Ji Wîkîferhengê, ferhenga kurdî
Çar hêk di hêlînekê de.
Hêkek peqandî .
Avaniya hêkê : 1. qelpê hêkê 2. perdeya derve ya hêkê 3. perdeya hindirîn ya hêkê 4. û 13. girêkên spîka hêkê 5. spîka herikbar 6. spîka tîr 7. perdeya zerika hêkê 8. pêşzerik 9. xwînpare (cenîn , embriyon , goştpere ) 10. zerika tarî 11. zerika geş 12. qelpê zerikê 14. hewageh 15. kutîkula
hêk m , k-ya nerm
( zoolojî ) berhema ku qalika wê spî û dirûvê wê hinekî gilovir e ji paşiya firindeyan derdikeve (qelpekî req bi ser ve heye lê di nav de nerm û avî ye. Bi kurkkirinê çûçelk jê çêdibin. Herwiha mirov xwarinan jê çêdikin.)
Mirîşka me hêkek kiriye.
Mirîşk li ser hêkan kurt bûye.
( xwarin ) Xwarina ku ji wan berheman hatiye çêkirin.
hêka biraştî, hêkeke kelandî
Hêkan biqelîne!
Taşta min hêk û nan bû.
( biyolojî ) ovûm , hucreya serekî ya jinan û heywanên mê
Herwiha hêg , hevreha din ya kurmancî hêlik (gun , ritil ), hevreha soranî هێلکه ( hêlke ) / hêłke , hewramî hêłe , zazakî hak , belûçî ہیک (hêyk), ہیگ (hêyg), peştûyî هګۍ (hegêy), pehlewî 𐫟𐫀𐫏𐫃 (xʾyg, /xāyeg/), farisiya berê خاگ (xag) û خایه (xaye), farisiya niha خایه (xayê: berê bi maneya "hêk", niha bi wateya "hêlik , gun "), tacikî хоя (xoya), avestayî eye- û 𐬀𐬉𐬨 (eêm), danmarkî æg , îngilîzî/îzlendî/norwecî egg , swêdî ägg , almanî Ei , holendî ei , yûnaniya kevn ᾠόν (ōión), yûnaniya niha αβγό (avgó), latînî ōvum , îtalî uovo , portugalî ovo , spanî huevo , hueva , ovo , fransî œuf ... hemû ji proto-hindûewropî *h₂ōwyóm (hêk) ji *h₂éwis (teyr , firinde , balinde ).
Peyva îranî ketiye tirkî û hinek zimanên din jî yên tirkîkî : azerî xaya / خایا , osmanî خایا (xaya, haya), tirkî haya (gun , hêlik )...
Çavkanî: Cabolov, R. L. (2001–2010 ), Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî ] (bi rusî), Moskova: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura , rûpelên 434-435
Chyet, Michael L. (2003 ), “hêk”, li ser Kurdish–English Dictionary Ferhenga Kurmancî - Inglîzî [1] , with selected etymologies by Martin Schwartz [li gel etîmolojiyên bijarte ji hêla Martin Schwartz ve ] , New Haven û London: Yale University Press , rûpel 249
Horn, Paul (1893 ), Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingeha etîmolojiya farisî ] (bi almanî), Strasbourg: K.J. Trübner, rûpel 103
Lubotsky, Alexander . Indo-Aryan inherited lexicon . University of Leiden .
Watkins, Calvert (2007 ), The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (bi îngilîzî), çapa 2an, Boston: Houghton Mifflin, rûpel 6
Etymonline. Online English Etymology Dictionary . <Etymonline > by Douglas Harper .
Tercimeyên bi zimanên din
Abenakî : wôwan
Abxazî : акәтаӷь ( āḳ°ṭāγ̍ )
Adîgeyî : кӏэнкӏэ ( kʼɛnkʼɛ ) , кӏьакӏьэ ( kʲʼakʲʼɛ )
Afrîkansî : eier (af)
Akadî : 𒉭 ( pelû )
Akanî : nkesua , kosua
Aklanon : itlog
Alanganî : itlog
Albanî : vezë (sq) m
Almanî : Ei (de) nt
Elmanîşî : aai nt
Bayerî : oa nt
Swabî : Oi
Altayiya başûrî : јымыртка ( ǰïmïrtka )
Amharî : እንቁላል ( ʾənḳulal )
Amîs : fita'ol
Aragonî : güego n , uevo (an) n
Aramiya nû ya asûrî : ܒܹܥܬܵܐ m ( beʿta )
Aromanî : ou (roa-rup) nt
Asamî : কণী ( koni )
Astûrî : güevu (ast) n
Atayalî : bazing
Atîkamekwî : wow
Avarî : хоно ( xono )
Avestayî : 𐬀𐬉𐬨 ( aēm )
Aymarayî : k'awna
Azerî : yumurta (az)
Balînî : taluh
Banjarî : hintalu
Baskî : arrautza , arraultza
Başkîrî : күкәй ( kükäy )
Bau bidayuh : turuoh
Belarusî : я́йка nt ( jájka ) , яйцо́ nt ( jajcó )
Bengalî : ডিম (bn) ( ḍim )
Biseniyî : anyɛ
Bîkoliya naverast : sugok , bunay
Blakfotî : oowaa
Bojpûrî : 𑂃𑂝𑂹𑂙𑂰 ( aṇḍā )
Bretonî : vi (br) n
Bruneyî : talur
Bugî : itello
Bulgarî : яйце́ nt ( jajcé )
Bununî : lububunun
Burmayî : ဥ (my) ( u. )
Buryatî : үндэгэн ( ündegen )
Butuanonî : itlog
Conxayî : སྒཽང་རྡོག ( sgaung rdog )
Cuyunonî : itlog
Çamoroyî : chada'
Çeçenî : хӏоа ( hoa )
Çekî : vejce (cs) nt
Çepangî : उम्
Çerokî : ᎤᏪᏥ (chr) ( uwetsi )
Çîçewayî : dzira
Çînî :
Kantonî : 卵 ( leon5-2 )
Hakkayî : 卵 ( lón )
Mandarînî : 卵子 (zh) ( luǎnzǐ )
Minnanî : 卵 (zh-min-nan) ( nn̄g )
Çukçî : ԓигԓиг ( ḷigḷig )
Çuvaşî : ҫӑмарта ( śămarta )
Dalmatî : juf n
Danmarkî : æg (da) nt
Daurî : endugw
Divehî : ބިސް ( bis )
Dogrîbî : eyè
Dolganî : һымыыт ( hımııt )
Dongşîangî : endegvei
Dupaningan agtayî : bunay , ukong
Egayî : ɪ̀fʊ̀
Elfdalî : egg nt
Emilî : óv n
Endonezyayî : telur (id)
Erebî : بَيْض (ar) n ( bayḍ ) , بَيْضَة (ar) m ( bayḍa )
Erebiya misrî : بيض n ( bēḍ ) , بيضة m ( bēḍa )
Erebiya kendavî : بيض n ( bēḏ̣ ) , بيضة m ( bēḏ̣a )
Erebiya hîcazî : بيض n ( bēḍ ) , بيضة m ( bēḍa )
Erebiya fasî : بيض n ( bayḍ, bīd ) , بيضة m ( bayḍa, bīḍa )
Ermenî : ձու (hy) ( ju ) , հավկիթ (hy) ( havkitʻ )
Ermeniya navîn : ձու ( ju )
Ermeniya kevn : ձու ( ju ) , հաւկիթ ( hawkitʻ )
Erzayî : ал ( al )
Esperantoyî : ovo (eo)
Estonî : muna (et)
Farisî : تخم (fa) ( toxm ) , تخم مرغ (fa) ( toxm-e morğ )
Fatalukuyî : ucu
Ferî : egg (fo) nt
Fînî : muna (fi)
Fransî : œuf (fr) n
Friyolî : ûf n , ûv n
Frîsiya bakur : oi nt
Frîsiya saterlandî : Oai nt
Frîsî : aai (fy) nt
Fulahî :
Adlamî: 𞤦𞤮𞥅𞤬𞤮
Latînî: boofo
Gaelîka skotî : ugh n
Gagawzî : yımırta
Galîsî : ovo (gl) n
Gamîlaraayî : gawu
Gîlekî : مرغانه ( morğâne )
Gothîkiya krimî : ada
Gujaratî : ઇંડા n ( iṇḍā )
Gurcî : კვერცხი ( ḳvercxi )
Guugu yimidhirrî : gundil
Guwaranî : tupiʼa
Haîtî : ze
Harsusiyî : beḍeh
Hawayî : hua
Hawsayî : ƙwai (ha)
Hindî : अंडा (hi) n ( aṇḍā ) , डिंब (hi) n ( ḍimb ) , अंड (hi) n ( aṇḍ )
Hîlîgaynonî : itlog
Hmongî : qe
Holendiya navîn : ei nt
Holendî : ei (nl) nt
Îbaloiyî : ikdog
Îbaniyî : anyɪ
Îbanî : telu
Îbranî : בֵּיצָה m ( beitsá )
Îdoyî : amniotala ovo , ovo (io)
Îlokanoyî : itlog , bugi
Îngilîziya kevn : ǣġ nt
Îngilîziya navîn : ey , eg
Îngilîzî : egg (en)
Îngûşî : фуъ ( fuʔ )
Înterlîngua : ovo (ia)
Înuîtî : ᒪᓐᓂᒃ ( mannik ) , ᒪᖕᓂᒃ ( mangnik )
Înupîakî : mannik
Îranunî : urak
Îrlendî : ubh (ga) m
Îrlendiya kevn : og nt
Îstriyotî : ùo
Îtalî : uovo (it) n
Îu mienî : jaux
Îzlendî : egg (is) nt
Japonî : 卵 (ja) ( tamago ) , 玉子 (ja) ( tamago )
Javayiya kevn : ĕṇḍog
Javayî : endhog (jv) , tigan
K'içe' : saqmoʼl
Kabardî : джэдыкӏэ ( džɛdəkʼɛ )
Kalalîsûtî : mannik
Kalmîkî : өндгн ( öndgn )
Kanakanabuyî : 'iciuru
Kankanaeyî : itlog
Kannadayî : ಮೊಟ್ಟೆ (kn) ( moṭṭe )
Kapampanganî : ebun
Karaçay-balkarî : гаккы y ( gakkı ) , жумуртха ( jumurtxa )
Karaîmî : jumurtcha
Karaoyî : ikdog
Karelî : jaiču
Kaşûbî : jaje nt , jajco nt
Katalanî : ou (ca) n
Kaurnayî : muka
Kavalanî : tiRuR
Kayapa kallahanî : itlog , ikdog
Keçwayî : runtu
Kinaray-ayî : itlog
Kirgizî : жумуртка (ky) ( cumurtka )
Kirikeyî : ayĩĩ́
Kitubayî : dyaki
Kîkongoyî : diki
Kîkûyûyî : itumbĩ sinif c5
Kîmaragangî : tontolu
Kîngalî : බිත්තර (si) ( bittara )
Kînyarwandayî : igi , iri-gi
Komî-permyakî : кольть ( kolʹtʹ )
Koreyî : 달걀 (ko) ( dalgyal )
Kornî : oy n
Kreyoliya jameîkî : eg
Kriolî : eig
Krî : ᐚᐏ ( waawi )
Kumikî : йымырткъа ( yımırtqa )
Ladînoyî : guevo n
Latgalî : ūla
Latînî : ōvum (la) nt
Latviyayî : ola (lv) m
Lawsî : ໄຂ່ (lo) ( khai )
Lingalayî : likeí sinif c5 /c6 , líki sinif c5 /c6
Lîgûrî : övo n
Lîmbûrgî : ei (li) nt
Lîtwanî : kiaušinis (lt) n
Lombardî : oeuv n , öv n
Lugandayî : miga , eggi sinif c5 /c6
Luksembûrgî : Ee (lb) nt
Madurayî : tellor
Magahî : 𑂃𑂝𑂹𑂙𑂰 ( aṇḍā )
Maguindanaoyî : leman , ulak
Maithilî : डिम्मा ( ḍimmā )
Makasarî : bayawo
Makedonî : јајце nt ( jajce )
Malagasî : atody (mg)
Malayalamî : മുട്ട (ml) ( muṭṭa )
Malecite-passamaquoddyî : wawon
Malezî : telur (ms)
Maltayî : bajda m
Mangghuerî : andige
Manksî : ooh m
Mansakayî : itlog
Mansiya bakurî : мӯӈи ( mūňi )
Maorî : hua (mi) , huamanu
Maranaoyî : laman , bigà , orak
Maratî : अंडे n ( aṇḍe )
Marî:
Mariya rojhilatî : муно ( muno )
Massaçusettî : wôu , wóóu
Mayayiya yukatekî : e'el , je'
Mazenderanî : مرغانه ( merğâne )
Mecarî : tojás (hu)
Melanauyiya navendî : teloh
Miamî : waawi
Misrî : (swḥt m )
Mixteciya noçixtlana başûr-rojhilatî : ndɨvị
Mînangkabawî : talua
Mîrandî : uobo n
Mohegan-pequotî : wôm
Mokşayî : ал ( al )
Mongghulî : dige
Mongolî :
Kirîlî: өндөг (mn) ( öndög )
Mongolî: ᠥᠨᠳᠡᠭᠡ ( öndege )
Muongî : tlởng
Mwanî : rii
Nahuatl:
Klasîk: tetl
Nahwatliya mekayapan : itecsis
Napolîtanî : ovo n
Navajoyî : ayęęzhii
Nedersaksî :
Almaniya jêrîn a almanî : ai nt
Nepalî : अण्डा (ne) ( aṇḍā )
Newarî : खेँय् ( khẽê )
Ngarrindjerî : ngatat
Nogayî : юмыртка ( yumırtka )
Normandî : oeu n , œu n , œu n
Norwecî :
Norweciya bokmålî : egg (no) nt
Norweciya nînorskî : egg (nn) nt
Ojibweyiya rojavayî : wâwan
Ojibweyî : waawan
Okodiayî : idu
Oksîtanî : uòu (oc) n
Oriyayî : ଅଣ୍ଡା ( ôṇḍa )
Oromoyî : hanqaaquu
Osageyî : hpáata
Osetî : айк ( ajk ) , айкӕ ( ajkæ )
Osmanî : یومورطه ( yumurta )
Oygurî : تۇخۇم ( tuxum )
Ozbekî : tuxum (uz)
Paîwanî : qecilu
Pangasînanî : iknol
Papyamentoyî : webu
Peştûyî : هګۍ m ( hëgëy )
Piedmontîsî : euv n
Pijînî : eg
Pîkardî : uë n
Pîttcantcatcarayî : ngampu
Plodîşî : Ei nt
Polabî : joji nt
Polonî : jajo (pl) nt , jajko (pl) nt
Portugalî : ovo (pt) n
Prusiya kevn : pāuts
Puncabî : ਆਂਡਾ (pa) n ( āṇḍā )
Puyumayî : bitrenun
Q'eqçiyî : mol
Qazaxî : жұмыртқа ( jūmyrtqa )
Qiptî : ⲥⲱⲟⲩϩⲓ m ( sōouhi )
Ratagnonî : itlog
Rohingyayî : dhim
Romagnolî : öv n
Romancî : ov n , iev n , öv n
Romanî : anro n
Romanyayî : ou (ro) nt
Rukaiyî : batuku
Rusî : яйцо́ nt ( jajcó )
S'gaw karenî : ဒံၣ် ( deè )
Saaroayî : 'asarʉ
Saisiyatî : 'oesizo:
Sakizayayî : ti'kuk
Sama:
Pangutaran samayî : iklug
Samiya akkalayî : mann
Samiya bakurî : monni
Samiya başûr : munnie
Samiya skoltî : mââʹnn
Samoayî : fua
Samogîtî : kiaušis n
Sanskrîtî : अण्ड (sa) nt ( aṇḍa )
Sardînî : obu n , ou
Sebwanoyî : itlog
Sicîlî : ovu (scn) n , ou (scn) n , uòvu n
Sindhî : آنو n ( aano )
Sirananî : eksi
Sirboxirwatî :
Kirîlî: ја́јце nt
Latînî: jájce (sh) nt
Sîlhetî : ꠛꠂꠖꠣ ( boida ) , ꠄꠘ꠆ꠒꠣ ( enḍa ) , ꠒꠤꠝ ( ḍim )
Slaviya kevn :
Kirîlî: аице nt ( aice )
Glagolîtîk: ⰰⰹⱌⰵ nt ( aice )
Slaviya rojavayî ya kevn : ꙗице nt ( jaice )
Slovakî : vajce nt
Slovenî : jajce (sl) nt
Slovînsî : jȧ̃jä nt
Somalî : ukun (so) m
Sorbî:
Sorbiya jêrîn : jajo nt
Sorbiya jorîn : jejo nt
Sotoyiya başûr : lehe
Spanî : huevo (es) n
Sundanî : ᮈᮔ᮪ᮓᮧᮌ᮪ ( endog )
Sûdovî : paute m
Swahîlî : yai (sw) sinif c5 /c6
Swêdî : ägg (sv) nt
Şanî : ၶႆႇ ( khày )
Şonayî : zai sinif c5 /c6
Şorî : нубуртқа , нуртқа , ныбыртқа
Tacikî : тухм (tg) ( tuxm )
Talysh:
Talişî : اگله ( ogla )
Tagal murutî : talu'
Tagalogî : itlog (tl)
Tahîtî : huero
Tamîlî : முட்டை (ta) ( muṭṭai ) , இலீக்கை ( ilīkkai ) , இலீக்கை ( ilīkkai )
Taosî : p’ȍxwíana
Tarantinoyî : uéve
Tarifitî : tameǧatš m , ameǧar n
Tarokoyî : balung
Tausugî : iklug
Tay dam : ꪼꪎ꪿
Tayî : ไข่ (th) ( kài )
Telûgûyî : గుడ్డు (te) ( guḍḍu )
Teteriya krîmî : yumurta
Teterî : йомырка (tt) ( yomırka )
Tetûmî : tolun
Thaoyî : fcuyu
Tigrînî : እንቋቕሖ ( ʾənḳʷaḳʰḥo )
Tirkî : yumurta (tr)
Tirkmenî : ýumurtga
Tîbetî : སྒོང་ང ( sgong nga )
Tofalarî : нюмурһа
Tokpisinî : kiau
Tolaiyî : kiau
Tongî : fua
Tswanayî : lee
Tumbukayî : sumbi
Tupînambayî : upiʼa
Tuvanî : чуурга ( çuurga )
Uab meto : tekô , tenô
Udmurtî : пуз ( puz )
Unamî : òòl
Urdûyî : انڈا n ( ãṇḍā )
Ûkraynî : яйце́ nt ( jajcé )
Ûrûmî : йымырта
Vendayî : gumba
Venîsî : óvo n , ou (vec) n , ovo n , vóvo n
Vepsî : muna
Viyetnamî : trứng (vi)
Volapûkî : nög (vo)
Voroyî : muna
Votî : muna
Walonî : oû (wa) n
Wambayayî : marrgulu
Warayî : bunay
Wardamanî : jarrug
Warlpirî : mula
Weylsî : wy (cy) n
Weylsiya navîn : wy
Weylsiya kevn : ui
Wiradhurî : kubbuga
Wîlamowî : e nt
Wolofî : nen (wo)
Xakasî : нымырха ( nımırxa )
Ximêrî : ស៊ុត (km) ( sut ) , ពង (km) ( pɔɔng )
Xosayî : iqanda sinif c5 /c6
Xotanî : 𐨀𐨱𐨀
Yagnobî : тухм ( tuxm )
Yakutî : сымыыт ( sımııt )
Yamanayî : xax
Yamî : icioy
Yidîşî : איי nt ( ey )
Yorubayî : ẹyin
Yupîkiya navendî : kayangaq
Yûnanî : αβγό (el) nt ( avgó )
Yûnaniya kevn : ᾠόν nt ( ōión )
Zêlandî : ei nt
Zhuangî : gyaeq
Zuluyî : iqanda (zu) sinif c5 /c6
Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya egg a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.