şah

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈʃɑːh/

• Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Kîtekirin: şah

Navdêr

şah n

1. key, paşa, padişa, qiral, melik, monark, serok, serwer (bi taybetî serokên Îranê heta sala 1979)
   • دبێژن لسەر زەمانێ بەرێ شاھەکێ گەنج ھەبوو(...) — (2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Dihok: Çapxana Xanî, rûpel 19)

     Dibêjin liser zemanê berê şahekê genc hebû(...)

2. (kişik) Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

• Dît nivîsî "La ilahe-ille Ellah"
  Ba Muhemmed ba Resûlellahê Şah — (Mela Hesenê Bateyî (~1720), Mewlûda Kurdî)

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: شاه

Formên alternatîv

• şa (2)

Jê

• şa-
• Şabanî
• şabanî
• şabanû
• şahane
• şaheser
• şahperist
• şahperistî
• şakar
• şakarî

Etîmolojî

Hevreha farisî شاه, farisiya navîn 𐭬𐭫𐭪𐭠 (mlkʾ /⁠šāh⁠/), farisiya kevn 𐏋 (XŠ /⁠xšāyaθiya⁠/, “şah”), ji proto-îranî *xšáyati, ji proto-hindûîranî *kšáyati (“yê ferwar, yê hêzê didêre”) (hevreha sanskrîtî क्षयति (kṣáyati)), ji proto-hindûewropî *tek- (“hêz hebûn, serdest bûn”).

Werger

serok (1)

• Almanî: König → de
• Erebî: ^?عاهل, ^?ملك → ar, ^?الخدیوي, ^?السلطان, ^?الصیدن, ^?العیر, ^?الفتیق, ^?الملیك, ^?المملك, ^?الهمایون, ^?الوحى, ^?خاقان
• Farisî: شاه → fa, سلطان → fa, امپراتور → fa
• Îngilîzî: monarch → en, potentate → en, shah → en, ^?khan → en, ^?rex → en
• Tirkî: ana → tr, kral → tr, şah → tr, şad → tr, ^?ece → tr

kabika kişikê (2)

• Îngilîzî: king → en
• Tirkî: şah → tr

Rengdêr

şah

1. Guhartoyeke şa (“kêfxweş, dilxweş”). (1)

Azerî

Navdêr

şah

1. (siyaset) paşa, padîşa, şah, melik, qral
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên paşa hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Tirkî

Navdêr

şah

1. şah, şeh, argiştî
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Tirkmenî

Navdêr

şah

1. (anatomî) şax, strû, qiloç, qoç (hestiyê bi serê hin heywanan ve)
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên şax hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}