raman

 Herwiha binêre: Raman

Kurmancî

Bilêvkirin

•  IPA^(kilîd): /rɑːˈmɑːn/
• Kîtekirin: ra‧man

Navdêr

raman m

1. Gotinên diyar dikin ka peyvek yan tiştek çi ye.

   Hevmane: mane, wate

   Erê tu ramana peyva 'meaning' dizanî?

2. fikir, hizir
   • 1994, Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat:

     […] bi raman vedigere ser wan salên xwe yên buhurî.

   • 2002, M. Elî Kut, Mehkûm, Weşanxaneya Nefel:

     […] serê wî bi gelek raman û fikrên din ve tijî bû […]

   • 1996, Sidqî Hirorî, Kurê Zinarê Serbilind, Stokholm: Weşanên Nûdem:

     - Xuya ye ev dîn bûye, heke ka çi raman di vî karê wî de ye […]

Tewandin

Tewandina raman

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	raman	raman
Îzafe	ramana	ramanên
Çemandî	ramanê	ramanan
Nîşandera çem.	wê ramanê	wan ramanan
Bangkirin	ramanê	ramanino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	ramanek	ramanin
Îzafe	ramaneke	ramanine
Çemandî	ramanekê	ramaninan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: رامان

Jê

• biraman
• bêraman

Etîmolojî

Maneya rrastîn "fikir" e, paşê bûye wate. Ji proto-îranî *meneyeti- ji proto-hindûîranî *manayati- proto-hindûewropî *men- (“raman, fikirîn”). Mihtemelen berê wek *mendin hebû lê ji ber ku ew bi forma kevnar a lêkera mayîn *mandin tevlihev dibû peyv guheriye û paşê pêşgira ra- hatiye li ber. Hevrehên kurmancî meng, Hûr-miz, dij-min, rrê-vin, mantra/mehr, gu-man; hevreha lê ne têkildarî man. Ji bo guherîn/hemanbûna maneya "fikirîn" û "fehmkirin/mane(wekî anlamak û anlam ên tirkî) binêre bîr û bîr birin.

Werger

wate, mane, me'na

• Albanî: kuptim → sq n, domethënie → sq m
• Almanî: Bedeutung → de m
• Azerî: məna → az
• Başkîrî: мәғәнә (mäğänä)
• Belarusî: значэ́нне nt (značénnje)
• Bengalî: অর্থ → bn (ôrth)
• Bulgarî: значе́ние → bg nt (značénie)
• Burmayî: အဓိပ္ပါယ် (a.dhippay)
• Çekî: význam → cs n
• Çînî:

  Mandarînî: 意義 / 意义 → zh (yìyì), 含義 / 含义 (hányì), 意思 → zh (yìsi), 意味 → zh (yìwèi)

• Danmarkî: betydning → da g, mening g
• Endonezyayî: arti → id, ​ makna → id, ​ maksud → id
• Erebî: مَعْنًى → ar n (maʕnan), الْمَعْنَى → ar n (al-maʕnā)

  Erebiya kendavî: معنى n (maʕna)

• Ermenî: իմաստ → hy (imast)
• Esperantoyî: signifo
• Estonî: tähendus → et
• Farisî: معنی → fa (ma'ni), مطلب → fa (matlab)
• Fînî: merkitys → fi
• Fransî: signification → fr m, sens → fr n
• Frîsî: betsjutting → fy g
• Galîsî: significado → gl n
• Gujaratî: અર્થ (arth)
• Gurcî: მნიშვნელობა (mnišvneloba)
• Hawayî: manaʻo
• Hawsayî: ma'ana → ha
• Hindî: मतलब → hi n (matlab), अर्थ → hi n (arth), मअनी m (maanī)
• Holendî: waarde → nl m, betekenis → nl n
• Îbranî: מַשְׁמָעוּת → he m (mashma'út)
• Îngilîziya kevn: andgiet nt
• Îngilîzî: meaning → en, sense → en
• Îtalî: significato → it n
• Îzlendî: merking m
• Japonî: 意義 → ja (いぎ, igi), 意味 → ja (いみ, imi)
• Katalanî: significat → ca n, significació m
• Kirgizî: маани → ky (maani)
• Koreyî: 뜻 → ko (tteut), 의미 → ko (uimi), 의의 → ko (uiui)
• Latviyayî: jēga m, nozīme m
• Lawsî: ຄວາມຫມາຽ (khuām māi)
• Lîmbûrgî: beteikenis → li m
• Lîtwanî: prasmė → lt m
• Makedonî: значење nt (značenje)
• Malayalamî: അർത്ഥം → ml (artthaṃ), സാരം → ml (sāraṃ)
• Malezî: makna → ms, erti, maksud → ms
• Mecarî: jelentés → hu
• Mongolî:

  Kirîlî: утга → mn (utga)

  Mongolî: ᠤᠳᠬ
  ᠠ (udk a)

• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: mening → no n yan m, betydning → no n yan m

• Oygurî: مەنە → ug (mene)
• Ozbekî: maʼno → uz
• Peştûyî: معنى m (ma'nã), معنا m (ma'nã)
• Polonî: znaczenie → pl nt
• Portugalî: significado → pt n
• Qazaxî: мағына → kk (mağyna)
• Romanyayî: semnificație → ro m, sens → ro nt
• Rusî: значе́ние → ru nt (značénije)
• Sanskrîtî: अर्थ → sa (artha)
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: зна́че̄ње nt

  Latînî: znáčēnje → sh nt

• Skotî: meanin
• Slovakî: význam n
• Slovenî: pomen → sl n
• Spanî: sentido → es n, significado → es n
• Swahîlî: maana → sw
• Swêdî: mening → sv g, betydelse → sv g
• Tacikî: маънӣ → tg (maʾnī), маъно → tg (maʾno)
• Tayî: ความหมาย → th
• Teteriya krîmî: mana
• Teterî: мәгънә → tt (mäğnä)
• Tirkî: anlam → tr, mana → tr, kasıt → tr
• Tirkmenî: many
• Toxarî B: ārth
• Urdûyî: معنی → ur m (ma'nī), ارتھ n (arth), مطلب n (matlab)
• Ûkraynî: зна́чення → uk nt (znáčennja)
• Viyetnamî: nghĩa → vi, ý nghĩa → vi, ý vị → vi
• Weylsî: ystyr → cy n yan m
• Ximêrî: សំនួន → km (sɑmnuən)
• Yidîşî: טײַטש n yan m (taytsh)
• Yûnanî: σημασία → el m (simasía)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya meaning a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

fikir, hizir

• Afrîkansî: gedink
• Albanî: mendim → sq
• Almanî: Gedanke → de n
• Altayiya başûrî: сагыш (sagïš)
• Astûrî: pensamientu n
• Avarî: пикру (pikru)
• Aymarayî: amuyu
• Azerî: düşüncə → az, fikir → az
• Baskî: pentsamendu, gogo
• Belarusî: ду́мка → be m (dúmka), мысль m (myslʹ)
• Bengalî: চিন্তা → bn (cinta)
• Bretonî: soňj m, menoz → br n
• Bukidnon manoboyiya rojavayî: hena'hena'
• Bulgarî: ми́съл → bg m (mísǎl), иде́я → bg m (idéja)
• Burmayî: စိတ် → my (cit), အကြံ → my (a.kram)
• Çeçenî: ойла (ojla)
• Çekî: myšlenka → cs m
• Çerokî: ᏁᎵᏍᎥ (nelisv)
• Çîçewayî: ganizo
• Çînî:

  Mandarînî: 思想 → zh (sīxiǎng), 思維 / 思维 → zh (sīwéi), 想法 → zh (xiǎngfǎ)

• Çukçî: чимгъун (čimgʺun)
• Dalmatî: pinsamiant n
• Danmarkî: tanke g
• Endonezyayî: pikir → id, fikir → id, pikiran → id
• Erebî: فِكْر → ar n (fikr), فِكْرَة → ar m (fikra)
• Ermenî: միտք → hy (mitkʻ), գաղափար → hy (gaġapʻar)
• Esperantoyî: penso
• Estonî: mõte → et
• Eweyî: susu
• Farisî: فکر → fa (fekr), ایده → fa (ide)
• Fînî: ajatus → fi, idea → fi
• Fransî: idée → fr m, pensée → fr m
• Gaelîka skotî: beachd n, dùil m, smaoin m
• Galîsî: pensamento → gl n
• Gotî: 𐌼𐌹𐍄𐍉𐌽𐍃 m (mitōns)
• Gujaratî: વિચાર (vicār)
• Gurcî: აზრი → ka (azri)
• Guwaranî: temimo'ã
• Hawayî: manaʻo
• Hawsayî: tunani
• Higaononî: hunahuna
• Hindî: विचार → hi n (vicār)
• Holendî: gedachte → nl m, idee → nl nt
• Îbranî: מחשבה → he m (makhshavá)
• Îdoyî: penso → io
• Îgboyî: echiche
• Îngilîziya kevn: ġeþōht n
• Îngilîzî: thought → en
• Îngriyî: meeli
• Îngûşî: ийла (iila)
• Înterlîngua: pensata
• Îrlendî: smaoineamh n
• Îtalî: idea → it m, pensata → it m
• Îzlendî: hugmynd → is m, hugsun → is m
• Japonî: 考え → ja (kangae), 意見 → ja (iken), 考慮 → ja (kōryo), 思考 → ja (shikō), 思索 → ja (shisaku), 意図 → ja (ito)
• Javayî: panginten
• Kannadayî: ವಿಚಾರ → kn (vicāra)
• Karaîmî: сагъыш
• Katalanî: pensament → ca n
• Kirgizî: ой → ky (oy), пикир → ky (pikir)
• Kîngalî: කල්පනා (kalpanā)
• Koreyî: 생각 → ko (saenggak)
• Latgalî: guods n, dūms n, īguoda m
• Latînî: idea, cōgitātiō m
• Latviyayî: doma m
• Lawsî: ຄວາມຄຶດ → lo (khuām khưt)
• Lezgînî: фикир (fikir)
• Lîtwanî: mintis → lt m
• Luksembûrgî: Gedanken n, Iddi m, Virstellung m
• Makedonî: мисла m (misla)
• Malayalamî: ചിന്ത → ml (cinta)
• Malezî: fikiran → ms
• Maltayî: ħsieb n
• Manksî: smooinaght n
• Maorî: huatau
• Maratî: विचार n (vicār)
• Mecarî: gondolat → hu
• Mîrandî: pensamiento
• Mongolî: бодол → mn (bodol), санаа → mn (sanaa)
• Nepalî: सोचविचार (socavicār)
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: tanke → no n, tenkning n yan m

  Norweciya nînorskî: tanke n, tenking m

• Oksîtanî: pensament → oc n
• Oriyayî: ବିଚାର → or (bicarô), ଚିନ୍ତା → or (cinta)
• Oygurî: پىكىر (pikir), ئوي (oy)
• Ozbekî: fikr → uz, oʻy → uz, xayol → uz
• Peştûyî: فکر → ps n (fékәr)
• Polonî: myśl → pl m
• Portugalî: pensamento → pt n, ideia → pt
• Puncabî: ਸੋਚਿਆ (sociā)
• Qazaxî: ой → kk (oi), пікір (pıkır)
• Romanyayî: gând → ro nt, cuget → ro nt
• Rusî: мысль → ru m (myslʹ), ду́ма → ru m (dúma), иде́я → ru m (idéja)
• Saksoniya kevn: githaht
• Samiya bakurî: jurdda
• Sicîlî: idea, pinzata, raggiunamentu
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: ми̑сао m

  Latînî: mȋsao → sh m

• Skotî: thocht, idea
• Slaviya kevn:

  Kirîlî: мꙑсль m (myslĭ), дума m (duma)

• Slaviya rojavayî ya kevn: мꙑсль m (myslĭ), дума m (duma)
• Slovakî: myšlienka → sk m
• Slovenî: mȋsəł → sl m
• Somalî: fikrad
• Sorbî:

  Sorbiya jêrîn: mysl m

• Spanî: pensamiento → es n
• Swahîlî: dhana → sw, wazo → sw sinif c5/c6, gezo → sw
• Swêdî: tanke → sv
• Tabasaranî: фикир (fikir)
• Tacikî: фикр → tg (fikr)
• Tagalogî: pag-iisip
• Tamîlî: எண்ணம் → ta (eṇṇam)
• Tayî: ความคิด → th
• Telûgûyî: ఆలోచన → te (ālōcana), తలపు → te (talapu)
• Tirkî: düşünce → tr, fikir → tr
• Tirkmenî: pikir, oý
• Tîbetî: བསམས (bsams)
• Tokpisinî: tingting
• Toxarî A: mem
• Toxarî B: maim, palskalñe
• Urdûyî: وچار (vicār)
• Ûkraynî: ду́мка → uk m (dúmka), мисль m (myslʹ), ми́сля m (mýslja)
• Viyetnamî: tư duy → vi
• Volapûkî: tikod → vo, tikodem
• Weylsî: meddwl → cy
• Ximêrî: គំនិត → km (kumnɨt)
• Yagnobî: фикр (fikr)
• Yidîşî: געדאַנק (gedank)
• Yorubayî: ero
• Yûnanî: σκέψη → el m (sképsi)

  Kevn: νόημα nt (nóēma), φροντίς m (phrontís)

• Zuluyî: umcabango → zu

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya thought a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Lêker

raman parametre: c=gh: gerguhêz, c=ngh: negerguhêz, bo parametreyên din: Şablon:lêker#Bikaranîn

1. Di serê xwe de li ser tiştekê/î hûr bûn, di mejiyê xwe de li ser tiştekê/î axiftin.

   Hevmane: pûnijîn, fikirîn, hizirîn, fikir kirin, hizir kirin

   • 1994, Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat:

     Nêrgisa koçer hinekî dirame, bi rûkenî li ruyê mamoste Kevanot dinêre […]

   • 1994, Hesenê Metê, Labîrenta Cinan, Weşanên Welat:

     […] li ser hertiştî ji nû ve dûrûdirêj birame.

Tewandin

• (lêker) -ram-

Jê

• ramer
• ramayî

Têkildar

• ramandin
• ramîn

Etîmolojî

Li jortir binêrin.

Werger

fikirîn, hizirîn, pûnijîn, ramîn, fikir kirin, hizir kirin

• Açehî: pike
• Adnyamatanhayî: udikanda
• Almaniya jêrîn a navîn: denken
• Almanî: nachdenken → de, überlegen → de
• Andî: ургьунну (urhunnu)
• Aramiya nû ya asûrî: ܚܵܫܹܒ݂ (ḳašew)
• Avarî: ургьизе (urhize)
• Başkîrî: уйлау (uylaw)
• Bulgarî: мисля → bg (mislja)
• Çerokî: ᎠᏓᏅᏖᎭ (adanvteha), ᎮᎵᎠ (helia)
• Çîçewayî: -ganiza
• Çînî:

  Kantonî: 諗 / 谂 (nam²)

  Dunganî: нян (ni͡an)

  Mandarînî: 念 → zh (niàn)

• Danmarkî: tænke → da, reflektere
• Endonezyayî: fikir → id, pikir → id
• Erebî: فَكَرَ → ar (fakara), فَكَّرَ → ar (fakkara), تَفَكَّرَ (tafakkara)

  Erebî: فَكَّر → ar (fakkar)

  Erebiya hîcazî: فَكَّر (fakkar)

  Erebiya başûrê şamê: فَكَّر (fakkar)

• Ermenî: մտածել → hy (mtacel)
• Esperantoyî: pensi → eo
• Farisî: فکر کردن → fa (fekr kardan), اندیشیدن → fa (andišidan)
• Fînî: pohtia → fi, harkita → fi, miettiä → fi, ajatella → fi, Şablon:q-lite kelata → fi
• Fransî: réfléchir → fr à, ruminer → fr, penser → fr
• Friyolî: pensâ
• Frîsiya bakur: teenk
• Frîsî: tinke → fy
• Gaelîka skotî: smaoinich
• Galîsî: pensar → gl
• Gotî: 𐍆𐍂𐌰𐌸𐌾𐌰𐌽 (fraþjan), 𐌰𐌷𐌾𐌰𐌽 (ahjan)
• Gurcî: ფიქრი (pikri), მოფიქრება (mopikreba)
• Haîtî: panse
• Hawayî: noʻonoʻo
• Hindî: चिंतन → hi n (cintan), मनन → hi n (manan), विचारना → hi (vicārnā), सोचना → hi (socnā)
• Holendî: denken → nl, nadenken → nl, peinzen → nl, overdenken → nl
• Îbranî: חָשַׁב → he (khasháv)
• Îngilîzî: think → en
• Îrlendî: smaoinigh, síl
• Îtalî: pensare → it, cogitare → it, ponderare → it
• Japonî: 考える → ja (かんがえる, kangaeru)
• Javayî: pikir → jv
• Katalanî: pensar → ca
• Kaurnayî: mukapapanthi, payinthi
• Keçwayî: yuyay → qu
• Kirgizî: ойлоо → ky (oyloo)
• Kreyoliya morîtanî: panse
• Latînî: puto → la, cogito → la, meditor, reor → la, arbitror → la
• Lombardî: pensà
• Makedonî: мисли împf (misli), размислува împf (razmisluva)
• Malezî: fikir → ms
• Mançûyî: ᡤᡡᠨᡳᠮᠪᡳ, ᠪᠣᡩᠣᠮᠪᡳ
• Mansakayî: dumdum
• Mecarî: gondol → hu
• Mizoyî: ngaihtuah
• Napolîtanî: penzà
• Nedersaksî: denken → nds, dinken
• Normandî: penser
• Norwecî: tenke → no, fundere
• Oksîtaniya kevn: pensar
• Oksîtanî: pensar → oc
• Oriyayî: ବିଚାର କରିବା → or (bicarô kôriba), ଚିନ୍ତା କରିବା (cinta kôriba)
• Oromoyî: yaaduu
• Papyamentoyî: pensa
• Polonî: zastanawiać się → pl împf
• Portugalî: pensar → pt
• Rapanuyî: mana'u
• Romanyayî: gândi → ro, cugeta → ro
• Rusî: обду́мывать → ru împf (obdúmyvatʹ), обду́мать → ru pf (obdúmatʹ)
• Rusînî: ду́мати împf (dúmaty), уду́мати pf (udúmaty)
• Saksoniya kevn: thenkian
• Sanskrîtî: मन्यते → sa (manyate)
• Sirananî: denki
• Sirboxirwatî: razmišljati → sh împf, razmisliti → sh pf
• Skotî: hink
• Slovenî: razmišljati împf, razmisliti pf
• Spanî: pensar → es
• Sundanî: ngamanah
• Swahîlî: -fikiri → sw
• Swêdî: tänka över → sv
• Tagalogî: mag-isip
• Tamîlî: யோசி → ta (yōci), நினை → ta (niṉai), எண்ணு → ta (eṇṇu)
• Tarantinoyî: penzà
• Tayî: คิด → th (kít), นึก → th (nʉ́k)
• Ternateyî: ngitu
• Tirkiya kevn: 𐰇 (ö-), 𐰽𐰴𐰣 (saqïn-)
• Tirkî: düşünmek → tr
• Tîbetî: སྙམ (snyam)
• Tokpisinî: ting, tingting
• Volapûkî: meditön → vo, ninälön, süenikön → vo
• Walonî: tuzer → wa, pinser → wa
• Weylsî: meddwl → cy, tybio → cy
• Ximêrî: ពិចារណា → km (picaanaa), រិះគិត (rihkɨt)
• Yûnanî: σκέφτομαι → el (skéftomai)

  Kevn: φρονέω (phronéō)

• Zêlandî: dienke

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya think a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Anagram

• arman, maran