kew

Ji Wîkîferheng
Jump to navigation Jump to search

Kurmancî[biguherîne]

1. firrindeyek[biguherîne]

Navdêr[biguherîne]

Kew (1)

navdêr, nêr
k-ya nerm

Wate[biguherîne]

  1. Firrindeyek nêçîrêkêm-firr e û koçeriyê nakin
    (wek firrindeyê neteweyî yê kurdan têt hesibandin).
  2. firandin, avêtin
    (wek "tê kew kirin" tê siviyandinê, "kevrek dû kûçik de kew kir")

Ji wêjeya klasîk[biguherîne]

  • Hûr kir cesed qewsên semed tîr dan kebed dad û meded
    Cerhan ji new xwîn daye kew 'işqa me lew meşhûr-i bû
    Lew yek neseq min tên sebeq nûra yeqeq da dil şefeq
    (Dîwana Melayê Cizirî ~1640, Melayê Cizîrî)

Herweha[biguherîne]

Bi alfabeyên din[biguherîne]

Ji[biguherîne]

onomatopoetîk ji dengê wan ("keb-keba kewan": b > w), hevreha soranî که‌و (kew), kelhurî kewk, farisî کبک (kebk), bextiyarî کوگ (kewg) yan jî têkilî kevok û kotirê û "kew" (rengê şîn), li jêr binere.

Bikaranîn[biguherîne]

Navdêr:

[biguherîne]

Navê zanistî[biguherîne]

Bi zaravayên kurdî[biguherîne]

Werger[biguherîne]

Çavkanî[biguherîne]

2. kewîn yan kewandin[biguherîne]

navdêr,
k-ya req

Wate[biguherîne]

  1. Kewîn yan kewandin.
    • Refesekaneka Evdilcebarê kever daye, di êvara Xwedê de li ser tov bûye çar toxtorên eskeriyê. De birîndarê xweşmêrî dikelînin, ... birako çima di êvara Xwedê de lê binêre kew lê nayê. (Dengbêj Apê Bekir-Evdilcebar Çawuş)
  2. Bicihbûna daxwazê.
    • Kewa wî hat. (Daxwaza wî bi cih hat.)

[biguherîne]

Rengek[biguherîne]

rengdêr
navdêr,

Wate[biguherîne]

  1. şîn

Ji[biguherîne]

Bide ber ermenî կապույտ (kepuyt: şîn) lê ihtimalen ji azerî göy (şîn) ji tirkîkiya kevn *kök (şîn), hevreha tirkmenistanî gök (şîn), oyxurî كۆك (kök: şîn]]), tirkî gök (esman). Di tirkî de maneya vê peyvê ji "şîn" guheriye û bûye "esman" û li şûna wê bo rengê şîn peyva mavi ya ji erebî "mawî=avî" cih girtiye.

Soranî[biguherîne]

navdêr

wate[biguherîne]

  1. kew