awêne

Kurmancî

Bilêvkirin

• IPA^(kilîd): /ɑːweːˈnɛ/
• Kîtekirin: a·wê·ne

Navdêr

Awênek

awêne m

1. Cama ku mirov xwe tê re dibîne.

   Hevmane: eyne, mirêk, qotîk, xodîk

   • 2016, Mihemed Şarman, Pirça Winda, çapa 2an, Stembol: Avesta, →ISBN, rûpel 79:

     Ji ser qenepê rabûm, derbasî lavaboyê bûm, dest û serçavên xwe şuştin. Serê xwe bilind kir, min li awêneyê nihêrî.

   • 2020, Mizgîn Ronak, “Xerîbiya awêneyê”, li ser xwebun.org‎^[1]:

     Dema tu dihatî ser hemdê xwe, awêne dihat bîra te, te dixwest rûyê xwe bibînî. Wê xerîbê, wê nasê! Lê tu wisa bêmecal bûy ku te nekarî bêjî ka awêneyek bidin ber rûyê min lê tu karibûyayî jî te yê ji şerman negota, tu wek miriyan bûy û te awêne dixwest, meraqa çav û birûyan, lêv û pozî dikir.

   • 2014, Sadiq Hidayet, Bûmê Kor, Na Yayınları, →ISBN, rûpel 80:

     Çûm ber awêneyê, min li rûyê xwe nihêrî, lê min sûretê di awêneyê de nasnekir; tiştekî ecêb î xofdar bû.

2. (mecazî) Rewşa ku li ber çavên hemû kesan diqewime.

   Hevmane: eşkere, elenî, numa, pas

   • 2019 kanûna pêşîn 7, “‘Windayên me awêneya pergalê ye’”, li ser e-rojname.com‎^[2]:

     Windayên me awêneya pergalê ne. Her çiqas nexwazin vê awêneyê bibînin jî lê em li vir in. Duh salvegera qetilkirina bavê min bû. Me bavê min di salvegera 26’emîn de bi bîr neanî. Çimkî em vê mirinê qebûl nakin.

Tewandin

Tewandina awêne

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	awêne	awêne
Îzafe	awêneya awêna	awêneyên awênên
Çemandî	awêneyê awênê	awêneyan awênan
Nîşandera çem.	wê awêneyê wê awênê	wan awêneyan wan awênan
Bangkirin	awêneyê awênê	awêneyino awênino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	awêneyek awênek	awêneyin awênin
Îzafe	awêneyeke awêneke	awêneyine awênine
Çemandî	awêneyekê awênekê	awêneyinan awêninan

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: ئاوێنە
• kurdî-krîlî: аԝенә

Formên alternatîv

• awîne

Jê

• awêneyî

Etîmolojî

Hevreha din ya kurmancî eyne, soranî ئاوێنه (awêne), farisî آیینه (ayîne/ayînê), farisiya navîn *adênek, avestayî evi-deyenek ji evi- (pê, bi) + dey-, dî- (dîtin), hemû ji zimanên îranî. Wek ayna ketiye tirkî. Ji eynî rehî: wêne.

Bide ber

• wêne

Werger

Cama ku mirov xwe tê re dibîne. (1)

• Almanî: klar → de, Spiegel → de m, Speigel
• Çekî: zrcadlo → cs
• Çînî: 镜子 (jìngzi)
• Danmarkî: spejl → da
• Erebî: مرآة → ar (mirae)
• Esperantoyî: spegulo → eo
• Farisî: آينه → fa (ayne), ایینه, آیینه → fa, آئینه → fa, آینه → fa
• Ferî: spegil
• Fînî: peili → fi, kuvastin → fi
• Fransî: miroir → fr, glace → fr
• Frîsî: spegel
• Hindî: दर्पण → hi (darpaṇa), शीषा (śisā)
• Holendî: speigel, spiegel → nl
• Îngilîzî: mirror → en, looking-glass → en, reflector → en, ^?looking glass → en
• Îtalî: specchio → it
• Îzlendî: spegill → is
• Japonî: 鏡 → ja (かがみ, kagami (kagami), kyoko (kyoko))
• Katalanî: mirall → ca, espill → ca
• Koreyî: 거울 → ko (geoul)
• Mayayiya yukatekî: neen
• Norwecî: speil → no
• Papyamentoyî: spil
• Portugalî: espelho → pt
• Rusî: зеркало → ru (zérkalo)
• Sanskrîtî: दर्पण → sa (darpaṇa)
• Spanî: espejo → es
• Swahîlî: kioo → sw
• Swêdî: spegel → sv
• Tirkî: ayna → tr

Rewşa ku li ber çavên hemû kesan diqewime. (2)

Anagram

• ewêna