wezîr

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

kabikên şetrencê
Chess kdt45.svg şah Chess klt45.svg
Chess qdt45.svg wezîr Chess qlt45.svg
Chess rdt45.svg birc Chess rlt45.svg
Chess bdt45.svg metran Chess blt45.svg
Chess ndt45.svg siwar Chess nlt45.svg
Chess pdt45.svg piyon / peya / serbaz Chess plt45.svg

wezîr

  1. gizîr, şalyar, serokawezaretekê,
    yek ji çend kesên herî payebilindhikûmetê
    • wezîra/ê dadê,
      wezîra/ê karûbarên hindirr,
      wezîra/ê bazirganiyê, wezîra/ê kar,
      wezîra/ê neftê
  2. (Kişik) Cûnê kevirekî kişikêherî xurt (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare bilive her alî.

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Bide ber[biguherîne]

Têkildar[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

ji erebî وزير (wezîr), ji zimanên îranî, hevrehên pehlewî guzîr û viçîr, avestayî viçîre-, belkî têkilî vec- (aram kirin) ya parsî û/yan vezirke- (mezin) ya hexamenişî, bozorg (mezin) ya farisî û/yan gir / girs (zexm, mezin) ya kurmancî. Heta niha jî di çîrokên kurdî de bi forma "wezîr û gizîr" heye. Li serdema ebasiyan ev peyv derbasî erebî bûye û bi wî kirasê erebî li kurdî û farisî vegeriye. Di erebî de li gor rêzimana erebî peyvên وزارة (wizaret > kurdî wezaret) û وزراء (wuzerai: koma wezîran) jî jê hatine çêkirin.

[biguherîne]

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

Te digo ko dinê û axiret bû
Tacdîn weledê wezîrê dîwan
Mem jî xelefê debîrê dîwan
(Mem û Zîn ~1692, Ehmedê Xanî)

Werger[biguherîne]