req

Kurmancî

Bilêvkirin

IPA^(kilîd): /rɛq/

Rengdêr

Pozîtîv	req
Komparatîv	reqtir
Sûperlatîv	herî req (merkezî) tewrî req (rojavayî)

req

Ne nerm, wek keviran, wek beran.
Hevmane: hişk, kevirîn, qayim, şidiyayî, sift, silb, paydar

Dijmane: nerm

Kevir req in lê doşek nerm in.

Ev nan req bûye, nikarim bixwim.
Rengtarî.
- ...bes hinga ku di tariya req a şevê û odaye perdekirî de ramediyabû — (Robert Louis Stevenson (2020), tercimeya Ciwanmerd Kulek, Meseleya Seyr a Dr. Jekyll û Mr. Hyde, Stenbol: Avesta, →ISBN, rûpel 20)
(mecazî) Gotina hişk.
- Gotinekî req bû lê ji dil gotubû. — (2023, J.R.R. Tolkien, tercimekirina Samî Hêzil, Hobbit, çapa 1ê, Enqere: Cervantes, →ISBN, rûpel 15)

Bi alfabeyên din

kurdî-erebî: ڕه‌ق

Jê

(lêker) req bûn
(lêker) req kirin
(navdêr) reqbûn
(rengdêr) reqbûyî
reqî
reqîtî
(navdêr) reqkirin
(rengdêr) reqkirî
reqtî

Etîmolojî

Ji erebî رقيع (reqî'), hevreha aramî ܪܩܝܥܐ (reqi'a), îbranî רקוע (raqua').

Werger

Abxazî: акьакьа (āḳ̍āḳ̍ā)
Akanî: den
Albanî: fortë → sq
Almanî: hart → de, fest → de
Aragonî: duro
Azerî: sərt → az
Balînî: katos
Baskî: gogor
Başkîrî: ҡаты (qatï)
Belarusî: цвёрды → be (cvjórdy)
Bengalî: শক্ত → bn (śôkt)
Bîkoliya naverast: matagas
Bukidnon manoboyiya rojavayî: mezesen
Bulgarî: твърд → bg (tvǎrd)
Burmayî: မာ → my (ma)
Çamicuroyî: chmawa
Çekî: tvrdý → cs n
Çerokî: ᎠᏍᏓᏯ (asdaya), ᏍᏓᏯ (sdaya)
Çînî:
Mandarînî: 硬 → zh (yìng)
Çuvaşî: хытӑ (hytă)
Dalmatî: doir
Danmarkî: hård → da
Endonezyayî: keras → id
Erebî: صُلْب (ṣulb)
Erebiya hîcazî: قاسي (gāsi), صلب (ṣalb)

Erebiya fasî: قاصح (qāṣḥ)
Ermenî: պինդ → hy (pind), կարծր → hy (karcr)
Esperantoyî: malmola
Estonî: tahke
Evenî: маӈ (maŋ)
Evenkî: маңа
Farisî: سفت → fa (seft), پایدار → fa (pâydâr), مقاوم → fa (moqâvem), صلب → fa (solb)
Fînî: kova → fi
Fransî: dur → fr n
Friyolî: dûr
Gaelîka skotî: cruaidh
Galîsî: duro → gl
Gotî: 𐌷𐌰𐍂𐌳𐌿𐍃 (hardus)
Gurcî: მაგარი (magari), მყარი (mq̇ari)
Guwaranî: hatã → gn
Haîtî: di
Higaononî: madusan
Hindî: कड़ा → hi (kaṛā), कठोर → hi (kaṭhor), सख़्त (saxt), सख्त → hi (sakht), पायदार → hi (pāyadār)
Holendî: hard → nl
Îbranî: קָשִׁיחַ → he (kashíakh)
Îdoyî: harda → io
Îlokanoyî: natangken
Îngilîziya kevn: heard → ang
Îngilîzî: hard → en
Înterlîngua: dur
Îrlendî: crua
Îstriyotî: doûro n
Îtalî: duro → it n
Îzlendî: harður → is
Japonî: 硬い → ja (かたい, katai)
Javayî: atos
Kapampanganî: masias
Katalanî: dur → ca n
Keçwayî: rumi
Kirgizî: катуу → ky (katuu)
Koreyî: 딱딱하다 → ko (ttakttakhada), 단단하다 → ko (dandanhada)
Latînî: dūrus
Latviyayî: ciets → lv
Lawsî: ແຂງ (khǣng)
Lîmbûrgî: helle → li
Lîtwanî: kietas → lt n, kieta m
Lombardî: dur n
Makedonî: тврд (tvrd), цврст (cvrst)
Malezî: keras → ms
Maltayî: iebes n
Mançûyî: ᠮᠠᠩᡤᠠ
Maorî: tuapaka, tūmārō, papamārō
Mecarî: kemény → hu
Mongolî: хатуугийн (xatuugiin)
Norwecî: hard
Oksîtanî: dur → oc n
Oygurî: قاتتىق (qattiq)
Ozbekî: qattiq → uz
Papyamentoyî: duru
Peştûyî: کلک (klak)
Plodîşî: hoat
Polonî: twardy → pl n
Portugalî: duro → pt n
Qazaxî: берік (berık), қатты (qatty)
Romancî: dir, deir, dür
Romanyayî: tare → ro, dur → ro
Rusî: твёрдый → ru (tvjórdyj), кре́пкий → ru (krépkij), про́чный → ru (próčnyj)
Rusînî: твердый (tverdŷj)
Samoayî: malō
Sardînî: duru
Sebwanoyî: gahi
Sicîlî: duru → scn n
Sirboxirwatî:
Kirîlî: тврд

Latînî: tvrd → sh
Slovakî: tvrdý
Slovenî: tŕd → sl
Sorbî:
Sorbiya jêrîn: twardy
Spanî: duro → es
Swahîlî: -gumu → sw
Swêdî: hård → sv
Tacikî: сахт → tg (saxt)
Tagalogî: matigas
Tausugî: matugas
Tayî: แข็ง → th (kɛ̌ng)
Telûgûyî: గట్టి → te (gaṭṭi)
Teterî: каты (qatı)
Tetûmî: toos
Tirkî: sert → tr
Tirkmenî: gaty
Urdûyî: کڑا (kaṛā), سخت (saxt), کٹھور (kaṭhōr)
Ûkraynî: тверди́й (tverdýj)
Venîsî: duro n, dur n
Viyetnamî: cứng → vi, rắn → vi
Walonî: deur → wa n, deure → wa m
Weylsî: caled → cy
Ximêrî: កំព្រឹស → km (kɑmprɨh), ក្រចើល (krɑcaəl)
Yakutî: кытаанах (kıtaanax)
Yidîşî: האַרט (hart)
Yûnaniya kevn: σκληρός (sklērós)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya hard a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Navdêr

req m

Kûsiyên avî.
- Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Tewandin

Tewandina *req*
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	req	req
Îzafe	reqa	reqên
Çemandî	reqê	reqan
Nîşandera çem.	wê reqê	wan reqan
Bangkirin	reqê	reqino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	reqek	reqin
Îzafe	reqeke	reqine
Çemandî	reqekê	reqinan

Etîmolojî

Ji aramî ܪܩܐ (raqq, raqqa), akadî 𒁄𒄀 (raqqu).

Werger

Abenakî: tolba
Abxazî: акәуа (āḳ°uā)
Afrîkansî: skilpad → af
Ahomî: 𑜄𑜧 (taw)
Akadî: 𒁄𒄀 (/⁠raqqu⁠/), 𒃻𒅮𒈾 (/⁠šelappu⁠/)
Albanî: breshkë → sq m
Almanî: Schildkröte → de m
Aragonî: tartuga
Aramî:
Siryaniya klasîk: ܪܩܐ n (raqqā, reqqā), ܣܠܘܦܝܬܐ m (sallōp̄īṯā)
Aromanî: broascã tsãstoasã m
Asamî: কাছ (kaso)
Astûrî: tortuga → ast m
Atayalî: ksipa
Avarî: щурункъверкъ (ššurunqxʷʼerqxʼ)
Azerî: tısbağa → az
Bajwayiya kendava rojava: akah, penu
Baskî: dortoka → eu
Başkîrî: ташбаҡа (tašbaqa), гөбөргәйел (göbörgäyel)
Bau bidayuh: ponyu
Bawuleyî: abu
Belarusî: чарапа́ха m (čarapáxa)
Bengalî: কাছিম → bn (kachim), কাটুয়া → bn (kaṭuẏa)
Bîkoliya naverast: baho
Blakfotî: spopii
Bretonî: baot → br m
Bulgarî: костену́рка → bg m (kostenúrka)
Burmayî: လိပ် → my (lip)
Crowî: basáxa
Çamicuroyî: majpolo
Çeçenî: уьнтӏепхьид (üntʼepḥʳid)
Çekî: želva → cs m
Çeyenî: ma'ëno
Çînî:
Kantonî: 龜 / 龟 (gwai¹), 烏龜 / 乌龟 (wu¹ gwai¹)

Dunganî: бегэ (bi͡əge), бе (bi͡ə)

Mandarînî: 龜 / 龟 → zh (guī), 烏龜 / 乌龟 (wūguī), 王八 → zh (wángba), 鱉 / 鳖 → zh (biē)

Min dongî: 烏龜 / 乌龟 (ŭ-gŭi), 龜 / 龟 (gŭi)

Minnanî: 烏龜 / 乌龟 → zh-min-nan (o͘-ku), 龜 / 龟 (ku)

Wuyî: 烏龜 / 乌龟
Çoktawî: luksi
Dakotayî: keya
Danmarkî: skildpadde → da g
Darkinjungî: kutumung
Daurî: xabil
Drungî: chvkop
Elwîrî-wîderî: لوک‌پشت (lovek-pošt)
Endonezyayî: penyu → id
Erebî: سُلَحْفَاة → ar m (sulaḥfāh), غَيْلَم → ar n (ḡaylam)
Erebiya misrî: سلحفة m (sulḥefa)

Erebiya kendavî: حمسة m (ḥmisa)

Erebiya hîcazî: سلحفة m (sulḥafa)

Erebiya fasî: فكرون (fakrūn), سلحفة (sulaḥfa)

Erebiya bakûrê şamê: زِلْحفِة m (zílḥefi)

Erebiya başûrê şamê: سلحفاة m (sulaḥfá), سلحفة m (sulḥufá), كركعة m (kurkaʕa)

Erebiya tunusî: فكرون (fakrūn)
Ermenî: կրիա → hy (kria)
Erzayî: бака (baka)
Esperantoyî: testudo → eo, kelonio
Estonî: kilpkonn → et
Farisî: لاک‌پشت → fa (lâk-pošt), کشف → fa (kašaf)
Ferî: skjaldbøka m
Fîjî: vonu → fj
Fînî: kilpikonna → fi
Fransî: tortue → fr m
Fransiya kevn: wecle m
Frîsî: skyldpod g
Gaelîka skotî: crùban-coille n, sligeanach n
Galîsî: tartaruga → gl m, sapoconcho n
Gullahî: cootuh
Gurcî: ზღვის კუ (zɣvis ḳu), კუ → ka (ḳu)
Guwaranî: karumbe
Haîtî: tòti
Hawayî: honu
Higaononî: bao-o
Hindî: कछुआ → hi n (kachuā)
Hmongî: vaub kib
Holendî: schildpad → nl m
Hopîyî: yöngösona
Îbranî: צָב → he n (tsav)
Îdoyî: tortugo → io
Îngilîziya kevn: byrdling n
Îngilîzî: turtle → en
Îngriyî: cerepaha
Îrlendî: turtar n
Îtalî: tartaruga → it m
Îu mienî: doc
Îzlendî: skjaldbaka → is
Japonî: 亀 → ja (かめ, kame), カメ → ja (kame)
Javayî: bulus → jv
Kalalîsûtî: saaniluk
Kamtayî: পানীমাছ (panimas)
Kannadayî: ಆವೆ → kn (āve), ಆಮೆ → kn (āme)
Katalanî: tortuga → ca m
Katawbayî: káia
Keçwayî: charapa
Kirgizî: ташбака → ky (taşbaka)
Kîmaragangî: borungai
Kîngalî: කැස්බෑවා (kæsbǣwā)
Kîrîbatî: tabwakea
Koreyî: 거북 → ko (geobuk), 바다거북 → ko (badageobuk)
Kornî: kronek ervys mor n, morgroban n
Kreyoliya morîtanî: torti
Kreyoliya seyşelî: torti
Kriya rojhilat ya bakurî: ᑖᐦᑖᐤ (taahtaaw)
Krî: ᒥᐢᑭᓈᕁ (miskinaahk)
Lakotayî: khéya
Latgalî: brūnisrupucs n
Latînî: testūdō → la m
Latviyayî: bruņurupucis → lv n
Lawsî: ເຕົ່າ → lo (tao)
Lîtwanî: vėžlys → lt n
Lueyî: ᦎᧁᧈ (ṫaw¹)
Luksembûrgî: Deckelsmouk → lb m, Schildkröt → lb m
Makasaeyî: fenu
Makedonî: же́лка m (žélka)
Malecite-passamaquoddyî: cihkonaqc, mikcikc
Malezî: tuntung → ms, labi-labi, penyu → ms, akah
Maltayî: fekruna m
Mamî: petz
Mançûyî: ᡝᡳᡥᡠᠮᡝ
Manksî: shligganagh marrey n, turtyl n
Mansakayî: bao
Maorî: honu
Maranaoyî: bao'o
Mayayiya yukatekî: aak
Mecarî: teknősbéka → hu, teknős → hu
Melanauyiya navendî: panyok
Mîkmakî: migjigj zindî
Mongolî: яст мэлхий (jast melxii)
Nahwatlî: ayotl → nah
Nanayî: аян (ajan)
Navajoyî: chʼééh digháhii, tsisteeł
Nîvxî: ая (aja)
Norwecî:
Norweciya bokmålî: skilpadde → no n yan m

Norweciya nînorskî: skjelpadde m
Nyungayî: yarkan
Oksîtanî: tartuga → oc m
Oromoyî: qocaa
Osetî: уӕртджын хӕфс (wærtǵyn xæfs)
Oygurî: تاشپاقا (tashpaqa)
Ozbekî: musicha → uz, toshbaqa → uz
Palî: kacchapa n
Papyamentoyî: turtuga
Penobskotî: dolba
Peştûyî: کيشپ → ps n (kišáp)
Plodîşî: Schiltkjrät m
Polonî: żółw → pl m zindî
Portugalî: tartaruga → pt m
Qazaxî: тасбақа (tasbaqa)
Qiptî: ⲕⲁⲑⲓⲣⲟⲥ (kathiros)
Rapanuyî: honu
Romanyayî: broască țestoasă m
Rusî: черепа́ха → ru m (čerepáxa), желвь → ru m (želvʹ)
Samiya bakurî: galbarihcci
Sanskrîtî: कच्छप → sa n (kacchapa)
Sebwanoyî: bao
Sirboxirwatî:
Kirîlî: корњача m

Latînî: kornjača → sh m
Sîlhetî: ꠇꠣꠐ꠆ꠐꠥꠀ (xaṭṭua)
Slaviya kevn:
Kirîlî: желꙑ m (žely)
Slaviya rojavayî ya kevn: желꙑ m (žely)
Slovakî: korytnačka → sk m
Slovenî: želva → sl m
Somalî: qoolley → so, qubo
Sorbî:
Sorbiya jêrîn: nopawa m, žołw m
Spanî: tortuga → es m
Sûdovî: zelvīs n
Swahîlî: kobe → sw
Swêdî: sköldpadda → sv
Şanî: တဝ်ႇ (tàw)
Tacikî: сангпушт → tg (sangpušt)
Tagalogî: pagong
Tamîlî: ஆமை → ta (āmai)
Tarifitî: išfar n, tišfart m
Tayî: เต่า → th (dtào)
Telûgûyî: తాబేలు → te (tābēlu)
Ternateyî: ori
Teterî: ташбака → tt (taşbaqa)
Tirkî: kaplumbağa → tr, tosbağa → tr
Tirkmenî: pyşbaga
Tîbetî: རུས་སྦལ (rus sbal)
Toxarî B: kaccāp
Tsongayî: gamba
Tswanayî: khudu
Tuvanî: языты-мелегей (yazıtı-melegey), мелегей (melegey)
Unamî: tahkox
Urdûyî: کچھوا n (kachuvā)
Ûkraynî: черепа́ха m (čerepáxa)
Viyetnamî: rùa → vi
Volapûkî: tortug
Weylsî: crwban n
Wolofî: mbonnat mi
Ximêrî: អណ្ដើក → km (ʼɑndaək)
Yamanayî: uštakáluš
Yidîşî: שילדקרעט (shildkret), טשערעפּאַכע m (tsherepakhe)
Yiyiya siçuwayî: ꀌꀠꎭꉻ (uox ba sha ho)
Yûnanî: χελώνα → el m (chelóna)
Yûnaniya kevn: χέλυς m (khélus), χελώνη m (khelṓnē)
Zhuangî: duzgvi, gvi

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya turtle a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.