germ
Herwiha binêre: gêrmEtîmolojî
[biguhêre]Dara etîmolojiyê
Mîrasmayî ji proto-îranî *garmáh (“tîn”), mîrasmayî ji proto-hindûîranî *gʰarmás (“tîn”), ji proto-hindûewropî *gʷʰer- (“germ”) + *-mós (“navdêrên emelî çêdike”).
Bêhtir malûmat û çavkanî
Hevreha soranî گهرم (germ), hewramî/zazakî germ, belûçî/farisî گرم (germ), peştûyî ګرم (gerëm), avestayî 𐬔𐬀𐬭𐬆𐬨𐬀 (garəma, /gerime/)... sanskrîtî घर्म (gharma) (gharmá), hindî घर्म (gharma), ûrdûyî گھرم (gharm, gherm)... ermenî ջերմ (ǰerm) (ǰerm)... almanî/holendî/îngilîzî warm, danmarkî/norwecî/swêdî varm... latînî formus (germ)... yûnaniya kevn θερμός (thermós) (thermós)... rusî горе́ть (gorétʹ) (gorétʹ: sotin, şewitîn, hilbûn) û греть (gretʹ: germ kirin)...
Peyva yûnanî θερμός (thermós) hem wek termos û hem jî wek pêşgira termo- ketiye gelek zimanan û kurdî jî.
Heman rehê proto-hindûewropî herwiha serekaniya peyva latînî fornus / furnus e ku wek firin ketiye kurdî jî.
- Çavkanî:
- Chyet, Michael L. (2003), “germ”, li ser Kurdish–English Dictionary Ferhenga Kurmancî - Inglîzî[1], with selected etymologies by Martin Schwartz [li gel etîmolojiyên bijarte ji hêla Martin Schwartz ve], New Haven û London: Yale University Press
- Horn, Paul (1893), Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingeha etîmolojiya farisî] (bi almanî), Strasbourg: K.J. Trübner
- Rix, Helmut, edîtor (2001): Lexikon der indogermanischen Verben, çapa duyem, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag. ISBN 3895002194
- The Tower of Babel - An Etymological Database Project [Birca Babilê - Projeyeke Danegeha Etîmolojî] (bi îngilîzî û rusî): http://starling.rinet.ru/
- Cabolov, R. L. (2001–2010), Etimologičeskij slovarʹ kurdskovo jazyka [Ferhenga etîmolojî ya zimanê kurdî] (bi rusî), Moskova: Russian Academy Press Vostochnaya Literatura
- Watkins, Calvert (2007), The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (bi îngilîzî), çapa 2an, Boston: Houghton Mifflin
Bilêvkirin
[biguhêre]Rengdêr
[biguhêre]| Pozîtîv | germ |
|---|---|
| Komparatîv | germtir |
| Sûperlatîv | herî germ (merkezî) tewrî germ (rojavayî) germtirîn (soranîzm) |
germ
- ne sar, ne tezî,
xwedî tîn, tesîra agirî yan jî ya rojê - gur, geş, xurt:
- Bazar germ bûye.
- Gotûbêj li ser wê mijarê germ in.
- ~ 1620, Feqiyê Teyran, Dîwan:
- Her dema xutbe dihate
Germ dibûn zikr û civate
Keşf dibûn jê mucizate
- ji dil, cidî, dostane
- Silavên germ, spasiyeke germ, bixêrhatineke germ.
Bi alfabeyên din
[biguhêre]Formên alternatîv
[biguhêre]Nêzîk
[biguhêre]Jê
[biguhêre]Têkildar
[biguhêre]Herwiha binêre
[biguhêre]Bi zaravayên din
[biguhêre]Werger
[biguhêre]hinekî germ, bi awayekî xweş germ
- Albanî: i ngrohtë → sq
- Almanî: warm → de
- Aromanî: caldu
- Asamî: গৰম (gorom)
- Avarî: хинаб (xinab)
- Azerî: ilıq → az
- Başkîrî: йылы (yïlï)
- Belarusî: цёплы → be (cjóply)
- Bengalî: গরম → bn (gôrôm)
- Bretonî: tomm → br
- Bulgarî: то́пъл (tópǎl)
- Burmayî: ပူ → my (pu), နွေး → my (nwe:)
- Buryatî: дулаан (dulaan)
- Cingphoyî: lum
- Çeçenî: мела (mela)
- Çekî: teplý → cs
- Çînî:
- Çuvaşî: ӑшӑ (ăšă)
- Danmarkî: varm → da, lun
- Endonezyayî: hangat → id, panas → id
- Erebî: دَافِئ (dāfiʔ), دَفِيء (dafīʔ)
- Ermenî: ջերմ → hy (ǰerm), տաք → hy (takʻ)
- Esperantoyî: varma → eo
- Estonî: soe → et
- Evenî: ням (ņam)
- Evenkî: няма (ņama)
- Farisî: گرم → fa (garm)
- Fînî: lämmin → fi, lämpöinen → fi
- Fransî: chaud → fr n, chaude → fr m
- Friyolî: cjalt, čhald
- Frîsiya bakur: wārem
- Frîsî: waarm → fy
- Gaelîka skotî: blàth
- Galîsî: quente → gl n, morno → gl
- Gurcî: თბილი → ka (tbili)
- Guwaranî: aku
- Haîtî: cho
- Higaononî: madagadang
- Hindî: गरम → hi (garam), गर्म → hi (garma)
- Hmongî: kub, sov
- Holendî: warm → nl
- Îbranî: חמים → he n (khamím), חמימה m (khamimá)
- Îngilîziya kevn: wearm
- Îngilîzî: warm → en
- Îngriyî: lämmää, sooja
- Îngûşî: мела (mela)
- Înterlîngua: calide, calorose
- Îrlendî: te
- Îtalî: caldo → it
- Îu mienî: siouv
- Îzlendî: hlýr → is
- Japonî: 暖かい → ja (あたたかい, atatakai), 温かい → ja (あたたかい, atatakai), ホカホカ (Hokahoka)
- Javayiya kevn: hangĕt, panas
- Javayî: anget → jv
- Kalmîkî: дулан (dulan)
- Kaşûbî: cepły
- Katalanî: calent → ca, càlid → ca
- Keçwayî: q’uñi → qu
- Kirgizî: жылуу → ky (cıluu)
- Komî-permyakî: шоныд (šonyd)
- Koreyî: 따뜻하다 → ko (ttatteuthada)
- Kottî: fal, phal
- Kreyoliya morîtanî: so
- Latgalî: sylts
- Latînî: calidus → la, caleō, formus
- Latviyayî: silts → lv
- Lawsî: ອຸ່ນ (ʼun), ອົບອຸ່ນ (ʼop ʼun)
- Lîtwanî: šiltas n, šilta m
- Lombardî: cald
- Luksembûrgî: waarm → lb, wuarm
- Mòçenoyî: bòrm
- Makedonî: топол (topol)
- Malayalamî: ഊഷ്മള → ml (ūṣmaḷa)
- Malezî: hangat, suam, panas → ms
- Mançûyî: ᠪᡠᠯᡠᡴᠠᠨ
- Mansiya bakurî: ма̄лтып (māltyp), лоньсиӈ (lonʹsiň)
- Maorî: mahana → mi, pūmahana, pūwerawera, pūwera, pūāhuru, āhuru
- Mecarî: meleg → hu
- Mizoyî: lum
- Mongolî: дулаан → mn (dulaan), дулаахан (dulaaxan)
- Nanayî: няма (njama)
- Normandî: caûd
- Norwecî: varm → no
- Oriyayî: ଗରମ (gôrômô)
- Osetî: хъарм (qarm)
- Oygurî: ئىلمان (ilman), ئىسسىق (issiq)
- Ozbekî: iliq → uz, issiq → uz
- Papyamentoyî: kayente
- Polonî: ciepły → pl
- Portugalî: morno → pt, quente → pt
- Qazaxî: жылы (jyly)
- Rapanuyî: hana
- Rawangî: lø̀m
- Romancî: chaud
- Romanî: tato
- Romanyayî: cald → ro n, caldă → ro m
- Rusî: тёплый → ru (tjóplyj)
- Samiya bakurî: liekkas
- Samoayî: mafanafana
- Sanskrîtî: उष्ण → sa (uṣṇa)
- Sardînî:
- Sassarîsî: caldu
- Sebwanoyî: alimuot, igang
- Sicîlî: càudu → scn
- Sirboxirwatî:
- Slaviya kevn:
- Kirîlî: топлъ (toplŭ)
- Slovakî: teplý
- Slovenî: topel → sl
- Sorbî:
- Spanî: caliente → es, cálido → es, caluroso → es
- Sundanî: warm
- Swêdî: varm → sv
- Tacikî: гарм → tg (garm)
- Talysh:
- Talişî: گرم (garm)
- Tagalogî: mainit
- Tayî: อุ่น → th (ùn)
- Telûgûyî: వెచ్చని → te (veccani)
- Ternateyî: sahu
- Teterî: җылы (cılı)
- Tetûmî: manas
- Tidoreyî: sahu
- Tirkî: ılık → tr
- Tirkmenî: ýyly
- Tongî: māfana
- Toxarî B: tāpce, emalle
- Tupînambayî: akub
- Udmurtî: шуныт (šunyt)
- Urdûyî: گرم (garam, garm)
- Ûkraynî: те́плий (téplyj)
- Venîsî: calt
- Viyetnamî: ấm → vi
- Voroyî: lämmi
- Weylsî: cynnes → cy
- Ximêrî: ក្ដៅ → km (kdaw)
- Yidîşî: וואַרעם (varem)
- Yûnanî: ζεστός → el (zestós)
- Kevn: θερμός (thermós)
- Zêlandî: waerm
- Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya warm a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
kel, zêde germ
- Ahomî: 𑜍𑜨𑜃𑜫 (ron)
- Albanî: nxehtë → sq
- Almaniya Pennsylvania: heess
- Almanî: heiß → de
- Asamî: গৰম (gorom), তপত (topot), চেঙা (seṅa)
- Astûrî: caliente → ast
- Aynuyî: セセㇰ (sesek), セイセㇰ (seysek)
- Azerî: isti → az, qaynar → az, qızğın → az
- Bahnarî: tŏ
- Baskî: bero
- Başkîrî: эҫе (eθe)
- Belarusî: гара́чы (haráčy)
- Bengalî: গরম → bn (gôrôm)
- Bîkoliya naverast: mainit
- Bulgarî: горе́щ (goréšt)
- Burmayî: ပူ → my (pu)
- Çamicuroyî: chpelo
- Çeçenî: довха (dowxa)
- Çekî: horký → cs n
- Çerokî: ᎤᏗᎴᎩ (udilegi)
- Çînî:
- Çukçî: нытгылӄин (nytgylqin)
- Danmarkî: varm → da
- Divehî: ހޫނު (hūnu)
- Endonezyayî: panas → id
- Erebî: حَارّ → ar n (ḥārr), سَاخِن → ar (sāḵin)
- Ermenî: տաք → hy (takʻ)
- Esperantoyî: varmega
- Estonî: kuum → et
- Evenkî: хэку (həku)
- Farisî: داغ → fa (dâğ)
- Ferî: heitur
- Fînî: kuuma → fi
- Frankoprovansî: chôd
- Fransî: chaud → fr
- Friyolî: cjalt, čhald
- Gaelîka skotî: teth
- Galîsî: quente → gl
- Gurcî: ცხელი → ka (cxeli)
- Guwaranî: aku
- Haîtî: cho
- Hindî: गरम → hi (garam), गर्म → hi (garma), उष्ण → hi (uṣṇ), तपित → hi (tapit)
- Hungarian: (excessively, unpleasantly): forró → hu, (pleasantly, moderately): meleg → hu
- Hîlîgaynonî: mainit
- Hmongî: kub
- Holendî: heet → nl, warm → nl
- Isanî: ฮ้อน
- Îbranî: חַם (kham)
- Îdoyî: varmega → io
- Îlokanoyî: napudot
- Îngilîziya kevn: hāt, wearm
- Îngilîzî: hot → en
- Îngriyî: kuuma, vari
- Îngûşî: дӏайха (dˀajxa)
- Înterlîngua: calide
- Îrlendî: te
- Îrlendiya kevn: té
- Îtalî: caldo → it, bollente → it
- Îu mienî: jorm
- Îzlendî: heitur → is
- Japonî: 熱い → ja (あつい, atsui)
- Javayî: panas → jv
- Kapampanganî: mapali
- Katalanî: calent → ca
- Kayingangî: rỹ
- Keçwayî: rupha
- Keşmîrî: وُشُن (vuśun), گَرٕم (garụm), تۆت (tot)
- Kirgizî: ысык → ky (ısık)
- Kîngalî: රස්නෙ (rasne), උණු → si (uṇu)
- Komî-permyakî: пöсь (pösʹ)
- Koreyî: 뜨겁다 → ko (tteugeopda),
- Kottî: afam, fal, phal, paltu, palá, pfóltu
- Kreyoliya fransî ya Louisiana: sho
- Latgalî: korsts
- Latînî: calidus → la, igneus → la
- Latviyayî: karsts → lv
- Lawsî: ຮ້ອນ (hǭn)
- Lîtwanî: karštas
- Lueyî: ᦣᦸᧃᧉ (hoan2)
- Makedonî: врел (vrel), жежок (žežok), топол (topol)
- Malayalamî: ചൂട് → ml (cūṭŭ)
- Malayiya baba: pane
- Malezî: panas → ms
- Maltayî: sħun n
- Mançûyî: ᡥᠠᠯᡥᡡᠨ
- Maorî: mahana → mi, wera
- Maratî: गरम (garam), तप्त (tapta)
- Mongolî: халуун → mn (xaluun)
- Nanayî: пеку (pjeku)
- Naxî: cer
- Norwecî: varm → no, het → no
- Oksîtanî: caud → oc n
- Oromoyî: ho'aa
- Osetî: тӕвд (tævd)
- Oygurî: ئىسسىق (issiq)
- Ozbekî: issiq → uz
- Pangasînanî: ampuetang
- Paraukî: hax
- Peştûyî: تود → ps n (tod), توده m (tawda), ګرم (garëm)
- Polonî: gorący → pl
- Portugalî: quente → pt
- Qazaxî: ыстық (ystyq)
- Rapanuyî: hana
- Romanyayî: cald → ro, fierbinte → ro
- Rusî: горя́чий (gorjáčij)
- S'gaw karenî: ကိၢ် (koẖ)
- Saksoniya kevn: hēt, warm
- Samoayî: vevela
- Sanskrîtî: उष्ण → sa (uṣṇa), तप्त → sa (tapta)
- Sebwanoyî: init
- Sirboxirwatî:
- Sîlhetî: ꠉꠞꠝ (goromo)
- Slovakî: horúci
- Slovenî: vroč → sl
- Somalî: kul
- Spanî: caliente → es, muy caliente
- Swêdî: het → sv, varm → sv
- Şanî: ႁွၼ်ႉ (hô̰an)
- Tacikî: доғ (doġ)
- Tagalogî: mainit, nakapapaso
- Tayiya bakurî: ᩁ᩶ᩬᩁ
- Tayî: ร้อน → th (rɔ́ɔn)
- Telûgûyî: వేడైన (vēḍaina)
- Teterî: эссе (esse)
- Tetûmî: manas
- Tirkî: sıcak → tr
- Tirkmenî: yssy
- Tîbetî: ཚ་པོ (tsha po)
- Tongî: vela
- Toxarî B: emalle
- Tupînambayî: akub
- Tuvanî: изиг (izig), хайныышкынныг (xaynıışkınnıg)
- Udî: гам (gam)
- Udmurtî: пӧсь (pösʹ)
- Urdûyî: گرم (garam)
- Ûkraynî: гаря́чий (harjáčyj)
- Viyetnamî: nóng → vi
- Volapûkî: hitik → vo
- Warayî: init, paso, tub-ok
- Weylsî: poeth → cy
- Ximêrî: ក្ដៅ → km (kdaw)
- Yidîşî: הייס (heys)
- Yorubayî: gbona
- Yûnanî: ζεστός → el n (zestós), θερμός → el (thermós)
- Zhuangî: ndat
- Zuluyî: fudumele
- Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya hot a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
Qafiye
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]germ m
- germahî, germayî, germî, rewşa germ:
- (Tu dikarî tarîxa vê jêgirtinê binivîsî?), Seydayê Tîrêj: Birîn li ser birînê:
- Laşê gernas û mêra ji ber gulê neyara
Nemaye cî ji derdan birîn li ser birînê
Tilî nema xwe digrin li çeqmaqê tifinga
Zingirîne ser û bin ji germê, tev ji tînê.
Werger
[biguhêre]germahî — binêre germahî
Anagram
[biguhêre]Rengdêr
[biguhêre]germ
Rengdêr
[biguhêre]germ (forma mê germe)
Anagram
[biguhêre]Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr
[biguhêre]germ
Çavkanî
[biguhêre]- ^ Ferhenga Kurdî-Îngîlîzî ya Salah Sadallah
Kategorî:
- Kurmancî
- Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî
- Peyvên kurmancî ji proto-îranî
- Peyvên kurmancî ji proto-hindûîranî
- Peyvên kurmancî yên mîrasmayî ji proto-hindûîranî
- Peyvên kurmancî yên mîrasmayî ji proto-îranî
- Peyvên kurmancî yên ji rehê *gʷʰer- yê proto-hindûewropî dariştî
- Rûpelên bi etîmonê
- Madeyên bi etîmonê bi kurmancî
- Madeyên bi darên etîmolojiyê
- Madeyên bi darên etîmolojiyê bi kurmancî
- Madeyên bi metna etîmolojiyê bi kurmancî
- Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî
- Deng bi kurmancî
- Dengên kurmancî ji Bidlîsê
- Lema bi kurmancî
- Rengdêr bi kurmancî
- Rûpelên bi 4 madeyan
- Nimûne bi kurmancî
- Jêgirtin bi kurmancî
- Ji wêjeya klasîk (kurmancî)
- Koda skrîptê ya nehewce bi kurmancî
- Lînkên bi parametreyên hedefê yên nehewce bi albanî
- Werger bi mansiya bakurî
- Skrîpta nestandard bi paraukî
- Navdêr bi kurmancî
- Navdêrên mê bi kurmancî
- Anagram bi kurmancî
- Soranî
- Lema bi soranî
- Rengdêr bi soranî
- Skrîpta nestandard bi soranî
- Zazakî
- Lema bi zazakî
- Rengdêr bi zazakî
- Anagram bi zazakî
- Îngilîzî
- Deng bi îngilîzî
- Lema bi îngilîzî
- Navdêr bi îngilîzî