Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

Navdêr 1[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî
Ravek piyê piyên
Çemandî piyan
Nîşandera çemandî wan piyan
Bangkirin piyo piyino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî piyek piyin
Îzafe piyekî piyine
Çemandî piyekî piyinan
pîyek

nêr p-ya nerm

  1. ling, nig, , pa,
    herdu parçeyên leşî yên mirov pê dimeşin ango bi rê ve diçin
    (bi taybetî beşa mirov dikin di pêlavê ango solê de)

Hevwate[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî *pṓds, têkildarî pata ya hîtî, πούς û ποδός yên yewnaniya kevn, पद् ya sanskrîtî, pēs û pedis yên latînî, pad- ya proto-aryayî, pade- ya avestayî û ya farisiya kevn, pa ya farisiya nû û soranî, pay ya zazakî, pied ya frensî, под (pod: erd, bin) ya rusî, *fōts ya proto-cermenî, foot/feet yên inglîzî û Fuß ya elmanî.

avestayî: pāda- ("pî, pê")
farisiya kevn: pāda ("pî, pê")
parsî: p'd ("pî, pê")
farisî: ("pî, pê") ...alfabeya arî
osetî: fad ("pî, pê")
belûçî: pād ("pî, pê")
kurmancî: pî, pê ("pî, pê")
soranî: pa ("pî, pê")
zazakî: pay ("pî, pê")
sanskrîtî: pāda- ("pî, pê")
yewnanî: pod-, podos ("pî, pê")
latînî: ped-, pedis ("pî, pê")
elmanî: Fuß ("pî, pê")
inglîzî: foot ("pî, pê") ...
Çavkanî: Horn p.63, Cheung p.305, Watkins p.62, Etymonline | Pokorny: 790 - 792

[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr 2[biguherîne]

nêr p-ya nerm

  1. mil, beşa bedena meriyayê navbera dest û gurmikan.
  • Ji hersê polîsên ku dest û yê zarokê Kurd Cuneyt Etrûşê 15 salî şikandibûn T.Ş ji taxa Tekser, û K.Y jî ji taxa Simbil terka mala xwe kirin.(Ji Lotikxane http://www.lotikxane.com/arsiv%2086.htm)

Herwiha[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Agadarî[biguherîne]

Bikaranîna peyva bi wateya mil berguman e. Ji hevkarên ku dizanin ka peyv wiha li kîjan deverên Kurdistanê tê bikaranîn, tê tika- û hêvîkirin ku agahiyên xwe binivîsin.

Li herêma Mêrdîn bi wateya "mil" tê bikaranîn. Ez (Rojhilat) bi xwe ji Qoserê me û tew min nizanîbû ku pî li herêmên din bi wateya "nig" tê bikaranîn. Dema min cara pêşî dît ku pî bi wateya nig tê bikaranîn ez gelekî şaş bibûm.

Li herêma Semsûrê jî bi heman awayî ye, li wir jî peyva bi maneya mil û peyva nig jî bi maneya tê bikaranîn.

Navdêr 3[biguherîne]

  1. п, 16em tîpa alfabeya yewnanî
  2. (Matematîk) di bîrkarî de çendeya wê hemahema 3.1415926535 e

Etîmolojî[biguherîne]

Ji yewnanî.

Werger[biguherîne]

Zazakî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

nêr

  1. bav, bab

Herwiha[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî *ph₂tḗr- (”bab, bav”)

avestayî: pīter (”bab, bav”)
farisiya kevn: pīter (”bab, bav”)
parsî: pīd (”bab, bav”)
pehlewî: pīder (”bab, bav”)
farisî: peder (”bab, bav”)
belarusî: pīt (”bab, bav”)
makedonî: pīyer (”bab, bav”)
talîşî: pīye (”bab, bav”)...
zazakî: pî, piy
sanskrîtî: pitar (”bab, bav”)
yewnanî: pater (”bab, bav”)
latînî: pater (”bab, bav”)
elmanî: vater (”bab, bav”)
inglîzî: father (”bab, bav”)...
Çavkanî: Horn p.64, Watkins p.67, Etymonline

Baneşan[biguherîne]

  1. Di demên matmayî de weke baneşan li hinek deveran dihê bikaranîn.
    • A: Keçê te av bera nav dimsê da
      B: Pîî
      C: wê rojê te li filan derê dîtine
      D: Pî li me rebenê ev çi bêbextî ne...