xweş

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

rengdêr

Çend xwarinên xweş. Maneya peyva "xweş" bi eslê xwe "şîrîn, wek şekirê" bû.

Wate[biguherîne]

  1. Tişta/ê li gor dilê mirovî,
    tişta/ê ku mirov dixwaze bike yan bibîne.
  2. Ji bu agirîgotin dema mirov di bêje agir xweşe.

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Paşê bo wî çêkirî duwazdeh hicab
Her yekî xweştir ji yarî bê hisab
(Mewlûda Kurdî ~1470, Mela Hisênê Bateyî)

Herwiha[biguherîne]

Nêzîkî[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Ji[biguherîne]

hevreha soranî خۆش (xoş), kurdiya başûrî xweş, xüeş, pehlewî xweş, parsî wxeş, farisî خوش (xûş), zazakî û hewramî weş, belûçî وش (weş), latînî suavis (şîrîn), sanskrîtî स्वादु (svādu), yûnaniya kevn ἡδύς (hēdús), almanî süß, fransî û spanî suave, inglîzî sweet, swêdî söt, danmarkî sød, norwecî søt... hemû ji proto-hindûewropî *sweh₂dus (şîrîn, tamxweş). Bo guherîna *sw- ya proto-hindûewropî bi *xw- di zimanên îranî de, bide ber xwandin, xwesû, xwişk... Wek hoş ketiye tirkî jî. Ji eynî rehî bi rêya yûnanî: hedonîst, hedonîzm. Anku peyva "xweş" di eslê xwe de wateya "şîrîn, wek şekirê" dida. Lê di zimanên îranî û herwiha di yûnanî de maneya "bi dilê mirovî" wergirtiye. Paşî di zimanên îranî de bo diyarkirina raman "wek şekirê" peyva "şîrîn" ji peyva "şîr" hatiye çêkirin.

[biguherîne]

Werger[biguherîne]