tov

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈtˁoːv/, طۆڤ

Navdêr

Tewandina tov
Zayenda nêr a binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	tov	tov
Îzafe	tovê	tovên
Çemandî	tovî	tovan
Nîşandera çem.	wî tovî	wan tovan
Bangkirin	tovo	tovino
Zayenda nêr a nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	tovek	tovin
Îzafe	tovekî	tovine
Çemandî	tovekî	tovinan

Tovê gulberrojan.

tov n

1. Tişta/ê tiştek jê çêdibe (bi taybetî dendikên riwekek jê şên dibe).

   Hevmane: dan, dendik

   tovê gulberrojan

   tovçay ― belgên çay jê têt çêkirin

   • Li ser gerestêra mîrzayê biçûk, wek li ser hemû gerestêrên din, gihayên baş û gihayên xirab hebûn. Wilo jî tovên baş gihayên baş didan û tovên xirab gihayên pîs didan. Lê tov bi çavan nayên dîtin. — (Mîrzayê Biçûk, Antoine de Saint-Exupéry, werger: Fawaz Husên, Weşanên Nûdem)
   • Di menî da pirtikên pir piçûk bi navê tor (spermatosit) hene. Mirov nikare wana bi çava bibîne. Ew di ava meniyê da ajnê dikin. Ev tov (bizir) di gehînêka mêranîyê da, di batîyê mêr da, çêdibin. — (Anatomiya Bedena Mirovan, Huseyin Bektaş, Weşanên Deng)

Formên alternatîv

• tom
• tomik
• tovik
• tuxim
• tuxm

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: تۆڤ (dengnasî: طۆڤ)
• kurdî-krîlî: тов

Jê

• tov kirin
• tovavêj
• tovavêtin
• tovçay
• tovçîn
• tovdank
• tovdar
• tovik
• tovil
• tovilk
• tovî
• tovreşîn
• tovrêj
• tovrind

Bide ber

• ber
• berhem

Binêre herwiha

• tav
• tev

Etîmolojî

• proto-hindûewropî: *teuk- ("malbat, binemal, hoz, tuxm")

• proto-îranî:

avestayî: taoχman- ("binemal, tuxm")

farisiya kevn: taumā- ("binemal, tuxm")

farisî: toxm ("tov") … ^{alfabeya arî}

kurmancî: tov ("tov")

soranî: to, tow ("tov")

hewramî: tom ("tov")

zazakî: tom, toxim ("tov")

sanskrîtî: tokmān- ("binemal, tuxm") ...

Tohum ya tirkî û տոհմ (tohm) ya ermenî ji zimanên îranî hatine wergirtin. Peyva kurmancî "tov" e lê tuxm ji farisî hatiye wergirtin û bi maneyeke piçekê jê cuda. Ev diyardeyeke tîpîk ya kurdî ye, bide ber peyv / peyam.

Çavkanî: Horn p.378, MacKenzie P.134

Bi zaravayên din

• Soranî: to, tow
• Kurdiya başûrî: tom
• Hewramî: tom
• Zazakî: tom, toxim

Werger

• Açehî: bijèh
• Açolî: kodi
• Afarî: mexexu
• Akadî: 𒆰 ( NUMUN /⁠zēru⁠/)
• Aklanon: binhi
• Albanî: farë → sq m
• Almanî: Samen → de n, Saat → de m, Samenkorn nt
• Altayiya başûrî: ӱрен (üren)
• Amayî: ino
• Amharî: ዘር (zär)
• Apaçî:

  Apaçiya rojava: iyigéʼ

• Aragonî: simient → an
• Aramî:

  Siryaniya klasîk: ܙܪܥܐ n (zarʿā)

• Arawak: isi
• Aromanî: simintsã
• Asamî: বীজ (biz), গুটি (guti)
• Astûrî: pebilla m, semiente → ast m
• Avarî: хьон (x̂on)
• Aynuyî: ピイェ (piye), タネ (tane)
• Azerî: toxum → az, toxumlar p
• Baskî: hazi
• Başkîrî: орлоҡ (orloq)
• Belarusî: насе́нне nt (nasjénnje), се́мя → be nt (sjémja)
• Bengalî: বীজ (bij)
• Bîslamayî: sid
• Bretonî: hadenn → br, had → br p
• Bugî: wiji
• Bulgarî: се́ме → bg nt (séme)
• Burmayî: အစေ့ → my (a.ce.), အဆန် → my (a.hcan)
• Buruşaskiyî: ġunó
• Capiznonî: liso
• Çamicuroyî: ijki
• Çeçenî: хӏу (hu)
• Çekî: semeno → cs nt
• Çerokî: ᎤᎦᏔ (ugata)
• Çîçewayî: mbewu
• Çînî:

  Mandarînî: 種子 / 种子 → zh (zhǒngzi), 種 / 种 → zh (zhǒng)

• Çuvaşî: вӑрӑ (vără)
• Danmarkî: sæd → da g, frø → da nt
• Daurî: hure
• Digoyî: mbeyu
• Endonezyayî: biji → id
• Erebî: بِذْرَة m (biḏra), زَرِّيعَة m (zarrīʕa), بِزْر n (bizr)

  Erebiya hîcazî: بِزِر n (bizir)

  Erebiya fasî: زرّيعة m (zərriʿa)

• Ermenî: սերմ → hy (serm)

  Ermeniya kevn: սերմն (sermn)

• Esperantoyî: semo
• Estonî: seeme → et
• Evenkî: чэмэл (çəməl)
• Farisî: تُخم → fa (toxm), بزر → fa (bazr), بذر → fa (bazr), دانه → fa (dâne), ویج (vij)
• Ferî: fræ → fo nt
• Fînî: siemen → fi
• Fransî: semence → fr m, graine → fr m
• Friyolî: samence, semence m
• Frîsî: sied
• Gaelîka skotî: sìol n
• Galîsî: semente → gl m, inzo → gl n
• Gujaratî: બિયું (biyũ), બી → gu (bī), બીજ (bīj)
• Gurcî: თესლი → ka (tesli), მარცვალი (marcvali)
• Guwaranî: táỹi
• Haîtî: grenn
• Hawsayî: tsaba
• Higaononî: liso
• Hindî: बीज → hi n (bīj), दाना → hi (dānā)
• Hîlîgaynonî: liso
• Hmongî: noob
• Holendî: zaad → nl nt
• Îbranî: זֶרַע → he n (zéra')
• Îlokanoyî: bukel
• Îngilîziya kevn: sǣd nt
• Îngilîziya navîn: seed
• Îngilîzî: seed → en
• Îngriyî: seemen
• Îngûşî: фу (fu)
• Îrlendî: síol n

  Îrlendiya kevn: síl nt

• Îtalî: seme → it n
• Îzlendî: fræ → is nt
• Japonî: 種 → ja (たね, tane)
• Javayiya kevn: winih
• Javayî: wiji → jv, winih
• Kambayî: mbeũ
• Kanelayî: hy
• Kannadayî: ಬೀಜ → kn (bīja)
• Kapampanganî: ,
• Kapverdî: simenti
• Karaçay-balkarî: урлукъ (urluq)
• Karaîmî: чачув (çaçuv)
• Kaşûbî: semiã nt
• Katalanî: llavor → ca m
• Keçwayî: muhu
• Kinaray-ayî: binhi
• Kipsigisî: keswek
• Kirgizî: урук → ky (uruk)

  Kirgizî: ۇرۇق

• Kîkûyûyî: mbegũ
• Koreyî: 씨 → ko (ssi), 씨앗 → ko (ssiat)
• Kornî: hasen m
• Kreyoliya morîtanî: semans
• Krî: ᐸᑭᑎᓂᑲᐣ (pakitinikan), ᑭᐢᑎᑳᐣ (kistikaan)
• Ladînoyî: semiente
• Lakî: гьанна (hanna)
• Latgalî: sākla m
• Latînî: semen nt
• Latviyayî: sēkla → lv m
• Lawsî: ເມັດ​ພືດ (met phư̄t), ແກບຫລືເມັດ (kǣp lư̄ met), ແກ່ນ → lo (kǣn), ເມັດ (met)
• Lezgînî: тум (tum)
• Lîtwanî: sėkla → lt m
• Loziyî: peu, lipeu
• Luksembûrgî: Som n
• Luoyî: kodhi
• Makasarî: bija
• Makedonî: семе nt (seme)
• Malayalamî: വിത്ത് → ml (vittŭ)
• Malecite-passamaquoddyî:
• Malezî: benih, biji benih p
• Maltayî: żerriegħa m
• Mançûyî: ᡠᠰᡝ
• Manksî: sheel n
• Mansiya bakurî: сам (sam)
• Maorî: purapura, kākano → mi
• Masayî: lantararai, lantarara p
• Mecarî: mag → hu
• Mîkmakî: nijinj zindî
• Mînangkabawî: baniah, bijo, bibik
• Mohegan-pequotî: wuskanim
• Mongolî: үр → mn (ür)
• Montagnaîsî: ushkanaminan
• Nanayî: усэ (use)
• Navajoyî: akʼǫ́ǫ́ʼ
• Nedersaksî: Saad m

  Almaniya jêrîn a almanî: Saat m

• Nepalî: दाना (dānā)
• Normandî: grainne m
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: frø → no nt

  Norweciya nînorskî: frø → nn nt

• Ojibweyî: miinikaan
• Oksîtanî: grana → oc, granas p
• Oneidayî: ká:nʌhe̲’
• Oromoyî: sanyii
• Osetî: мыг (myg)
• Oygurî: ئۇرۇق (uruq)
• Ozbekî: urugʻ → uz

  Kirîlî: уруғ (urugʻ)

• Papyamentoyî:
• Penobskotî: skánimin
• Plodîşî:
• Polabî:
• Polonî: nasienie → pl nt, nasionko → pl nt, nasiono → pl nt
• Portugalî: semente → pt m
• Qazaxî: ұрық (ūryq)

  Qazaxî: ۇرىق

  Latînî: urıq → kk

• Rajbanşî: दाना
• Romancî: sem
• Romanî: mogočka, magočka, mogočki p, magočki p
• Romanyayî: sămânță → ro m
• Rusî: се́мя → ru nt (sémja), семена́ → ru nt p (semená)
• Samayiya başûrî: bigi
• Samiya skoltî: siõm
• Sanskrîtî: बीज → sa nt (bīja)
• Santalî: ᱡᱟᱝ (jaṅ), ᱤᱛᱟ (ita)
• Sindhî: ٻج
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: се̏ме nt, сје̏ме nt

  Latînî: sȅme → sh nt, sjȅme → sh nt

• Sîlhetî: ꠉꠥꠐꠣ (guṭa)
• Slaviya kevn:

  Kirîlî: сѣмѧ nt (sěmę)

  Glagolîtîk: ⱄⱑⰿⱔ nt (sěmę)

• Slaviya rojavayî ya kevn: сѣмѧ nt (sěmę)
• Slovakî: semeno nt, semená nt p
• Slovenî: seme → sl nt
• Sorbî:

  Sorbiya jêrîn: semje nt

  Sorbiya jorîn: symjo nt

• Sotoyiya başûr: peo, dipeo p
• Spanî: semilla → es m
• Sundanî: siki
• Sûmerî: 𒆰 (NUMUN)
• Swahîlî: mbegu → sw
• Swêdî: frö → sv nt
• Şinayî: gunȯo
• Tabasaranî: тум (tum)
• Tacikî: тухм → tg (tuxm)
• Tagalogî: buto → tl
• Tamîlî: விதை → ta (vitai), வித்து → ta (vittu)
• Taosî: p’ə̀o’óne
• Tausugî: bigi
• Tayî: เมล็ดพันธุ์, พันธุ์พืช, เม็ด → th (mét), เมล็ด → th (mlét)
• Telûgûyî: విత్తనం → te (vittanaṃ), విత్తు → te (vittu)
• Teteriya krîmî: togum, börtek
• Teterî: орлык → tt (orlıq), бөртек → tt (börtek)
• Tetûmî: fini
• Tigrînî: ዘርኢ (zärʾi)
• Tirkî: tohum → tr, tane → tr
• Tirkmenî: tohum
• Tîbetî: ས་བོན (sa bon)
• Toxarî B: sārm, śäktālye
• Tuvanî: үрезин (ürezin)
• Uab meto: fini, fin'in p
• Ugarîtî: 𐎄𐎗𐎓 (drʿ)
• Unamî: xkànim, minkw
• Urdûyî: بیج n (bīj)
• Ûkraynî: сі́м'я nt (símʺja), насіни́на m (nasinýna), насі́ння nt (nasínnja)
• Venîsî: semensa m, simensa m, sema m
• Viyetnamî: hột → vi, hạt → vi
• Walonî: grinne → wa m, simince → wa m, po → wa n
• Weylsî: had → cy n
• Ximêrî: គ្រាប់ពូជ (krŏəppuuc), គ្រាប់ → km (krŏəp)
• Yakutî: туораах (tuoraax)
• Yidîşî: זוימען n (zoymen)
• Yorubayî: irúgbìn
• Yûnanî: σπόρος → el n (spóros)

  Kevn: σπέρμα nt (spérma)

• Zêlandî: zaedje nt
• Zuluyî: imbewu → zu sinif c9/c10, inhlamvu → zu sinif c9/c10

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya seed a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Danmarkî

Navdêr

tov nt

1. werîs, ben
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên werîs hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}