hirî

Kurmancî

Bilêvkirin

•  IPA^(kilîd): /hɪˈɾiː/
• Kîtekirin: hi·rî

Navdêr

hirî

hirî m

1. mûyê spî yê bi mî û beran û berxan ve

   Balîfkên hiriyê pirr xweşin.

   çuxê mino hiriya berana, dey malê minu hiriya berana
   dav û ristin ji destêt nezana dey malê minû ji destêt nezana.
   Ji strana honermend Eyaz Zaxoyî

Tewandin

Tewandina hirî

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	hirî	hirî
Îzafe	hiriya	hiriyên
Çemandî	hiriyê	hiriyan
Nîşandera çem.	wê hiriyê	wan hiriyan
Bangkirin	hiriyê	hiriyino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	hiriyek	hiriyin
Îzafe	hiriyeke	hiriyine
Çemandî	hiriyekê	hiriyinan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: هری

Formên alternatîv

• herî
• hîr
• xurî

Jê

• bêhirî
• bêhirîtî
• bihirî
• bihirîtî
• hirîdar
• hirîdarî
• hirîfiroş
• hirîfiroşgeh
• hirîfiroşî
• hirîfiroşxane
• hirîrês
• hirîrêsgeh
• hirîrêsî
• hirîrêsxane
• têrhirî
• têrhirîtî

  * hirî birîn * hirî lê hatin * hirî şûştin

  * hirî veçirrandin

Etîmolojî

Ji proto-hindûewropî *h₂wĺ̥h₁neh₂, proto-îranî *herine-, hevreha خوری (xurî) ya soranî, verina ya avestayî, ऊर्णा (ū́rṇā) ya sanskrîtî, hulana ya hîtîtî, գեղմ (geġm) ya ermenî, волна (volna) ya rusî, wool ya îngilîzî, Wolle ya almanî, λῆνος (lē̃nos) ya yûnaniya kevn, lāna ya latînî (> laine ya fransî), vìlna ya lîtwanî... (Di navbera zimanên proto-hindûewropî de û di eynî zimanî de jî li aliyekî dengê "h" û yê "w" û li hêla din jî dengê "l" û yê "r" bi hev diguherin. Nimûne: hişk û wişk; şelwal û şelwar. Loma di hin zimanan de ev peyv "h-r-" û di hinan de jî "w-l-" ye.) Peyvên kurdî pirç, por, pûrt jî ji eynî rehî ne.

Bide ber

• liva
• mû

Werger

• Afrîkansî: woll
• Albanî: lesh → sq n
• Almanî: Wolle → de m
• Aromanî: lãnã m
• Asamî: উণ (un)
• Astûrî: llana → ast m
• Azerî: yun → az
• Başkîrî: йөн (yön)
• Baxterî: παμανο (pamano)
• Belarusî: во́ўна m (vóŭna), шэрсць m (šerscʹ)
• Berberî:

  Taşelhitî: taḍutt m

• Belûçî: پژم (pažm, pažam)
• Bretonî: gloan → br n
• Bulgarî: въ̀лна m (vǎ̀lna)
• Burmayî: သိုးမွေး → my (sui:mwe:)
• Çekî: vlna → cs
• Çerokî: ᎤᏩᏂ (uwani)
• Çînî:

  Mandarînî: 羊毛 → zh (yángmáo)

• Dalmatî: luona m
• Danmarkî: uld → da g
• Endonezyayî: wol → id
• Erebî: صُوف n (ṣūf)

  Erebiya misrî: صوف n (ṣūf)

• Ermenî: բուրդ → hy (burd), գեղմ → hy (geġm)
• Esperantoyî: lano
• Estonî: vill
• Evenkî: инңакта
• Farisî: پشم → fa (pašm)
• Fînî: villa → fi
• Frankoprovansî: lana m
• Fransî: laine → fr m
• Friyolî: lane m
• Gaelîka skotî: clòimh m, olann m
• Galîsî: la → gl m
• Gotî: 𐍅𐌿𐌻𐌻𐌰 m (wulla)
• Gurcî: მატყლი (maṭq̇li)
• Hawsayî: ulu → ha
• Hindî: ऊन → hi n (ūn)
• Holendî: wol → nl n
• Îbranî: צֶמֶר n (tsémer)
• Îngilîzî: wool → en
• Îngriyî: villa
• Înterlîngua: lana
• Îrlendî: olann m
• Îstro-romanyayî: lărę m, lărĕ m
• Îtalî: lana → it m
• Îzlendî: ull → is
• Japonî: ウール (ūru), 羊毛 → ja (ようもう, yōmō)
• Katalanî: llana → ca m
• Keçwayî: millwa
• Kirgizî: жүн → ky (cün)
• Koreyî: 털실 (teolsil), 양모 → ko (yangmo)
• Korsîkayî: lana m
• Latînî: lāna → la m
• Latviyayî: vilna → lv m
• Lawsî: ຂົນ → lo (khon)
• Lazî: მონტკორი (monťǩori)
• Lîtwanî: vilna → lt m
• Luksembûrgî: Woll m
• Makedonî: во́лна m (vólna)
• Malagasî: volonondry → mg
• Malayalamî: കമ്പിളി → ml (kampiḷi)
• Malezî: wul, suf
• Maltayî: suf n
• Maorî: wūru
• Marî:

  Mariya rojhilatî: меж (mež)

  Mariya rojavayî: миж (miž)

• Mecarî: gyapjú → hu
• Megrelî: მონტყორი (monṭq̇ori)
• Mongolî: ноос → mn (noos)
• Nanayî: сингакта (siŋakta)
• Navajoyî: aghaaʼ, dibé bighaaʼ, hakʼaz ayání bighaaʼ, Shádiʼááhdę́ę́ʼ tłʼízí bighaaʼ
• Normandî: laine m
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: ull → no n yan m

  Norweciya nînorskî: ull → nn m

• Oksîtanî: lana → oc m
• Oriyayî: ଉଲ (ulô)
• Osetî: фист (fist), фӕсм (fæsm)
• Ozbekî: jun → uz
• Plodîşî: Woll m
• Polonî: wełna → pl m
• Portugaliya kevn: lãa
• Portugalî: lã → pt m
• Qazaxî: жүн (jün)
• Romancî: launa m, lana m, làna m, langa
• Romanyayî: lână → ro m
• Rusî: шерсть → ru m (šerstʹ)
• Sardînî: lana m
• Sicîlî: lana → scn m
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: ву̏на m

  Latînî: vȕna → sh m

• Skotî: oo
• Slaviya kevn:

  Kirîlî: вльна m (vlĭna)

• Slovakî: vlna m
• Slovenî: volna → sl m
• Somalî: suuf
• Sorbî:

  Sorbiya jêrîn: wałma m

• Spanî: lana → es m
• Svanî: მა̈ტყ (mäṭq̇)
• Swahîlî: sufu → sw
• Swêdî: ull → sv g
• Tacikî: пашм → tg (pašm)
• Tagalogî: lana → tl
• Tarifitî: taḍuft m
• Tayî: ขนแกะ, ขน → th (kǒn)
• Telûgûyî: బొచ్చు → te (boccu)
• Teterî: йон → tt (yon)
• Tirkî: yün → tr
• Tirkmenî: ýüň
• Tîbetî: བལ (bal)
• Tokpisinî: wul
• Udî: ха (χa)
• Urdûyî: اون n (ūn)
• Ûkraynî: во́вна m (vóvna), шерсть m (šerstʹ)
• Venîsî: łana m
• Viyetnamî: len → vi, lông → vi
• Walonî: linne → wa m
• Weylsî: gwlân → cy n
• Ximêrî: ឧណ្ណា → km (ʼŏnna), រោមចៀម (roomciəm)
• Yidîşî: וואָל (vol)
• Yûnanî: μαλλί → el nt (mallí)

  Kevn: ἔριον nt (érion), εἶρος nt (eîros)

  Yûnaniya mîkenî: 𐀔𐀪 (ma-ri)

• Zuluyî: uvolo

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya wool a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.