zava

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Zayenda nêr a binavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî zava  zava 
Îzafe zava  zavayên 
Çemandî zava  zavayan 
Nîşandera çemandî   zava  wan  zavayan 
Bangkirin zavayo  zavayino 
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş Yekjimar Pirjimar
Navkî zavayek  zavayin 
Îzafe zavayekî  zavayine 
Çemandî zavayekî  zavayinan 
bûk û zava

zava nêr

  1. zelamê ku daweta wî ye,
    zelamê ku dîlana wî tê kirin,
    zelamê ku zemawenda wî ye
    • Bûk û zava rabûn dawetê.
  2. mêrê keça kesekê/î
    • Rizgar zavayê Elî ye. (Keça Elî jina Rizgarî ye.)

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

Binere herwiha[biguherîne]

Ji[biguherîne]

Ji proto-hindûewropî *ǵeme- (zewicîn), proto-aryayî *zamat-, hevreha zamater ya avestayî, damater ya farisiya kevn, داماد (damad) ya farisî (> damat ya tirkî), zamat ya belûçî, zama ya zazakî û hewramî, زاوا / zawa ya soranî. Herwiha hevreha sanskrîtî जामातर् (camater), rusî зять (zyati), yûnaniya kevn γαμβρός (gambros), latînî gener... Hêjayî gotinê ye ku ne hevreha peyva zewac / zewicîn e. Zewce û zewac ji erebî ketine kurdî lê ew bi xwe jî ji זוגא (zewga) ya aramî ne ku ji ζεῦγος (zeûgos) ya yûnaniya kevn e ku ji *yug-ta- û *yeug- (bi hev re meşîn/bezîn) yên proto-hindûewropî in ku herwiha serekaniya yuxte- ya aevstayî, cuxte- ya farisiya kevn, جفت (cuft) ya farisî û cot ya kurdî ye. çift) ya tirkî ji farisî ye.

avestayî: zamater- (”zava”)
farisiya kevn: damater- (”zava”)
farisî: damad (”zava”)
belûçî: zamat (”zava”)
hewramî: zema (”zava”)
zazakî: zama (”zava”)
kurmancî: zava (”zava”)
soranî: zawa (”zava”)
yewnanî: gambros (”zava”), gamos ("zewac")
latînî: gener (”zava”) ...
Çavkan: Horn p.117, Watkins p.26, MacKenzie P.114, Etymonline

[biguherîne]

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

25. Zava bi edeb ko çû ji der dan
Zava bi edeb ko çû ji der dan
(Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

1. kesê ku nû zewiciye yan dê di nêz de bizewice:

2. mêrê keça (yan xwişka) kesekî/ê: