vala
Bilêvkirin
[biguhêre]Rengdêr
[biguhêre]| Pozîtîv | vala |
|---|---|
| Komparatîv | valatir |
| Sûperlatîv | herî vala (merkezî) tewrî vala (rojavayî) valatirîn (soranîzm) |
vala
- xalî, bênaverok, ne tijî, ne mişt, ne dagirtî
tişta/ê ku ti tişt tê de nîne
(bi taybetî amanên ku ti tişt tê de tine),
cihê ti tişt lê nîne - betal, ne mijûl
Ji wêjeya klasîk
[biguhêre]- ~ 1692, Ehmedê Xanî, Mem û Zîn:
- Dil bûye mehellê 'işqê hala
Vî halî divê mehellê vala
Nîne 'eceb er bibêm hulûla
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Formên alternatîv
[biguhêre]Hevmane
[biguhêre]Dijmane
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Etîmolojî
[biguhêre]Bi temamî nayê zanîn ji ber ku hevrehên wê di zimanên din yên îranî de peyda nabin yan nehatine qeydkirin. Lê bi ihtimaleka pir mezin erebî فارغ (fariẍ) e yan jî dikare ji ermenî yan hevreha ermenî պարապ (parap) (xwandina bi ermeniya rojavayî "barab", bi ermeniya rojhilatî "parap") be. Herwiha bide ber rusî порожний (porojnî), polonî próżny, çekî prázdný, bulgarî празен (prajên)... Lê dîsa bide ber farisî ? ونگ (veng, “vala”), sanskrîtî ऊन (ūná: kêm, jê kêm), yûnaniya kevn εὖνις (jêstandî, bêparkirî, mehrûm), latînî vanus, îngilîzî want (niha bi maneya "viyan, xwestin", berê bi wateya "nebûn, jê kêm bûn"), ermenî ունայն (unayn: vala)... ji proto-hindûewropî *wān- (“vala”). Guherîna L/R û L/N di kurdî û gelek zimanên din de jî berbelav e. Guherîna B/V û P/B jî mişe ye. Ketina konsonantan ji dawiya peyvê (li vir Ẍ ji peyva erebî yan B/P ji ya ermenî) dîsa diyardeyeka navdar e. Ihtimala ku ji ermenî jî be ne kêm e ji ber ku di zimanê kurdî de tenê di kurmancî de heye ku cîrana ermenî ye, di zaravayên din yên kurdî de peyda nabe. Hevwateya peyva "vala" anku "xalî" (jî) ji erebî ye.
Werger
[biguhêre]
|
- Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya empty a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Anagram
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]vala
- Kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Deng bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Bidlîsê
- Lema bi kurmancî
- Rengdêr bi kurmancî
- Rûpelên bi 2 madeyan
- Jêgirtin bi kurmancî
- Ji wêjeya klasîk (kurmancî)
- Etîmolojî nayê zanîn bi kurmancî
- Peyvên kurmancî ji erebî
- Peyvên kurmancî ji ermenî
- Koda skrîptê ya nehewce bi başkîrî
- Koda skrîptê ya nehewce bi belarusî
- Koda skrîptê ya nehewce bi bulgarî
- Koda skrîptê ya nehewce bi erebiya bakûrê şamê
- Koda skrîptê ya nehewce bi erebiya iraqî
- Koda skrîptê ya nehewce bi erebiya misrî
- Koda skrîptê ya nehewce bi erebiya hîcazî
- Koda skrîptê ya nehewce bi ermenî
- Koda skrîptê ya nehewce bi kirgizî
- Koda skrîptê ya nehewce bi makedonî
- Koda skrîptê ya nehewce bi mongolî
- Koda skrîptê ya nehewce bi qazaxî
- Koda skrîptê ya nehewce bi sirboxirwatî
- Koda skrîptê ya nehewce bi tacikî
- Koda skrîptê ya nehewce bi telûgûyî
- Translîterasyona zarûrî û manûel bi urdûyî
- Koda skrîptê ya nehewce bi ximêrî
- Anagram bi kurmancî
- Fînî
- Lema bi fînî
- Navdêr bi fînî