Here naverokê

hêk

Ji Wîkîferhengê, ferhenga kurdî

Bilêvkirin

[biguhêre]
  •  IPA(kilîd): /heːk/
  • Deng (Amed): guhdar bikeⓘ(file)
  • Deng (Bidlîs): guhdar bikeⓘ(file)
  • Kîtekirin: hêk
[biguhêre]
Çar hêk di hêlînekê de.
Hêkek peqandî.
Avaniya hêkê:
1. qelpê hêkê
2. perdeya derve ya hêkê
3. perdeya hindirîn ya hêkê
4. û 13. girêkên spîka hêkê
5. spîka herikbar
6. spîka tîr
7. perdeya zerika hêkê
8. pêşzerik
9. xwînpare (cenîn, embriyon, goştpere)
10. zerika tarî
11. zerika geş
12. qelpê zerikê
14. hewageh
15. kutîkula

hêk m, k-ya nerm

  1. (zoolojî) berhema ku qalika wê spî û dirûvê wê hinekî gilovir e ji paşiya firindeyan derdikeve
    (qelpekî req bi ser ve heye lê di nav de nerm û avî ye.
    Bi kurkkirinê çûçelk jê çêdibin.
    Herwiha mirov xwarinan jê çêdikin.)
    Mirîşka me hêkek kiriye.
    Mirîşk li ser hêkan kurt bûye.
    Çûçelk ji hêkê derketiye.
  2. (xwarin) Xwarina ku ji wan berheman hatiye çêkirin.
    hêka biraştî, hêkeke kelandî
    Hêkan biqelîne!
    Taşta min hêk û nan bû.
  3. (biyolojî) ovûm, hucreya serekî ya jinan û heywanên mê

Tewandin

[biguhêre]
Tewandina hêk
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hêk hêk
Îzafe hêka hêkên
Çemandî hêkê hêkan
Nîşandera çem. wê hêkê wan hêkan
Bangkirin hêkê hêkino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî hêkek hêkin
Îzafe hêkeke hêkine
Çemandî hêkekê hêkinan

Bi alfabeyên din

[biguhêre]

Formên alternatîv

[biguhêre]

Têkildar

[biguhêre]

Etîmolojî

[biguhêre]

Herwiha hêg, hevreha din ya kurmancî hêlik (gun, ritil), hevreha soranî هێلکه (hêlke) / hêłke, hewramî hêłe, zazakî hak, belûçî ہیک (hêyk), ہیگ‎ (hêyg), peştûyî هګۍ (hegêy), pehlewî 𐫟𐫀𐫏𐫃‎ (xʾyg, /xāyeg/), farisiya berê خاگ‎ (xag) û خایه‎ (xaye), farisiya niha خایه‎ (xayê: berê bi maneya "hêk", niha bi wateya "hêlik, gun"), tacikî хоя (xoya), avestayî eye- û 𐬀𐬉𐬨‎ (eêm), danmarkî æg, îngilîzî/îzlendî/norwecî egg, swêdî ägg, almanî Ei, holendî ei, yûnaniya kevn ᾠόν (ōión), yûnaniya niha αβγό (avgó), latînî ōvum, îtalî uovo, portugalî ovo, spanî huevo, hueva, ovo, fransî œuf... hemû ji proto-hindûewropî *h₂ōwyóm (hêk) ji *h₂éwis (teyr, firinde, balinde).

Peyva îranî ketiye tirkî û hinek zimanên din jî yên tirkîkî: azerî xaya / خایا‎, osmanî خایا‎ (xaya, haya), tirkî haya (gun, hêlik)...

Çavkanî:
  • Cabolov, R. L. (2001–2010), Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî] (bi rusî), Moskova: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura, rûpelên 434-435
  • Chyet, Michael L. (2003), “hêk”, li ser Kurdish–English Dictionary Ferhenga Kurmancî - Inglîzî‎[1], with selected etymologies by Martin Schwartz [li gel etîmolojiyên bijarte ji hêla Martin Schwartz ve], New Haven û London: Yale University Press, rûpel 249
  • Horn, Paul (1893), Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingeha etîmolojiya farisî] (bi almanî), Strasbourg: K.J. Trübner, rûpel 103
  • Lubotsky, Alexander. Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden.
  • Watkins, Calvert (2007), The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (bi îngilîzî), çapa 2an, Boston: Houghton Mifflin, rûpel 6
  • Etymonline. Online English Etymology Dictionary. <Etymonline> by Douglas Harper.

Herwiha binêre

[biguhêre]
Gotinên pêşiyan li gel "hêk"

Bi zaravayên din

[biguhêre]

Werger

[biguhêre]
Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya egg a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Qafiye

[biguhêre]