kirm

Kurmancî

Bilêvkirin

•  IPA^(kilîd): /kɘɾm/
• Kîtekirin: kirm

Navdêr

kirmek

kirm cins hewce ye (c=m: mê, c=n: nêr, c=mn: mê û nêr, c=nt: nêtar), k-ya nerm, r-ya nerm

1. hin cûn heywanên xwişok yên mîna maran in lê pirr biçûk in
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]
2. (Reşwî) kêz
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]

Herwiha

• kurm
• kurmik

Jêrnav

• cotkar (kurmikên ku piştî baranê ji axê derdikevin)
• malik / malûlk
• tîjmar
• tîzmar
• spîk kurmikê dikeve nav genim û herwiha ard jî.

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: کرم

Bide ber

• cirm
• qurm
• zîro

• derne

Reşwendî

• zîllo

Etîmolojî

Ji îraniya kevn *kŕ̥miš, ji proto-hindûewropî *kʷŕ̥mis, ji *wer- (“gerîn, zivirîn”); proto-îranî *kirmi-, avestayî kirime, pehlewî kirm, parsî kirm, farisî کرم (kirm), soranî کرم (kirm) (kirm), hewramî kirmî, zazakî kerm, belûçî kirm, sanskrîtî कृमि (kṛ́mi), îngilîzî worm, latînî vermis, fransî ver, rusî червь (çêrvi)

• proto-hindûewropî: *k^wrmi- ("kirm") ji *wer- (“gerîn, zivirîn”)

  proto-îranî: *krmi ("kirm")

avestayî: kirime- ("kirm")

pehlewî: kirm ("kirm, mar")

sogdî: kirm ("mar")

partî: kirm ("---")

farisî: kirm ("kirm"), kirmiz ("sor") (< sanskrîtî)

belûçî: kirm ("kirm")

kurmancî: kirm > kurm ("kirm")

soranî: kirm ("kirm")

hewramî: kirmî ("kirm")

zazakî: kerm ("kirm")

osetî: kelm ("kirm; mar")

sanskrîtî: krmi ("kirm"), krmice ("sor")

latînî: vermis, vermin

îngilîzî: worm

fransî: ver

rusî: червь (çêrvi)...

Çavkanî: Horn p.190, Watkins p.46, Etymonline | Pokorny: 649

Jê

• kirmewî
• kirmik
• kirmî
• kirmîtî

Pend

• eger kirmê darê ji darê nebît dar na rizît. (Anko her yek sedema arîşên xwe bi xwe ye.)

Werger

• Abenakî: skoks, skoksis
• Adîgeyî: хьамлыу (ḥamləwu), хьэблыу (ḥɛbləwu)
• Afrîkansî: wurm → af
• Albanî: krimb → sq
• Almanî: Wurm → de n
• Alutor: энгам (enɣam)
• Amharî: ትል (təl)
• Aromanî: yermu
• Astûrî: guxán → ast n, viérbene → ast n yan m
• Atayalî: bisuw
• Aynuyî: キキㇼ (kikir)
• Azerî: qurd → az, soxulcan → az
• Baskî: beldar, zizare, arr, har
• Başkîrî: ҡорт (qort), селәүсен (seläwsen)
• Belarusî: чарвя́к n (čarvják)
• Bengalî: কীট (kiṭ)
• Bretonî: preñv → br n
• Bruneyî: cacing
• Buduxî: чич (čič)
• Bulgarî: че́рвей n (čérvej)
• Burmayî: တီကောင် → my (tikaung), သန်ကောင် → my (sankaung)
• Çamicuroyî: keni
• Çeçenî: нӏаьна (nˀäna)
• Çekî: červ → cs n
• Çîkasawî: hayowani'
• Çînî:

  Mandarînî: 蠕蟲 / 蠕虫 → zh (rúchóng)

• Danmarkî: orm → da g
• Daurî: xorgw
• Endonezyayî: cacing → id
• Erebî: دُودَة m (dūda), دُود p (dūd)

  Erebiya kendavî: دود n (dūd)

  Erebiya sanaanî: تعاله n (taʕālih), وقزه n (wagzih)

  Erebiya misrî: دود n (dūd), دودة m (dūda)

  Erebiya bakûrê şamê: دودي m (dūdi), سوسي m (sūsi)

  Erebiya başûrê şamê: دودة (dude)

  Erebiya iraqî: دود (dūd), سلبوح (salbūħ)

  Erebiya tunusî: دودة (dūda)

  Erebiya fasî: دودة n (duda)

  Hassaniyayî: دود (dūd)

• Ermenî: որդ → hy (ord), ճիճու → hy (čiču)

  Ermeniya kevn: որդն (ordn)

• Erzayî: сукс (suks)
• Esperantoyî: vermo → eo
• Estonî: uss → et
• Farisî: کرم → fa (kerm)
• Fînî: mato → fi
• Fransî: ver → fr n
• Friyolî: vier
• Frîsiya bakur: wörem n
• Frîsiya saterlandî: Wuurm n
• Gaelîka skotî: baoiteag m, biastag m, boiteag m, brùiteag m, brutag → gd m, cnuimh m, daolag → gd m, durrag m
• Galîsî: verme → gl n, miñoca → gl m, lombriga m
• Gotî: 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌼𐍃 n (waurms), 𐌼𐌰𐌸𐌰 n (maþa)
• Gurcî: ჭია → ka (č̣ia)
• Haîtî: ve
• Higaononî: olod
• Hindî: कीड़ा → hi n (kīṛā), पोका → hi n (pokā)
• Holendî: worm → nl n, pier → nl n, wurm → nl n
• Hunsrikî: Worrem n
• Îbranî: תּוֹלַעַת m (tolá'at)
• Îngilîziya kevn: wyrm n
• Îngilîzî: worm → en
• Îngûşî: нӏана (nˀana)
• Înterlîngua: verme
• Îrlendî: péist → ga m, cruimh m, cuideog m

  Îrlendiya kevn: cruim m

• Îtalî: verme → it n
• Îzlendî: maðkur → is n, ormur → is
• Japonî: 蠕虫 → ja (ぜんちゅう, zenchū), ワーム → ja (wāmu)
• Javayî: cacing → jv
• Kabardî: хьэпӏацӏэ (ḥɛpʼacʼɛ), хьэмбылыу (ḥɛmbələwu)
• Kannadayî: ಹುಳು → kn (huḷu)
• Karaçay-balkarî: къурт (qurt)
• Katalanî: cuc → ca n
• Keçwayî: kuru
• Kirgizî: курт → ky (kurt)
• Kîngalî: පණු (paṇu)
• Koreyî: 벌레 → ko (beolle)
• Kornî: pryv n, prev n
• Krytsî: çiç
• Kumikî: хурт (xurt)
• Ladînoyî: guzano n
• Latgalî: tuorps n, tuorpeņš n
• Latînî: vermis → la n
• Latviyayî: tārps → lv n
• Lawsî: ຂີ້ກະເດືອນ → lo (khī ka dư̄an), ຫນອນ (nǭn)
• Lazî: წიწი (ǯiǯi)
• Lîtwanî: kirmėlė → lt m, kirminas n
• Luksembûrgî: Mued n, Wuerm n
• Luşûtsîdî: sʔuləč̓
• Makedonî: црв n (crv)
• Malayalamî: പുഴു → ml (puḻu)
• Malezî: cacing → ms
• Maltayî: dudu n
• Mangghuerî: zhuolian khuerghai
• Manksî: beishteig m
• Mansakayî: orod
• Maorî: noke, toke → mi
• Mapuçî: piru
• Maranaoyî: oled
• Mayayiya yukatekî: nook'ol
• Mazenderanî: اجیک (ajik)
• Mbya guaraniyî: evo'i
• Mecarî: kukac → hu, féreg → hu, giliszta → hu, hernyó → hu
• Misrî: (fnṯ)
• Mohegan-pequotî: ohq
• Mongghulî: huarighii
• Mongolî:

  Kirîlî: өт → mn (öt), хорхой → mn (xorxoj)

• Nahwatlî: ocuilin
• Napolîtanî: vierme n
• Navajoyî: chʼosh
• Nedersaksî: Worm → nds n

  Almaniya jêrîn a almanî: Worm n

• Nîvxî: ӽар̌ (ẋař), чхевр̌ (ț’xevř)
• Normandî: vèr n
• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: mark → no n, orm → no n

• Ojibweyî: moose
• Oksîtanî: vèrm → oc n
• Oriyayî: କୃମି → or (krumi)
• Oromoyî: rammoo
• Osetî: калм (kalm)
• Osmanî: صوغلجان (soğulcan)
• Oygurî: قۇرت (qurt)
• Ozbekî: qurt → uz
• Peştûyî: چومجى n (čumǰáy), چينجى n (činǰáy)
• Piedmontîsî: verm n
• Pîpîlî: kwilin
• Plodîşî: Worm n
• Polonî: robak → pl n, czerw → pl n
• Portugalî: minhoca → pt m, verme → pt n
• Puncabî: ਸੁੰਡੀ → pa m (suṇḍī)
• Qazaxî: құрт (qūrt)
• Romancî: verm n, vierm n, vearm n
• Romanî: kirmo n
• Romanyayî: vierme → ro n, râmă → ro m
• Rusî: червь → ru n (červʹ), червя́к n (červják), глист → ru n (glist)
• Sanskrîtî: कृमि → sa n (kṛmi)
• Sebwanoyî: ulod
• Sicîlî: vemmu n
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: цр̑в n, гли́ста m

  Latînî: cȓv → sh n, glísta → sh m

• Slaviya kevn:

  Glagolîtîk: ⱍⱃⱐⰲⱐ n (črĭvĭ)

• Slovakî: červ → sk n
• Slovenî: črv → sl n
• Sorbî:

  Sorbiya jêrîn: wužeńc n, cerw n

  Sorbiya jorîn: čerw n

• Sotoyiya başûr: seboko → st
• Spanî: gusano → es n, lombriz → es m
• Sundanî: cacing → su
• Swêdî: mask → sv g
• Şerpayî: འབུ ('bu)
• Tacikî: кирм → tg (kirm)
• Tamîlî: புழு → ta (puḻu)
• Taosî: p’ȍwàya’ána
• Tarantinoyî: vijèrme n
• Taryanayî: hení-si
• Tausugî: ud
• Tayî: หนอน → th
• Telûgûyî: పురుగు → te (purugu)
• Teterî: суалчан → tt (sualçan)
• Tetûmî: ular
• Tigrînî: ሓሰኻ (ḥasäxa)
• Tirkî: kurt → tr
• Tirkmenî: gurçuk, möjek → tk
• Tîbetî: འབུ ('bu), སྲིན (srin), སྲིན་བུ (srin bu)
• Tlingitî: tl'úk'x
• Toxarî B: yel
• Udmurtî: нумыр (numyr)
• Ugarîtî: 𐎚𐎍𐎓 (tlʿ)
• Unamî: hupèxkw
• Urdûyî: کیڑا n (kīṛā), پوکا n (pokā)
• Ûkraynî: черв'я́к n (červʺják), черв n (červ), хроба́к n (xrobák)
• Venîsî: vèrmen → vec n, vèrme → vec n, budèl n, bigat n
• Viyetnamî: giun → vi, trùn → vi
• Volapûkî: vum → vo, vumem
• Weylsî: abwydyn n, mwydyn n, pryf genwair n, llyngyren m,
• Wîlamowî: wüm n
• Ximêrî: ដង្កូវ → km (dɑngkəw)
• Yidîşî: וואָרעם (vorem)
• Yukaghiriya bakurî: көдьэ (köd̦e)
• Yûnanî: σκουλήκι → el nt (skoulíki)

  Kevn: σκώληξ n (skṓlēx), ἕλμινς m (hélmins), ἕλμις m (hélmis)

• Zêlandî: wurm n
• Zuluyî: isibungu sinif c7/c8

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya worm a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Soranî

Bilêvkirin

•  IPA: /kʰɪɾm/

Navdêr

kirm

1. Bi alfabeya latînî nivîsina کرم (kirm).
   • Nimûneyekê lê zêde bike [ biguhêre ]