Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Rastnivîs[biguherîne]

  • Ji bo guhertoya rastnivîsî binêre mih.

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr 1[biguherîne]

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî
Ravek miya miyên
Çemandî miyê miyan
Nîşandera çemandî miyê wan miyan
Bangkirin miyê miyino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî miyek miyin
Îzafe miyeke miyine
Çemandî miyekê miyinan
û berx (1)
Çend (1)

  1. Ajalek çarpî ye bi hirî ye û tê dotin
  2. pezê (derdorên Dihokê)
  3. Mirova/ê sernerm.

Herwiha[biguherîne]

Hevwate[biguherîne]

Cûnên bizin û mihan[biguherîne]

  • hoş, poş: bizna têkde reş û guhboz.
  • hemis, himbis: bizna reşa navçav û alekên wê gîxên spî yan sorekî vekirî pêde hatîn û binzik û dehmen spî yan sor.
  • hemdanî: cûnekî pezîye: cûne pezekî guhdirêj û guhpan û hirîkurt û dûngşor e.
  • çûr, çûr: cûne bizneka hûr û têrşîr û mûxelek e, mûyê wê merez e, şel û şepik jê diêne çêkirin.
  • çal: bizna hemû leşê wê reş, tenê enîya wê pinîyeka spî lê..
  • kerîs, kurrîs: miha guhên wê qut û kurtik.
  • kewîs, kewîsar, kewîser: miha leşê wê spî û navçav zîwanî pinîyên reş yan sor lê û guhên wê boz. Gelek cûn jê hene
  • riser: riser:miha rengê navçavan di navbera reş û qehweyî de yan bi ser reşekî xwelîkî ve..
  • tebeş: Miha navçav û ser û guh pêk ve reng xwelîkî.
— (Îsmaîl Şahîn di Koma "Zimanê Kurdî" li ser Rûnameyê de, 12/2012)

Têkildar[biguherîne]

Binere herwiha[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Ji proto-aryayî *mayšáh, ji proto-hindûaryayî *mayšás, ji proto-hindûewropî *móysos. Hevreha avestayî 𐬨𐬀𐬉𐬱𐬀‎ (maēša), sanskrîtî मेष (meṣá), partî 𐭌𐭉𐭔 (mēš), soranî , feylî mye, lekî , hewramî mey, belûçî میش (mēš), pehlewî 𐭬𐭩𐭱 (mēš), farsî میش (mīš), prûsiya kevn moasis, îrlendiya kevn. Bo guherîna Ş bi H di kurmancî de, binêre herwiha: çav / çehv, / tihnî, heyv û hîn (hîn bûn/kirin).

avestayî: maeša- ("mih")
pehlewî: meš ("mih")
farisî: meš ("mih")
belûçî: meš ("mih") ... alfabeya arî
kurdî: ("mih")
hewramî: miş ("mih")
zazakî: meşna ("mih")
soranî: merr
sanskrîtî: mešá ("mih")
rusî: mex ("çerm")
latviyayî: maiss ("çante")
lîtwanî: maišas ("çante") ...

Çavkanî: Horn p.226, MacKenzie P.122 | Pokorny: 447

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

1
2
  • Kurmancî: berx,
  • Soranî:
  • Kirmanckî/soranî:
  • Hewramî:
  • Kirmaşanî/kelhûrî:
  • Feylî:
  • Lekî: verk,
  • Lorî: bire

Werger[biguherîne]

Navdêr 2[biguherîne]

nêr

  1. dezîkê bi leşî ve. Guhertoyeke .

Amuzgoyî[biguherîne]

Hoker[biguherîne]

  1. Hezar, 1 000, M.