Gotûbêja modulê:ku-tewîn-nav

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Tewandin[biguherîne]

@Ghybu:

Îzafe-binavkirî
Yekjimar
nêr an mê: -î, -o, -û, -a → + y-ê/a: xanî-y-ê bilind, ba-y-ê bakûr, cû-y-a avî
nêr an mê: -ê → -î + y-ê/a: rî-y-a () teze, pî-y-ê () dirêj
mê: -e → Ø-a: mas-a (mase) hesinî, nam-a (name) dirêj
pirrjimar
nêr an mê: -î, -o,- û, -a, -ê → + y-ên
nêr an mê: -e → Ø-ên: mas-ên (mase) mezin

--ÇalakГотубеж 19:42, 12 tîrmeh 2018 (UTC)

nebinavkirî
Yekjimar
Navkî, Îzafe, Çemandî
nêr an mê: -vowel → + y-ek: ça-y-ek, xalî-y-ek

--ÇalakГотубеж 19:50, 12 tîrmeh 2018 (UTC)

@Calak: Mixabin, hemû witira nîne Bişirîn (û heta niha min çavkaniyek rind li ser tewandina navdêran nedît)

  • -a: ba --> ba feqet zava --> zavê an zavayê min
  • - e: teneke ---> tenekê min / tenekeyê min
  • -ê: dê --> dê, deyê, diyê min
  • -î:
  • -o:
  • -û: rû --> rûyê an riwê min // wî riwî/wan riwan an wî rûyî/ wan rûyan
  • Navderên nêr bi tîpên "a" an "e", mînak: "aş"-- > êş // hesp ---> hêsp // welat --> welêt
--Ghybu (gotûbêj) 22:31, 12 tîrmeh 2018 (UTC)
Xûyakirin di nav gotran de: sêv, , melevanî, gund--Ghybu (gotûbêj) 02:40, 13 tîrmeh 2018 (UTC)
Eger çavkanî dixwezî binêre: Blau, J., & Barak, V. (1999). Manuel de kurde: kurmanji. Editions L'Harmattan. rûpelên 35 heta 42.--ÇalakГотубеж 08:45, 13 tîrmeh 2018 (UTC)

Werger[biguherîne]

@Ghybu:, tu dikarî navder bikî navdêr? Spas!—Gomadapeyam 14:24, 14 tîrmeh 2018 (UTC)

@Gomada: Di nav kodê de ji bo parametreyan tîpên diyakrîtîk (êîûş) natên nivîsandin--Ghybu (gotûbêj) 17:10, 14 tîrmeh 2018 (UTC)
Bi min di navên kurdî de ("Izafe" û "çemandî") pirsgêrek hene ji ber ku her du jî "izafe" û "çemandî" ne...--Ghybu (gotûbêj) 13:08, 16 tîrmeh 2018 (UTC)
Îzafe ji girêdana du (yan bêhtir) peyvan pêk tê. Mînak : Ez bajarê (bajarekî) mezin dibînim, mala (maleke) mezin, malên (maline) mezin dibînim.
Lê ji bo rewşa çemandî gotineke duyem a girêdanê ne hewce ye. Mînak : Ez bajarî (bajarekî), malê (malekê), malan (malinan) dibînim.
Loma, îzafe û rewşa çemandî ji hev cuda ne.—Gomadapeyam 14:18, 17 tîrmeh 2018 (UTC)

Çemandî (nêr, yekjimar)[biguherîne]

@Gomada: Spas bo bersiva jorîn. Ez jî dibêjim Ez bajêr dibînim :).
Pirsek din, di rewşa çemandî (nêr, yekjimar) de paşgira pêwîst e? Paşgira tevlî kodê bikim an na (mînak: Ez gund an gundî dibînim)? Li gorî Bedirxan (1970) û W. M. Thackston (2006) paşgira -î kêm tê bikaranîn û ne pêwîst e; pîrrani li hêrema Botanê tê bikaranîn. Feqet, dîsa li gorî Bedirxan (1970), di rewsa nişander a çemandî de pêwîst e.

--Ghybu (gotûbêj) 14:36, 19 tîrmeh 2018 (UTC)

@Ghybu: Bibore ji bo bersiva dereng. Erê, pêwîst e, ji kerema xwe lê zêde bike.—Gomadapeyam 15:06, 22 rezber 2018 (UTC)

Gotûbêj[biguherîne]

Çemandî (nebinavkirî, pirjimar)[biguherîne]

@Ghybu: Silav, paşbendika "-inan"ê ya di tewandina nebinavkirî ya pirjimar de bala min kişand. Min heta niha nebihîstibû. Ji kerema xwe dikarî mînak bidî ji bo bikaranîna wê di hevokê de? Û bingeha wê çi ye dikarî rave bikî? –Pispor (gotûbêj) 19:44, 11 tebax 2019 (UTC)

Silav Pispor. Çend çavkanî:
  • Zaro sêvan dixwin → ez dizanim kîjan sêvan dixwin û sêv ku derê ne :) → sêvên ku derê dixwin? sêvên ser meseyê :)
  • Zaro sêvinan dixwin → ez nizanim kîjan sêvan dixwin û sêv ku derê ne (nayê nişan kirin)...
--Ghybu (gotûbêj) 20:50, 11 tebax 2019 (UTC)
@Ghybu: Gelek spas ji bo çavkaniyan. Bawer im di peyivîna rojane de tenê di "carinan" û belkî çend peyvên ku aniha nayên bîra min de min bi kar aniye vê tewangê. Balkêş e ku ne pir berbelav e. -Pispor (gotûbêj) 07:18, 12 tebax 2019 (UTC)

Nîşandera çemandî[biguherîne]

@Şêr, Bikarhêner, û Pispor: Di nav tabloyê de rewşa Nîşandera çemandî hewce ye?--Ghybu (gotûbêj) 13:24, 25 tebax 2019 (UTC)

@Ghybu: Bi min ne pêwîst û ne "rast" e jî, ji ber ku ew ne rewşek e. Bi min be, em wê jê bibin. --Şêr (gotûbêj) 14:04, 25 tebax 2019 (UTC)
@Ghybu: Bi ya min bi kêr tê wele. Ji ber ku di hemû devokan de cînavên nîşander ne wek kurmanciya standard in. Di hinan de tenê "wî" heye. Ne rewş be jî agahiyek kêrhatî ye bi ya min. -Pispor (gotûbêj) 15:50, 25 tebax 2019 (UTC)
Gor qenaeta min jî hebûna "nîşandera çemandî" bifêde ye, lewra ez jî dibêjim bila hebe. -- Bikarhêner (gotûbêj) 18:59, 25 tebax 2019 (UTC)
Gelo mirov nikare wek "ne-rewş" bide nîşandan? Ji ber ku gava ez wisa wek mirovekî "nezan" li tabloyê binêrim, ez ê bejim qe ew jî rewşeke tewandinê ye. Mirov nikare "Rewşa" çemandî a nîşander bi agahiyekê bixemilîne? --Şêr (gotûbêj) 19:04, 25 tebax 2019 (UTC)

navdêr + rengdêr[biguherîne]

weşana zindî
Modul (ne hatiye sererast kirin)
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî weşana zindî weşana zindî
Îzafe weşana zindiya weşana zindiyên
Çemandî weşana zindiyê weşana zindiyan
Nîşandera çemandî weşana zindiyê wan weşana zindiyan
Bangkirin weşana zindiyê weşana zindiyino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî weşana zindiyek weşana zindiyin
Îzafe weşana zindiyeke weşana zindiyine
Çemandî weşana zindiyekê weşana zindiyinan
bi destan (yê rast)
Zayenda mê ya binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî weşana zindî weşanên zindî
Îzafe weşana zindî ya weşanên zindî yên
Çemandî weşana zindî weşanên zindî
Nîşandera çemandî wê weşana zindî wan weşanên zindî
Bangkirin weşana zindî weşanên zindî
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî weşaneke zindî weşanine zindî
Îzafe weşaneke zindî ya weşanine zindî yên
Çemandî weşaneke zindî weşanine zindî

@Ghybu:, gelo tu dikarî formên bi vî awayî jî tevlî modulê bikî? --Spas Şêr (gotûbêj) 18:03, 21 tîrmeh 2019 (UTC)

@Şêr: Formên din çito ne? weşana zindî ya / weşana zindî , weşana zindî yên, ...?--Ghybu (gotûbêj) 21:07, 21 tîrmeh 2019 (UTC)
a) binavkirî /mê)
1. Navkî yj: weşana zindî - pj. weşanên zindî
2. Îzafe yj: weşana zindî ya/yê/yên - pj. weşanên zindî ya/yê/yên
3. Nîşander a çemandî yj: wê weşana zindî - pj. wan weşanên zindî

_______________________

a) nebinavkirî (mê)
1. Navkî yj: weşaneke zindî - pj. weşanin zindî
2. Îzafe yj: weşaneke zindî ya/yê/yên - pj. weşanine zindî ya/yê/yên
3. Çemandî yj: weşananeke zindî - weşanine zindî



--Şêr (gotûbêj) 14:59, 22 tîrmeh 2019 (UTC)

@Ghybu:, weşana zindî (weşan+îzafe), hemû form wek ya îzafeyê ne. - (zindî: nayê çemandin). + îzafe: weşana zindî + (ya/yê/yên)... Şêr (gotûbêj) 14:21, 29 tebax 2019 (UTC)
Erê:) navdêr (îzafe) + rengdêr + (ya/yê/yên an jî a/ê/ên). Rewşa bangkirî: weşano zindî / weşanino zindî ye? --Ghybu (gotûbêj) 14:28, 29 tebax 2019 (UTC)
@Ghybu: (Îzafe) ji bo hemû rewşan e. :) bnr --Şêr (gotûbêj) 14:29, 29 tebax 2019 (UTC)
Mirov dibêje: Tu çawa yî bavê delal? û mirov nabêje tu çawa bavo delal? :)) --Şêr (gotûbêj) 14:30, 29 tebax 2019 (UTC)
... lê îzafe + rengdêr, li gor zayendê...--Şêr (gotûbêj) 14:31, 29 tebax 2019 (UTC)
  • ya(ji bo mê) - gava rengdêr (gava rengdêr vokal/dengdêr)
  • yê (ji bo nêr) (gava (dengdêr) (ji bo nêr) ""
  • ên (ji bo mê û nêr) (gava dengdêr) (ji bo pj) ""

--- û ji bo dengdar (konzonant) jî a/ê/ên --Şêr (gotûbêj) 14:35, 29 tebax 2019 (UTC) ---

Li vir tenê du peyv (ên ku di rewşa normal de peyvekê çênakin) li vir bûne "peyvek"eke bi wateyekê . --Şêr (gotûbêj) 14:38, 29 tebax 2019 (UTC)
Û (y)a/(y)ê/(y)ên, cînavên pêwendî ne (relative pronoun/pronom relatif)--Şêr (gotûbêj) 14:45, 29 tebax 2019 (UTC)
Lê ez bi rastî nizanim, gelo îzafeya îzafeyê jî heye? :)) --Şêr (gotûbêj) 14:47, 29 tebax 2019 (UTC)
@Bikarhêner, Ghybu, û Şêr: Bi ya min çêkirina formên wisa şaş e. Tenê em navdêr binivîsin bes e. Her wiha dema zayenda peyvên hevedudanî nayên nivîsin, divê ew nekevin Kategoriya navdêrên bêzayend. --Balyozxane (gotûbêj) 16:13, 5 tebax 2020 (UTC)
Ez dibêjim mîna lêkeran em dikarin navdêran jî dabeş bikin wek navdêrên hevedudanî, xwerû hwd. --Balyozxane (gotûbêj) 16:41, 5 tebax 2020 (UTC)

u, i?[biguherîne]

déjà-vu, haîku, cehi--Ghybu (gotûbêj) 03:45, 1 îlon 2019 (UTC)

Tîpên gir?[biguherîne]

TIR--Ghybu (gotûbêj) 03:50, 1 îlon 2019 (UTC)

-î (nêr) / -ê (mê)[biguherîne]

Silav hêja @Ghybu: Gava ku navdêrên nêr bi -î dawî bên (wek mejî) yan navdêrên mê bi -ê bi dawî bên (wek ), formên wan yên çemandî yên yekhejmar yên diyar/binavkirî wek mejiyî û rêyê dixuye ku formên şaş in. Formên çemandî jî divê wek mejî û bin. Herwiha formên nîşandera çemandî divê wek wî mejî û wê rê bin (ne wek wî mejiyî û wê rêyê). Tu dikarî ji kerema xwe pirsgirêkê çareser bikî? --Ferhengvan (gotûbêj) 13:36, 28 kanûna paşîn 2020 (UTC)

Silav Ferhengvan. Spas ji bo agadariyê... Niha rind e (mejî / ) ?--Ghybu (gotûbêj) 22:00, 28 kanûna paşîn 2020 (UTC)
Silav Ghybu. Gelek spas, niha pir baş e.
Lê dîsa pirseke din: Lêkerên "hatin" û çûn ji yekê zêdetir rehên demên neborî (demên niha û bên) hene: çûn > -ç-, -her-, -er-; hatin > -ê-, -wer- û -w-. Bo nimûne: here/herin, narim, terim; were/werin, werim, newe/newin... Gelo em ê bikarin bi teknîkî van bi awayekî têxin tabloyan? Silavên germ.--Ferhengvan (gotûbêj) 07:55, 29 kanûna paşîn 2020 (UTC)
@Ferhengvan: Wekî Tewandin:gotin? An jî Tewandin:çerîn?--Ghybu (gotûbêj) 11:46, 29 kanûna paşîn 2020 (UTC)
@Ghybu: Ew baş in lê ne tam li gor pêwîstiya tabloyeke ji "hatin" û yeke ji "çûn"ê re ne. Rehê "gotin"ê li gor devokan "-bêj-, -bê-, -vê-, -wê-" ye. Lê "hatin" û "çûn"ê di deman devokê de û heta di zimanê standard de jî rehên cuda bo raweyên cuda hene. Bo nimûne:
  • fermanî, erênî: -her-: here, herin!
  • îndîkatîv û subjunktîv (di hin devokan de): -ç-: di-ç-im, bi-ç-im, ne-ç-im
  • îndîkatîva erênî dema niha di hin devokan de: -er- (bi pêşgira "t-"): t-er-im, t-er-î, t-er-e, t-er-in
  • subjunktîva erênî û îndîkatîva dema bêt: -her-: ku ez her-im, eger tu her-î, bila ew her-in
  • îndîkatîvî neyînî û sunjunktîva neyînî di hin devokan de: -r-: na-r-im, na-r-î, na-r-e, na-r-in, n-er-im, ne-r-î, ne-r-e, ne-r-in--Ferhengvan (gotûbêj) 12:25, 29 kanûna paşîn 2020 (UTC)