gewher

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

hin gewher

gewher

  1. durr,
    kanza û mîneralên bihadar
    (wek: zêrr, zîv, elmas, morî, mircan)
    • Bihar û gulan hatine; der û ber hêşîn, dinya germ, esman gewher e.— (Mehmed Uzun: Bîra Qederê, Nefel, 2002, r.11 )

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Herwiha[biguherîne]

Etîmolojî[biguherîne]

hevreha farisî گوهر (gowher, gewher), pehlewî gōhr, gōhar, sanskrîtî गोत्र (gotra)... ji proto-aryayî. جوهر (cewher) ya erebî ji îranî hatiye wergirtin û paşî bi rêya erebî li gelek zimanan belav bûye (cevher ya tirkî, ջոհար /coher/ ya ermeniya navîn...) û dîsa li kurdî (cewher) û farisî (جوهر /cevher/) vegeriye. Lê bi forma xwe ya îranî jî - bêyî rêya erebî - li hin zimanan belav bûye: aramiya cuhiyan גוהר (guher), ermenî գոհար (gohar), gurcî გოარი (goari), tirkmenistanî göwher... Ji kurdî yan farisî ketiye erebî lê ji ber ku di erebiya standard de "g" nîne, bûye "cewher". Paşî di bin bandora erebî de wek "cewher" li kurdî û farisî jî vegeriye. Ji erebî jî ketiye tirkî lê ji ber ku... di tirkî de "w" nîne, bûye "cevher". Mesela "gûz" û "ceviz"ê jî eynî ye. Di kurdiya û farisiya kevn de *gewz- bû. Ji kurdî yan farisî ketiye erebî û dîsa "g" bûye "c". Paşî ketiye tirkî jî û "w" bûye "v". Ji eynî rehî: guhar(k).

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

gewher

  1. rûmet, nirx, biha
  2. hebûn
    • Gewherê Robin Hodî û hevkarên wî Friar Tuck û Little Johnî tê gengeşe kirin.
    • Ew her du gewher di durcekî da
      Ew şems û qemer di burcekî da
      Bê wasite] wan kirin muqarîn
      Bê fasile ew bi hev siparîn
      Hasil, vekirin ji nû ve sendûq
      Mîr gote Memi: "Ji bo te me'şûq!"
      w:Ehmedê Xanî
  3. Gewher: navekî jinan e

Werger[biguherîne]