şah

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈʃɑːh/
• Deng (Bidlîs)^ⓘ
• Kîtekirin: şah

Navdêr

şah n

1. key, paşa, padişa, qiral, melik, monark, serok, serwer (bi taybetî serokên Îranê heta sala 1979)
   • دبێژن لسەر زەمانێ بەرێ شاھەکێ گەنج ھەبوو(...) — (2012, Leylan Îsmeîl, Bêrîvan û Hîvî (Çîrokêt Zarokan), Çapxana Xanî, Dihok, r. 19)

     Dibêjin liser zemanê berê şahekê genc hebû(...)

2. (kişik) Cûnê kevirekî kişikê yê herî giring (yek bo her lîstikvanî) yê ku dikare carekê bilive her alî.
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Ji wêjeya klasîk

• Dît nivîsî "La ilahe-ille Ellah"
  Ba Muhemmed ba Resûlellahê Şah — (Mela Hesenê Bateyî, Mewlûda Kurdî, ~1720)

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: شاه

Herwiha

• şa (2)

Jê

• şa-
• Şabanî
• şabanî
• şabanû
• şahane
• şaheser
• şahperist
• şahperistî
• şakar
• şakarî

Etîmolojî

Hevreha farisî شاه, farisiya navîn 𐭬𐭫𐭪𐭠 (mlkʾ /⁠šāh⁠/), farisiya kevn 𐏋 (XŠ /⁠xšāyaθiya⁠/, “şah”), ji proto-îranî *xšáyati, ji proto-hindûîranî *kšáyati (“yê ferwar, yê hêzê didêre”) (hevreha sanskrîtî क्षयति (kṣáyati)), ji proto-hindûewropî *tek- (“hêz hebûn, serdest bûn”).

Werger

serok (1)

• Almanî: König → de
• Erebî: ^?عاهل, ^?ملك → ar, ^?الخدیوي, ^?السلطان, ^?الصیدن, ^?العیر, ^?الفتیق, ^?الملیك, ^?المملك, ^?الهمایون, ^?الوحى, ^?خاقان
• Farisî: شاه → fa, سلطان → fa, امپراتور → fa
• Îngilîzî: monarch → en, potentate → en, shah → en, ^?khan → en, ^?rex → en
• Tirkî: ana → tr, kral → tr, şah → tr, şad → tr, ^?ece → tr

kabika kişikê (2)

• Îngilîzî: king → en
• Tirkî: şah → tr

Rengdêr

şah

1. Guhartoyeke şa (“kêfxweş, dilxweş”). (1)

Azerî

Navdêr

şah

1. (siyaset) paşa, padîşa, şah, melik, qral
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên paşa hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}

Tirkî

Navdêr

şah

1. şah, şeh, argiştî
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Tirkmenî

Navdêr

şah

1. (anatomî) şax, strû, qiloç, qoç (hestiyê bi serê hin heywanan ve)
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Çavkanî

Ev made ji wergerên şax hatiye çêkirin. Dibe ku tê de xeletiya wergerê hebe.^{[rûpelên din]}