xor

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ˈxoːɾ/
• Kîtekirin: xor

Navdêr

xor m

1. stêra ku Zemînê germ û ron dike.

   Hevmane: roj

2. ronahî û germaya ku ew stêr dide.

   Hevmane: tav

Ji wêjeya klasîk

• ~ 1620, Feqiyê Teyran, Dîwan:

  Dine pîr e, ne meqûl e
  Ew pê xor e ya milxûl e
  Ew piştqur e, sifetxûl e

Tewandin

Tewandina xor

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	xor	xor
Îzafe	xora	xorên
Çemandî	xorê	xoran
Nîşandera çem.	wê xorê	wan xoran
Bangkirin	xorê	xorino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	xorek	xorin
Îzafe	xoreke	xorine
Çemandî	xorekê	xorinan

Notên bikaranînê

Bi taybetî di soranî de li Rojhilata Kurdistanê

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: خۆر

Formên alternatîv

• xur
• xurî
• xawer
• xorşîd
• xurşîd
• hor

Hevmane

• roh
• hetav
• tav

Jê

• xorhelat
• xorhelatî
• Xorhelatî Dûr
• Xorhelatî Nawerast
• Xorhelatî Nîzîk
• xorhelatnas
• xorhelatnasî

Etîmolojî

Ji proto-hindûewropî *séh₂wl̥, proto-îranî *súHr̥ < *sHur < *sh₂ul < *séh₂wl̥, hevreha farisî خور (xor), avestayî xveri-, osetî хур (xur), sanskrîtî स्वर् (svar) (sver), latînî sōl, fransî soleil, rusî солнце (solnce) (solnçê), yûnaniya kevn ἥλιος (hḗlios) (hḗlios), lîtwanî sáulė, kornî howl, îngilîzî sun, almanî Sonne, swêdî sol...

Werger

• Erebî: ^?شمس → ar
• Farisî: آفتاب → fa, خورشید → fa, خورشید → fa, خور → fa
• Îngilîzî: sun → en, ^?hedonic → en, ^?day star
• Tirkî: güneş → tr, jant → tr, şems → tr, hor → tr