ba

Kurdî

1. hewayê ku dilive

Dar li ber bayî diçemin.

navdêr, nêr

Wate

1. hewayê ku dilive:
   Îro bayek sar tê.
2. hêzek civakî yan aborî yan siyasî:
   bayê azadiyê
3. kuş, tirr, fis, piv:
   Bayek berda, bêhnek bi ser odeyê xist!
4. bêwate, hewante:
   berba / berbad

Hevwate

• wand

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: با
• kurdî-krîlî: ба

Têkildar

• hewa
• keşa
• seqa

Bide ber

• ba- (2)

Binere herwiha

• be
• bê
• bi
• bî
• bo
• bû
• a
• ca
• ça
• da
• fa
• ga
• ha
• ka
• la
• ma
• na
• pa
• ra
• sa
• şa
• ta
• va
• wa
• xa
• ya
• za

Bikaranîn

• ba hatin
• ba hedinîn
• ba hêwirîn
• ba rabûn
• ba veçopirîn
• ba û baran
• ba û bahoz

Bi zaravayên kurdî

• kurmancî: ba
• soranî: ba
• kurdiya başûr: wa
• lekî: va
• hewramî: wa
• zazakî: va, vay

Ji

Ji proto-hindûewropî *we- (ba hatin) > *we-nt-o (bahatin, hatina bayî); têkildarî avestayî vate, zazakî va / vay, hewramî wa, farisî باد (bad), sanskrîtî veta, latînî ventus (> frensî vent), inglîzî wind, swêdî vind...

• proto-hindûewropî: *we- ("ba hatin") *we-nt-o- ("hatina bayî")

• proto-aryayî:

avestayî: vāta- ("ba")

farisî: bād ("ba")

belûçî: gvāt ("ba")

osetî: wād ("ba") … ^{alfabeya arî}

kurmancî: ba ("ba")

soranî: ba ("ba")

hewramî: wa ("ba") ...

zazakî: va, vay ("ba")

sanskrîtî: vatā- ("ba")

latînî: ventus ("ba")

elmanî: Wind ("ba"), Wetter ("hewa")

inglîzî: wind ("ba"), Weather ("hewa")

frensî: vent ...

Çavkanî: Horn p.35, Watkins p.95, MacKenzie P.140, Etymonline

Jê

• babelîsk
• baberrik
• badar
• badarî
• bader
• baderî
• baderk
• bagerr
• bahoz
• bakêş
• bakêşk
• bakur
• Bakur
• bakurî
• barove
• başûr
• Başûr
• başûrî
• hirreba
• kizeba
• sîseban

Werger

bretonî: avel nêr -où çînî: 风, 呼吸 elmanî: Wind nêr erebî: ريح (rîḧ) esperantoyî: vento farisî: باد fînî: tuuli frensî: vent nêr holendî: wind indonezî: angin inglîzî: wind îtalî: vento nêr japonî: 風 (かぜ), 気流 (きりゅう) javayî: bayu katalanî: vent nêr latînî: ventus nêr lîtwanî: vėjas nêr

malezî: pawana nawrûyî: eñin nahwatlî: ehecatl norwecî: vind ukraynî: вітер polonî: wiatr nêr portugalî: vento nêr rusî: ветер slovenî: veter nêr spanî: viento nêr swahîlî: upepo tarokoyî: bwíhur tîbetî: རླུང་ tobî: yay çekî: vítr tirkî:hava, yel, rüzgâr swêdî: vind

2. cem, nik

daçek

Hevwate

1. bal, cem, nik, dev

Bikaranîn

• ba: Ez çûm ba wê.
• ji ba: Ez ji ba wê hatim.
• li ba: Ez li ba wê me.

3. bila

hoker

Wate

1. bila, dibe ku, destûr heye ku:
   Ba ew jî were.
2. bila, divê ku, gerek e ku, lazim e ku:
   Ba hespê xwe li wir nesekinîne!

4. bang, gazî

Binere:

bang

Tirkî

Wate

1. kurtebêja elementa baryûmê