bexte, sanskrîtî भक्ति (bhaktí: par, behr, beş, pişk) û भक्त (bhaktá: parvekirî, dabeşkirî) ji bej (parve kirin), hevreha √bhaj (belav kirin) sanskrîtî, hemû ji proto-hindûewropî *bʰeh₂g- yan *bʰag- (belav kirin, parve kirin) ku herwiha serekaniya beş (1. par, pişk, behr 2. vekirî, jêkvekirî, jevvekirî), pişk û bac yên kurdî ye. բախտ (bext) ya ermenî ji zimanekî îranî hatiye deynkirin.

Bide ber

[biguhêre]

Werger

[biguhêre]

Mane

[biguhêre]
  1. bext, talih, bawerî, şans;
    Bextê maye, cêzê keyna yo.[1] ― Bextê dê, cihêzê qîzê.

Çavkanî

[biguhêre]