germ

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurdî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

Pozîtîv Komparatîv Sûperlatîv
germ germtir herî germ
germtirîn
vexwarineke germ
Rojên germ mirov dixwazin avê li xwe bikin.

germ

  1. ne sar, ne tezî,
    xwedî tîn, tesîra agirî yan jî ya rojê
    • hewayê germ, çaya germ, welatên germ
    • Agir gelek/pir germ e.
    • Îro hewa germ e.
    • Havînê dinya germ e û zivistanê sar e.
  2. gur, geş, xurt:
  3. ji dil, cidî, dostane:
    • silavên germ, spasiyeke germ, bixêrhatineke germ

Herwiha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Dijwate[biguherîne]

  1. sar, tezî, cemidî

Nêzîk[biguherîne]

Têkilî[biguherîne]

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Her dema xutbe dihate
    Germ dibûn zikr û civate
    Keşf dibûn jê mucizate
    (Feqiyê Teyran ~1620)

Qafiye[biguherîne]

Binêre herwiha[biguherîne]

Bikaranîn[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

  • kurmancî: germ
  • soranî: germ
  • kurdiya başûrî: germ
  • goranî/hewramî: germ
  • zazakî: germ

Etîmolojî[biguherîne]

Hevreha soranî گه‌رم (germ), hewramî/zazakî germ, belûçî/farisî گرم‎ (germ), peştûyî ګرم‎ (gerëm), avestayî 𐬔𐬀𐬭𐬆𐬨𐬀‎ (garəma, /gerime/)... sanskrîtî घर्म (gharmá), hindî घर्म (gharma), ûrdûyî گھرم (‎gharm, gherm)... ermenî ջերմ (ǰerm)... almanî/holandî/inglîzî warm, danmarkî/norwecî/swêdî varm... latînî formus (germ)... yûnaniya kevn θερμός (thermós)... rûsî горе́ть (gorétʹ: sotin, şewitîn, hilbûn) û греть (gretʹ: germ kirin)... hemû ji proto-hindûewropî *gʷʰer- (germ).

Peyva yûnanî θερμός (thermós) hem wek termos û hem jî wek pêşgira termo- ketiye gelek zimanan û kurdî jî.

Heman rehê proto-hindûewropî herwiha serekaniya peyva latînî fornus / furnus e ku wek firin ketiye kurdî jî.

Çavkanî
  • Chyet, Michael L. (2003): Kurdish-English Dictionary, Ferhenga Kurmancî-Inglîzî, Yale University Press.
  • Horn, Paul. (1893): Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingehê etîmolojiya farisî] (bi almanî). Strassburg
  • Rix, Helmut, edîtor (2001): Lexikon der indogermanischen Verben, çapa duyem, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. ISBN 3895002194
  • The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi inglîzî û rûsî): http://starling.rinet.ru/
  • Цаболов, Р. Л.: Эмцмолоƨцческцц̆ словарь курδскоƨо языка, (Tsabolov, R. L.: Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî, (2-beşî) (bi rûsî), Moskova 2001-2010
  • Watkins, Calvert. The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots, 2nd ed., Houghton Mifflin Co., 2007. (Amazon.com ra)

[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

germ

  1. germahî, germayî, germî, rewşa germ:
    • Laşê gernas û mêra ji ber gulê neyara
      Nemaye cî ji derdan birîn li ser birînê
      Tilî nema xwe digrin li çeqmaqê tifinga
      Zingirîne ser û bin ji germê, tev ji tînê.
      — (Seydayê Tîrêj: Birîn li ser birînê)

Soranî[biguherîne]

Rengdêr[biguherîne]

germ

  1. germ

Inglîzî[biguherîne]

Bilêvkirin[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

germ

  1. dirm, dirme, bav, mîkrob, zindîlok, xore, toke [1]

Çavkanî[biguherîne]

  1. Ferhenga Kurdî-Îngîlîzî ya Salah Sadallah