| Soranî |
سۆرانی |
Kurmancî
|
| ha |
ھا |
ha? çi? çawan? (Te) çi got?
|
| ha (2) |
ھا (٢) |
ha? ma ne, yan: Toş dêyt, ha? Tu jî, ha? Tu jî dêyî? Tu jî dê bêyî, ma ne? Tu jî dê bêyî, yan?
|
| ha (3) |
ھا (٣) |
ha, hanê, de ha, de hanê, işte, va ye, de va ye, kerem ke, fermû (t dema tiştek ji kesekî re têt dan li şûna bêt gotin: "Bigire")
|
| ha (4) |
ھا (٤) |
ha! bizane ha! bizane ku, de min ji te re got
|
| ha (5): |
ھا (٥): |
ha ... ha ... ha ... ha, geh ... geh, car ... car: Le lêre ha lewê li vir li wir, geh li vir geh li wir, car li vir car li wir
|
| ha (6) |
ھا (٦) |
([min] ham, [to] hayt, [ew] ha, [ême] hayn, [êwe] han, [ewan] han) Li şûna lêkera "bûn" têt bikaranîn: Ham le mall [Ez] li malê me. Hayt le mall? [Tu] li malê yî? û hwd.
|
| -ha |
-ھا |
: -an (pêşpirtikek e bo diyarkirina pirrejimariya t jimaran): hezarha (bi) hezaran, milyonha (bi milyonan)
|
| hac |
ھاج |
bn har û hac
|
| hacet, hacet |
ھاجەت، ھاجەت |
alav, amûr, hacet
|
| hacî |
ھاجی |
hecî, hacî, kesa/ê heca xwe bi cî aniye
|
| hacîbadam |
ھاجیبادام |
navê birrek biskewîtan e
|
| hacîbayef |
ھاجیبایەف |
bahîvtirşk
|
| hacîleqleq |
ھاجیلەقلەق |
hacîleglege, leglege, quling
|
| hacîrreng |
ھاجیڕەنگ |
bn hacîreş
|
| hacîreş |
ھاجیرەش |
hacîreşk, hechecîk, çivîkek rewş e
|
| haçe |
ھاچە |
bn dirêjayî
|
| hafiz |
ھافز |
1) hafiz, kesa/ê Qur'anê ji ber dizane, kesa/ê Qur'an ji ber kiriye 2) kor, bêçav, kore
|
| haj |
ھاژ |
mat, matmayî, ecêbgirtî, sersam
|
| hajandin |
ھاژاندن |
xwişîn, xuşîn, dengê bilind yê daherrikîna / darijîna avê jê hatin
|
| haje, hajehaj |
ھاژە، ھاژەھاژ |
xwiş, xwişexwiş, dengê bilind yê daherrikîna / darijîna avê
|
| haka |
ھاکا |
haha, aniha, di vê gavê de
|
| hakayî |
ھاکایی |
hahayî, tişta aniha / haha bibe / bêt / biqewime
|
| hakim |
ھاکم |
1) (fermanrewa) hakim, padişah, fermanber, walî, rêveber, mîr 2) (dadgêrr, serokî dadga) dadgêrr, dadger, hakim, serokê dadgehê
|
| hakimane |
ھاکمانە |
hakimane, wek / mîna hakiman; hikûmî, hukumetî, fermî
|
| hakimêtî |
ھاکمێتی |
hakimî, hakimtî, rêveberî, fermanberî, hukim
|
| hako |
ھاکۆ |
keteberî, tesadif: le ~ bi keteberî / tesadifî
|
| hall |
ھاڵ |
hal, rewş, çawanî
|
| ~ û ehwall |
~ و ئەھواڵ |
çawanî, rewş, hal û ehwal
|
| hallî |
ھاڵی |
serwext, fama, têgihiştî, têgihandî, fehma
|
| ~ bûn |
~ بوون |
tê gihîn, serwext bûn, fam kirin, tê gihiştin
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
tê gihandin, serwext kirin, famandin, fehmandin
|
| hallaw |
ھاڵاو |
hilm, buxar, hewayê germ, ava wa germ bûye ku hildikeve hewa
|
| hallet |
ھاڵەت |
rewş, destûdar, hal
|
| hallî bûn |
ھاڵی بوون |
tê gihîn, tê gihiştin, fam kirin, serwext bûn, fehm kirin, fêm kirin
|
| hallî kirdin |
ھاڵی کردن |
tê gihandin, dan famkirin, serwext kirin
|
| ham |
ھام |
bn haw
|
| hamar |
ھامار |
rastgeh, deşt
|
| hamêz |
ھامێز |
hemêz, hembêz, koş, dergûş
|
| han |
ھان |
pal, def, dehf, han, teşwîq
|
| ~ dan |
~ دان |
şarandin, (li tiştekî) sor kirin, han dan, teşwîq kirin, berev (kirina tiştekî) def dan / pal pê radan
|
| han (1) |
ھان (١) |
dinyadîtî, xwedîtecrûbe, pêzan
|
| han (2) |
ھان (٢) |
bn ast
|
| hana (1) |
ھانا (١) |
hewar, pena, stare, daxwaza alîkariyê kirin
|
| ~ birdine ber ... |
~ بردنە بەر ... |
xwe spartin (kesekî / tiştekî), avêtin hewara (kesekî / tiştekî)
|
| hana (2) |
ھانا (٢) |
hingiv, hingivîn. Tenê di vê gotinê de bi kar têt: Hanam kirde demit Devê te bihingiv be ("Min hingiv kir devê te." Dema kesek tiştekî pirr baş vedibêje û li şûna "sehet xweş" yan "dev xweş" mirov dixwaze gotinek hê şirîntir bibêjiyê)
|
| hanaber |
ھانابەر |
hewarber, stareber, kesa/ê xwe dispêre (kesekî / tiştekî)
|
| hanehan |
ھانەھان |
bn han
|
| hander |
ھاندەر |
palder, defder, şarîner, sorker, teşwîqker
|
| handiraw |
ھاندراو |
şarandî, (li tiştekî) sorkirî, teşwîqkirî, berev (kirina tiştekî) defdayî
|
| hane |
ھانە |
bn kanî
|
| hanê |
ھانێ |
bn ha (2)
|
| hanîn |
ھانین |
bn hênan
|
| hapulk |
ھاپولک |
bn derfet
|
| har |
ھار |
har, dînûhar, dirrinde, venehewayî, bêtebat, şûm, neqet, destmatî
|
| ~ û hac |
~ و ھاج |
şûm, neqet, venehewayî, destmatî, ya/yê destê xwe dike di nav her karî re tevî ku ne karê wê / wî be jî, t zarok yên ku ji ber nesekinîna xwe xirabiyan dikin û ziyanê digihînin kesekî yan tiştekî
|
| harran |
ھاڕان |
bn harrîn
|
| harraw |
ھاڕاو |
hêrayî, hêrandî, destarrkirî, (genimê, goştê û hwd) hûr-hûrkirî
|
| harre, harreharr |
ھاڕە، ھاڕەھاڕ |
şinq, şingeşing dengê şkestina caman / şûşeyan
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
şingîn, dengê şkestina caman / şûşeyan jê hatin
|
| harre |
ھاڕە |
kêzikek e
|
| harriye |
ھاڕیە |
kêzek e
|
| harî |
ھاری |
harî, dînûharî
|
| harîkar |
ھاریکار |
alîkar, arîkar, alîkar
|
| harîkarî |
ھاریکاری |
alîkar, arîkar, alîkar
|
| harrîn |
ھاڕین |
hêran, hêrandin, hêrîn, destarr kirin, (genim, goştê û hwd) hûr-hûr kirin
|
| harû |
ھاروو |
pidû, pû, alûne, pidî, goştê ber didanan
|
| harûhûrt |
ھارووھوورت |
pozbilindî, qurretî, xwe mezin hesibandin / kirin
|
| haş |
ھاش |
bn bêkellk
|
| haşa |
ھاشا |
haşa, ne wa / wisan / wiha / wilo / hosa; ji bilî, ji xeynî, ... ne tê de: haşa huzûr haşa huzûr, ji bilî yên amade / hazir / li hizûrê
|
| haşûhûş |
ھاشووھووش |
dengûdor, qerebalix, qerqeşe, gengeşe, şerrenîx
|
| hat (1) |
ھات (١) |
dema borî ji lêkera hatin
|
| hat (2) |
ھات (٢) |
bext, nesîb, şans: rêy çûn û nehat rêya bêvegerr, rêya çûn û nehatinê
|
| hatin |
ھاتن |
hatin
|
| ~e dî |
~ە دی |
bi cî hatin, bi cih hatin, rast derketin: Awatekanman hatine dî Hêviyên me bi cî hatin
|
| hatinewe |
ھاتنەوە |
vegerrîn, vehatin, hatinve, dîsan hatin
|
| ~ yad / bîr |
~ یاد / بیر |
hatin bîrê
|
| hatûçû |
ھاتووچوو |
hatin-û-çûn; trafîk: polîsî ~ polîsê livok, polîsê gerrok, polîsê trafîkê
|
| havil |
ھاڤل |
havil, xebat, berhem, encam
|
| haw- |
ھاو- |
hev-, hev-, eynî-, êkûdu, hevûdin
|
| hawahengî |
ھاواھەنگی |
hevahengî, lihevanîn; hevkarî, amadekirina tiştekî bi hev re
|
| hawar (1) |
ھاوار (١) |
hawar, bang, gazî, hewar
|
| ~ birdin (bo) |
~ بردن (بۆ) |
xwe spartin (kesekî), hawara xwe gihandin (kesekî)
|
| ~ lê hestan |
~ لێ ھەستان |
hawar kirin, kirin qîrîn û hawar
|
| hey ~! |
ھەی ~! |
hey hawar! wey li vî halî; hawar e!
|
| Xwa ~! |
خوا ~! |
Hewar Xwedê!
|
| hawar (2) |
ھاوار (٢) |
bn hewar
|
| hawarî |
ھاواری |
hewarî, berbedel, mînek
|
| hawarker |
ھاوارکەر |
hewarker, gazîker, bangker, kesa/ê hewarê dike
|
| hawbend |
ھاوبەند |
hevbend, hevgir
|
| hawbeş |
ھاوبەش |
hevbeş, hevpar, mişterek, pêkve, şirîk
|
| hawbeşêtî, hawbeşî |
ھاوبەشێتی، ھاوبەشی |
hevbeşî, hevparî, mişterekî, şirîkî
|
| hawbîr |
ھاوبیر |
hevbîr, hemfikir, kesên (li ser mijarekê) dîtin û baweriyên wan mîna hev in
|
| hawcê |
ھاوجێ |
hevber, tiştên mîna / beramberî hev in
|
| hawcor |
ھاوجۆر |
hevbirr, hevceleb, hevçeşn, hevcor, tiştên ji heman birrê ne / eynî hev in
|
| hawcot |
ھاوجۆت |
hevcot, tiştên tam mîna hev; hevtov, zarokên cêwî / hevalcêmik yên ku tam dişibin hev
|
| hawçaw |
ھاوچاو |
hevrik, dijber, kesên dijî hev
|
| hawçawî |
ھاوچاوی |
hevrikî, dijberî, berberkî, dijîtiya hemberî hev
|
| hawçax |
ھاوچاخ |
hevçax, hevserdem, hevdem, eynî demî; nûjen, hevçerx, nihoyî, modern
|
| hawçek |
ھاوچەک |
hevçek, kesên bi hev re dijî tiştekî / kesekî şerr dikin
|
| hawçeq |
ھاوچەق |
hevçeq, hevbin, tiştên bingeha wan yek e
|
| hawçerx |
ھاوچەرخ |
bn hawçax
|
| hawçeşn |
ھاوچەشن |
bn hawcor
|
| hawçirre |
ھاوچڕە |
hevbêj, kesên bi hev re (tiştekî, t stranan) dibêjin
|
| hawderd |
ھاودەرد |
hevderd, kesên derd û kulên wan eynî ne
|
| hawdest |
ھاودەست |
hevdeste, mîna hev
|
| hawdîn |
ھاودین |
hevdîn, hevol, kesên dînê wan eynî ye
|
| hawen |
ھاوەن |
hawin
|
| -hawêj |
-ھاوێژ |
-avêj, paşqertafek e dikeve pey hin peyvan û kirdeyan ji wan çêdike, nimûne: rimhawêj rimavêj, kesa/ê riman diavêje, tîrhawêj tîravêj
|
| hawêr |
ھاوێر |
jihevkirina mih û berxan bo dema dotina mihan
|
| hawha, hawhaw |
ھاوھا، ھاوھاو |
dengûdor, dingering, xiringediring, teqereq
|
| hawîn |
ھاوین |
havîn, tavistan, germtirîn demsal, demsala piştî biharê û berî payizê, dijw. zivistan
|
| hawîne, hawînî |
ھاوینە، ھاوینی |
havînî, havînîk, tiştên li havînê çêdibin (wek fêkî) yan kêrî havînê tên (wek cil)
|
| hawînhewar |
ھاوینھەوار |
havîngeh, havînwar, cihê bênvedanê yê havînê
|
| hawîştin |
ھاویشتن |
avêtin, havêtin, avêştin
|
| hawîtin |
ھاویتن |
bn hawîştin
|
| hawkar |
ھاوکار |
hevkar, hevxebit, hevşol, kesên / tiştên li gel hev karekî dikin yan dixebitin
|
| hawkarî |
ھاوکاری |
hevkarî, hevxebat, hevşolî, karkirina bi hev re, şol kirina li gel hev, xebata pêkve
|
| hawkat |
ھاوکات |
hevdem, bûyerên di eynî demê de diqewimin
|
| hawkêş |
ھاوکێش |
hevkêş, paralel
|
| hawkêşe |
ھاوکێشە |
hevkêşe, hevber, beramber, wekhev
|
| hevkêşî |
ھەڤکێشی |
hevkêşe, paralelî, paralelîzm
|
| hawla |
ھاولا |
hevhêl, hevla, hevlayen, tiştên aliyên wan eynî ne
|
| hawlif |
ھاولف |
bn hawta
|
| hawmall |
ھاوماڵ |
hevmal, kesên (ji / li) eynî malê
|
| hawmil |
ھاومل |
hevnîr, gayên bi hev re vot pê têt kirin; (m) heval, hevrê, hevbar
|
| hawnaw |
ھاوناو |
1. hevnav, kesên navên wan eynî ne 2. hevwate, sînonîm, hevmane, du yan zêdetir peyv yên ku wateya / maneya wan eynî ye yan pirr nêzî hev e, nimûne: wek, mîna, şibî, eynî, nola, fena û hwd
|
| hawneberd |
ھاونەبەرد |
hevrik, dijber, rikeber, kesên dijî hev
|
| hawnişîn |
ھاونشین |
hawjîn, kesên bi hev re dijîn
|
| hawniştiman |
ھاونشتمان |
bn hawwillat
|
| hawnore |
ھاونۆرە |
hevdor, kesên doranê dikin, kesên bi dor cihê hev digirin û karekî dikin
|
| hawpa |
ھاوپا |
hevtawan, hevguneh, kesên ziyanek / xirabiyek bi hev re kirine
|
| hawpaye |
ھاوپایە |
hevpaye, kesên di pileya / dereceya xwe de hindî hev in
|
| hawpeyman |
ھاوپەیمان |
hevpeyman, hevsoz, hevalbend, kesên li ser heman soz û peymanan hevkarî û alîkariyê didin hev û bi hev re dixebitin
|
| hawpirsî |
ھاوپرسی |
hevpirsî, suhbet, pirsîna li halê hev
|
| hawpişt |
ھاوپشت |
hevpişt, hevpal, kesên alîkariya hev dikin
|
| biray ~ |
برای ~ |
birabav, birabab, kesên bavê wan yek e lê her yekê dayikek cuda heye; (m) birabav, kesên wa dilsozî hev in qey birayên hev in
|
| hawraz |
ھاوراز |
hevraz, kesên tiştek / tiştên hev yê(n) raz / nepenî / nehînî dizanin
|
| hawrrê |
ھاوڕێ |
heval, hevrê, hogir, dost, birader
|
| hawrrêtî |
ھاوڕێتی |
hevalî, hevaltî, hevalînî, hevrêtî, hogirî, dostî, biraderî
|
| hawsall |
ھاوساڵ |
hevjî, hevtemen, hevsal, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e
|
| hawsame |
ھاوسامە |
hevbînahî, hevbîr, hemfikir, kesên baweriya / bînahiya / dinyabîniya wan wek hev e
|
| hawsaz |
ھاوساز |
hevgir, hevsaz, hevkêr, tiştên kêrî hev tên
|
| hawsede |
ھاوسەدە |
hevsedsal, kesên / tiştên li eynî sedsalê jiyane / qewimîne
|
| hawseng |
ھاوسەنگ |
hevseng, serbiser, hevterazû, tiştên / kesên / giraniya / giringiya / bandora wan hindî hev e; rewşa yan rawesteya normal / asayî
|
| hawsengî |
ھاوسەنگی |
hevsengî, serbiserî, balans
|
| hawser |
ھاوسەر |
şû, hevser, jina yan mêrê kesekê/î
|
| hawserdem |
ھاوسەردەم |
bn hawçax
|
| hawsê |
ھاوسێ |
bn dirawsê
|
| hawsinûr |
ھاوسنوور |
hevtixûb, hevsinor, cihên (t welatên) sinorên wan bi hev re ne
|
| hawsiwênd |
ھاوسوێند |
hevsoz, hevsond, hevpeyman
|
| hawsiwêndî |
ھاوسوێندی |
hevsozî, hevsondî, hevpeymanî, komplo
|
| hawşan |
ھاوشان |
hevmil, kesên di pileya / asta / dereceya hev de; hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî
|
| hawşar |
ھاوشار |
hevbajar, hevşar, hemşerî, kesên ji eynî bajarî
|
| hawşêwe |
ھاوشێوە |
hevawa, hevşêwe, hevreng, tiştên bi eynî awayî / şêweyî / rengî
|
| hawşîre |
ھاوشیرە |
hevşîr, kesên şîrê eynî dayikê xwarine lê ne ji eynî dayikê ne
|
| hawta |
ھاوتا |
hevta, kesên hindî hev zîrek / jêhatî / xurt û hwd
|
| hawtek |
ھاوتەک |
pêvek, pêrek, tiştê(n) bi hinek / yek dî ve / re
|
| hawtemen |
ھاوتەمەن |
hevjî, hevtemen, kesên jiyê / temenê wan hindî hev e
|
| hawterazû |
ھاوتەرازوو |
bn hawseng
|
| hawwillat |
ھاووڵات |
hevwelat, kesên ji eynî welatî
|
| hawwillatî |
ھاووڵاتی |
hevwelatî, kesa/ê ji welatekî ye û mafê wê / wî yê asayî wek ya / yê herkesa li wî welatî dijî heye
|
| hawxak |
ھاوخاک |
hevax, cîran
|
| hawxef |
ھاوخەف |
hevxew, kesên bi dinivin / radikevin / radizin
|
| hawxiwan |
ھاوخوان |
hevsifre, kesên bi hev re dixwin û vedixwin
|
| hawzêd |
ھاوزێد |
bn hawwillatî
|
| hawzig |
ھاوزگ |
cêwî, hevalcêmik, hevzik, kesên bi hev re di heman demê de ji eynî dayikê bûne
|
| hawziman |
ھاوزمان |
hevziman, kesên bi eynî zimanê wan (yê zikmakî) eynî ye
|
| hawzom |
ھاوزۆم |
hevzom, hevcom, hevgom, kesên ji eynî zomê / comê / gomê / herêmê / deverê / aqarî
|
| hazir |
ھازر |
amade, hazir
|
| hazirî |
ھازری |
hazirî, amadeyî
|
| he |
ھە |
he!? çi? ha!?
|
| he, he' |
ھە، ھەع |
he', hi', ne', na, ne, no: He', nayem He', nayêm
|
| he- |
ھە- |
he-: [min] hem [ez] heme, [to] heyt [tu] heyî, [ew] heye [ew] heye, [ême] heyn [em] hene, [êwe] hen [hûn] hene, [ewan] hen [ew] hene; [min] heme min heye, [to] hete te heye, ew heyetî wê / wî heye, ême hemane me heye, êwe hetane we heye, ewan heyane [e]wan heye
|
| heb |
ھەب |
heb, hebik, tablet, dermanê lib-lib
|
| hec (1) |
ھەج (١) |
hec, çûna Mekeh û Medîneyê bo bicîanîna yek ji erkên /erkanên îslamê; ziyaretkirina cihek pîroz
|
| hec (2) |
ھەج (٢) |
armanca dawîn di lîstika tebelanê / xarbaziyê de
|
| hecû |
ھەجوو |
bn daşorîn
|
| heçulûr |
ھەچولوور |
rew-rew, reyîn / rewîna / hewîna har ya seyan / kûçikan
|
| hed |
ھەد |
1) hed, sinor, tixûb, rade, ast 2) wêrekî, bistehî
|
| hedîs |
ھەدیس |
hedîs, pendên / şîretên / çîrokên têt bawerkirin ji devê Mihemed Pêxember in
|
| heft |
ھەفت |
heft (jimare 7, VII)
|
| hefta |
ھەفتا |
heftê (jimare 70, LXX)
|
| heftamîn, heftamîn |
ھەفتامین، ھەفتامین |
heftêyem, heftêyemîn, (di rêzê de ya / yê / yên) heftêyê
|
| heftane |
ھەفتانە |
heftane, meaşê heft rojan; hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe
|
| hefte |
ھەفتە |
hefte, heftî, heft roj, yekîneyek demî ye ji heft rojan pêk têt
|
| heftem, heftemîn |
ھەفتەم، ھەفتەمین |
heftem, heftemîn (di rêzê de ya / yê / yên) heftê
|
| hefteyî |
ھەفتەیی |
hefteyî, tişta her hefte (carekê) dibe
|
| hej |
ھەژ |
bn heş
|
| hejan |
ھەژان |
hejîn, hejiyan, hejihan, hatin hejandin, şilqîn, qeliqîn, livîn; (wurûjan) arîn, ariyan, arihan
|
| hejandin |
ھەژاندن |
hejandin, şilqandin, qeliqandin, livandin; (wurûjandin) arandin
|
| hejar |
ھەژار |
hejar, jar,belengaz, feqîr, reben, kêmhe, destkurt
|
| hejarî |
ھەژاری |
hejarî, jarî, belengazî, feqîrî, rebenî, destkurtî
|
| hejde |
ھەژدە |
hejde, hijdeh (jimare 18, XVIII)
|
| hejdeha, hejdîha |
ھەژدەھا، ھەژدیھا |
bn ejdeha
|
| hejdehem, hejdehemîn |
ھەژدەھەم، ھەژدەھەمین |
hejdem, hejdeyem, hejdemîn, (di rêzê de ya / yê) hejdeyê
|
| hejend |
ھەژەند |
hejok, qeliqok, livok, venehewayî
|
| hejêner |
ھەژێنەر |
hejîner, qeliqîner, livîner, ya / yê dihejîne; arîner, ya / yê diarîne
|
| hejg |
ھەژگ |
1. çeq, çiqil, çeqik, çikilk (yên daran / deviyan / tirraşan) 2. zend, dest; pî, ling
|
| hekîm |
ھەکیم |
hekîm, bijîşk, nojdar, dermanker, luqman
|
| hel |
ھەل |
delîv, derfet, firset, fersend, mecal, keys; car, gav, dem, kêlîk, bîsk, hal, neql
|
| hell- |
ھەڵ- |
hil- (pêşqertafek e dikeve pêşiya hin peyvan û wateya berev jor / serî / silal dide wan)
|
| helahel |
ھەلاھەل |
bn helayil
|
| helahela |
ھەلاھەلا |
rîçalok, zîçarrok, perritî, pirtepirt, parçe-parçe
|
| hellall |
ھەڵاڵ |
pûyîn, debax
|
| ~ dan |
~ دان |
pûyîn, debax kirin
|
| hellall |
ھەڵاڵ |
helal, rewa, durist, tiştê (bi taybetî ji alî dînî ve) destûr heye bêt kirin
|
| hellalle (1) |
ھەڵاڵە (١) |
1) lale, alale, le'le 2) sergul, gerrik, toza kulîlkan
|
| hellalle (2) |
ھەڵاڵە (٢) |
awaz, melodî, dengê birêk û lihevhatî
|
| hellallxor |
ھەڵاڵخۆر |
helalxwer, kesa/ê malê heram naxwe; kesa/ê malê ne yê wê / wî be bêyî destûr destdirêjiyê lê nake
|
| hellallza, hellallzade |
ھەڵاڵزا، ھەڵاڵزادە |
helalza, helalzade, zaroka/ê ji dêbavên markirî çêbûye
|
| hellamet |
ھەڵامەت |
persîv, arsim, harîk, zekem, asrîm, sarma
|
| hellametî |
ھەڵامەتی |
persîvî, arsimî, harîkî, zekemî, asrîmî, sarmayî, kesa/ê persîvê girtiye, ya / yê bi persîvê ketiye
|
| hellamsan |
ھەڵامسان |
enflasyon, bihabûna tiştan û daketina qîmetê pare
|
| helane |
ھەلانە |
zembîl, sepet
|
| helat |
ھەلات |
meth, pesn (t yên bêbingeh)
|
| hellat |
ھەڵات |
bên, bêhn, bihn (ya pîs)
|
| hellat |
ھەڵات |
tenê di rojhellat de: rojhilat, hêla / alê roj jê hiltê / radibe / derdikeve
|
| hellatû |
ھەڵاتوو |
revok, ya / yê direve
|
| hellatin |
ھەڵاتن |
bn hellhatin
|
| hellawêz |
ھەڵاوێز |
hilawîstî, daliqandî, (bi dîwar / ristê ve) kirî
|
| hellawird |
ھەڵاورد |
(ji hev) veqetandî / cuda(kirî)
|
| hellawirdin |
ھەڵاوردن |
ji hev kirin, ji hev cuda kirin, ji hev veqetandin
|
| hellawisan |
ھەڵاوسان |
1. werimîn, perçivîn 2. berfire bûn, belav bûn
|
| hellaxinîn |
ھەڵاخنین |
1. girtin, qepat kirin (t kun yan rê) 2. xwe hilpîvan, qedirê kesekî şkandin bi gotina dijûnan li kesek wê / wî yê mirî
|
| helayil: jehrî ~! |
ھەلایل: ژەھری ~! |
jehremar! quzilqurt! qurresim!
|
| hellbest |
ھەڵبەست |
1) helbest 2) lihevînayî, çêkirok, xapînok, lêbok
|
| hellbeste |
ھەڵبەستە |
helbest, t çîrok yan dersa wek helbestê vehûnandî / lihevînayî
|
| hellbestin |
ھەڵبەستن |
1. hûnandin, vehûnandin, li hev anîn, hilbestin, kirin helbest 2) li hev anîn, çêkirin (t derek yan tiştek bo xapandin û lêb û hîleyan)
|
| hellbestiraw |
ھەڵبەستراو |
1) hûnandî, vehûnandî, lihevînayî 2) lihevînayî, çêkirî, çêkirok, xapînok, lêbok
|
| hellbet, hellbete |
ھەڵبەت، ھەڵبەتە |
elbet, helbet, bêguman, jixwe, bêşik; belkî, dibe ku
|
| hellbez |
ھەڵبەز |
(xwe)hilavêtin, xwe bilind avêtin
|
| hellbezîn, hellbezînewe |
ھەڵبەزین، ھەڵبەزینەوە |
vejenîn, bi erdê ketin û jê bilind bûn
|
| hellbijardin |
ھەڵبژاردن |
hilbijartin
|
| hellbijêr |
ھەڵبژێر |
hilbijêr, ya/yê ku hildibijêre yan jî mafê hilbijartin û dengdanê heye
|
| hellbijar |
ھەڵبژار |
1) hilbijar, ya/yê tê yan dikare bê hilbijartin 2) bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî
|
| hellbijarde |
ھەڵبژاردە |
bijare, tiştên hêja / berkeftî / hezkirî; hilbijartî, bijartî, yên ku hatine bijartin
|
| hellbijardin |
ھەڵبژاردن |
hilbijartin, bijartin, ji nav hinan yek yan çend (kes / lib) qebûl kirin
|
| hellbijêr |
ھەڵبژێر |
hilbijêr, ya / yê (hin kesan / tiştan) dibijêre; ya / yê mafê wê / wî yê dengdanê di hilbijartinan de heye
|
| hellbijêrraw |
ھەڵبژێڕاو |
hilbijartî, ya/yê hatiye hilbijartin
|
| helldan |
ھەڵدان |
hilavêtin
|
| hellbirrîn |
ھەڵبڕین |
1) hilketin, rabûn, bilind bûn 2) (ronahî) hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gurr bûn 3) rê lê girtin, bersîng lê girtin (t li êrişên dijmin û nehiştin dijmin bi pêş bikeve)
|
| hellbirwandin |
ھەڵبرواندن |
merriçandin, merçiqandin, perçiqandin, zirviçandin
|
| hellbizirrkan |
ھەڵبزڕکان |
(rûyê mirov ji tirsan) zer bûn / spî bûn
|
| hellbizirrkaw |
ھەڵبزڕکاو |
(rûyê mirov ji tirsan) zerbûyî / spîbûyî
|
| hellçeqîn |
ھەڵچەقین |
tê kutîn, tê çûn, tê re çûn, çûn tê re (bizmar, derzî, strî û hwd di tiştekî re çûn)
|
| hellçinîn |
ھەڵچنین |
1) nijinîn, nijinandin, gidîş kirin, (li ser hev) kom / berhev kirin; dîwar danîn 2) (av yan ruhniyek dî) mêtin / mijîn (xwe)
|
| hellçinraw |
ھەڵچنراو |
nijinî, nijinandî, gidîş kirin, (li ser hev) komkirî, (li ser hev) berhevkirî
|
| hellçûn |
ھەڵچوون |
1) firûn (t şîr dema zêde germ dibe û di ser qazanê / qûşxanê re diavêje) 2) hilketin, hewa ketin, berev jor / serî / silal çûn
|
| helldan |
ھەڵدان |
hilavêtin, avêtin hewa; (firrfirrok) hilfirrandin; (çadir, kûn, xîvet) vedan; (zêde) pesnên / methên kesekî / tiştekî kirin; (gotina kesekî) vebirrîn; geş bûn, xemlxweş bûn
|
| helldanewe |
ھەڵدانەوە |
(qepax / kevînk / serpoş / nivîn û hwd ji ser) rakirin
|
| helldêran |
ھەڵدێران |
hilqulipîn, xwe hilqulipandin, li hewa / firrê xwe xwe qulipandin
|
| helldirran |
ھەڵدڕان |
dirrîn, çirrîn, perritîn, hatin dirrandin / çirrandin / perritandin
|
| helldirraw |
ھەڵدڕاو |
dirrî, çirrî, perritî, dirrayî, çirrayî, (ya / yê) hatî dirrandin / çirrandin / perritandin
|
| helldirrîn |
ھەڵدڕین |
hildirrandin, hilçirrandin, dirrandin, çirrandin, bi devek tûj (t yê kêrê) dirrandin / çirrandin
|
| helldirûraw |
ھەڵدرووراو |
hildirû, derdirû (tişta/ê deriyê wê / wî bi dirûnê / kêliyan hatiye girtin)
|
| helldirûn |
ھەڵدروون |
hildirûn, derdirûn (bi dirûnê / kêliyan deriyê tiştekî girtin)
|
| helle |
ھەڵە |
şaşî, xeletî, çewtî
|
| helledawan |
ھەڵەداوان |
lez, bizav, lezûbizav, ecele, pele
|
| hellehell |
ھەڵەھەڵ |
qîrrîn, qîjîn, dengûdor
|
| heleke |
ھەلەکە |
1. venehewîn, li cihê xwe nesekinîn / netebitîn 2. navê govendekê ye 3. navê birrek teyrê baz e
|
| helhele |
ھەلھەلە |
tilîlî, dengê kêfxweşiyê di şahiyan de (t jin vedidin)
|
| ~ kêşan / lê dan |
~ کێشان / لێ دان |
tilîlî vedan, kirin tilîlî
|
| hellengûtin |
ھەڵەنگووتن |
hilingivîn, hilingiftin, likumîn, terpilîn
|
| heleqmeleq |
ھەلەقمەلەق |
ehmeqî, serserî, gotinên / tiştên dûrî hiş û aqil
|
| helleşe |
ھەڵەشە |
lezok, bilez, bizivok, bilezûbizav, bêsexbêr, bêdîqet
|
| helleşeyî |
ھەڵەشەیی |
lezokî, bizivokî, lez, bizav, bêsexbêrî
|
| hellet |
ھەڵەت |
asê, cihê mirov nikare bi asanî lê bimeşe; serhişk, neguhdar, mirovê serkêşiya wê / wî kirin dijwar e
|
| hellewerr |
ھەڵەوەڕ |
kesa/ê têkilî nav karên (t axiftina) xelkê dibe
|
| hellexerc |
ھەڵەخەرج |
felîte, destbelav, kesa/ê malê / pareyê xwe pirr xerc / pûç dike
|
| hellfilîqandin |
ھەڵفلیقاندن |
merriçandin, merçiqandin, zirviçandin, perçiqandin
|
| hellfilîqan |
ھەڵفلیقان |
merriçîn, merçiqîn, zirviçîn, perçiqîn
|
| hellfilîqaw |
ھەڵفلیقاو |
merriçîn, merçiqîn, zirviçîn, perçiqîn
|
| hellfirrandin |
ھەڵفڕاندن |
hilfirrandin, wa kirin ku tiştek bifirre (t bi lez)
|
| hellfirrîn |
ھەڵفڕین |
hilfirrîn, firrîn (t zû firrîn dûr)
|
| hellfirîwandin |
ھەڵفریواندن |
xapandin, lê(h)b lê kirin, hîle lê kirin
|
| hellgerran |
ھەڵگەڕان |
hilgerrîn, li hindavî / raserî tiştekî gerrîn yan dewr dan; hilketin, hewa ketin, ji derek nizm meşîn derek bilind; berbelav bûn (dar yan giya dema pelên / çeqên xwe belavî derdorî xwe dike); (reng) guherrîn, lê bûn (rengek): Rengî zerd hellgerra Reng lê zer bûn (ango bûn spîçolkî / zerik)
|
| hellgerranewe |
ھەڵگەڕانەوە |
qulipîn, vequlipîn, serberjêr bûn, berejavî bûn, dijber bûn
|
| hellgêrranewe |
ھەڵگێڕانەوە |
bn hellgerranewe
|
| hellgilloftin |
ھەڵگڵۆفتن |
perixandin, mizdan, destê xwe pêve anîn û birin
|
| hellgirtin |
ھەڵگرتن |
hilgirtin
|
| hellgîran |
ھەڵگیران |
hatin hilgirtin
|
| hellgîraw |
ھەڵگیراو |
revandî, revayî (jin yan keç bi armanca markirina li xwe)
|
| hellgîrsan |
ھەڵگیرسان |
hilbûn, vêketin, berbûn, geş bûn, gurr bûn (agir); çêbûn, dest pê bûn, berpê bûn, afirîn; berbûn hev, li hev sor bûn
|
| hellgîrsandin |
ھەڵگیرساندن |
hilkirin, vêxistin, berdan, geş kirin, gurr kirin (agir); çêkirin, dest pê kirin, berpê kirin, afirandin; berdan hev, li hev sor kirin
|
| hellguşîn |
ھەڵگوشین |
givaştin, şidandin, guvaştin, jidandin
|
| hellhatin |
ھەڵھاتن |
1) (roj / heyv) hilhatin / rabûn / derketin 2) revîn, bazdan 3) (reng) guherrîn / guhorrîn 4) (hevîr) pif / bilind bûn; (bi hevîrtirşk) tirşîn, tirş bûn 5) (hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqîn
|
| hellhênan |
ھەڵھێنان |
1) (metelok / pirsgirêk) tê derxistin, pê hesîn, zanîn 2) (hêk di bin mirîşk / eloka kurk ve) meriqandin 3) (çav[ên xwe] piştî nivistinê / nesaxiyê / bêhişiyê) vekirin
|
| hellhênanewe |
ھەڵھێنانەوە |
vereşîn, hilavêtin, tişta xwarî / vexwarî zikê xwe dîsan di devê xwe re avêtin
|
| hellhêncan |
ھەڵھێنجان |
1) (av ji bîrê) hilkişandin / hilkêşan 2) (av ji derekê) çikîn, miçikîn, miçiqîn, çik / hişk / ziwa / zuha bûn, (t ji ber germayê av jê) qut bûn
|
| hellhênciraw |
ھەڵھێنجراو |
1) (av ji bîrê) hilkişandî / hilkêşayî 2) (av ji derekê) çikî, miçikî, miçiqî, çik / hişk / ziwa / zuha bûyî, (t ji ber germayê av jê) qutbûyî
|
| hellhêner |
ھەڵھێنەر |
têderx, kesa/ê metelokekê / pirsgirêkekê tê derdixe / hel dike
|
| hellhênge |
ھەڵھێنگە |
hêlîn, kurkgeh, cihê mirîşk lê kurk dibe û hêkên xwe dimeriqîne
|
| hellhênraw |
ھەڵھێنراو |
1) têderxistî 2) meriqî; meriqandî 3) vekirî bn hellhênan
|
| hellîz |
ھەڵیز |
çerm, pîst, post (yên heywanan); meşk
|
| helljimar |
ھەڵژمار |
hiljimar, statîstîk, jimarko
|
| helljimardin |
ھەڵژماردن |
hejmartin, hiljimartin, hijmartin, jimartin
|
| helljimêrraw |
ھەڵژمێڕاو |
jimartî, hejmartî, hijmartî, hiljimartî
|
| helk |
ھەلک |
zimanxweş, zimanşirîn, peyvzêrrîn
|
| hellkalîn |
ھەڵکالین |
pitpit kirin, gilî / gazin / lome kirin
|
| -hellken |
-ھەڵکەن |
-kol, -hilkol: gorrhellken gorrkol, kesa/ê gorran dikole / çêdike
|
| hellkendin |
ھەڵکەندن |
1) hilkolîn, hilkêlîn 2) hilkêşan, hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) deranîn / derînan 3) qewirandin, derxistin, kesek / tiştek neçar kirin ji derekê bireve
|
| hellkenran |
ھەڵکەنران |
1) hatin hilkolîn / hilkêlîn 2) hatin hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) hatin deranîn / derînan 3) hatin qewirandin / derxistin, kesek / tiştek hatin neçarkirin ji derekê bireve
|
| hellkenraw |
ھەڵکەنراو |
1) hilkolî, hilkolayî, hilkêlayî, (ya / yê) hatî hilkolîn / hilkêlîn 2) (ya / yê) hilkêşayî, hilkişandî, hatî hilkêşan / hilkişandin, (darek / giyayek bi reh û rîş ve ji erdê) derînayî, hatî deranîn / derînan 3) qewirandî / derxistî, kesek / tiştek hatî neçarkirin ji derekê bireve
|
| hellkewt |
ھەڵکەوت |
hilkeft, bone, minasebet
|
| hellkewte, hellkewtû |
ھەڵکەوتە، ھەڵکەوتوو |
berkeftî, bijare, jêhatî, hêja; awarte, nejirêzê, têvel, cuda
|
| hellkêş |
ھەڵکێش |
hilkêş, hilkişîn, ya / yê hildikêşe / hildikişîne
|
| hellkêşan |
ھەڵکێشان |
hilkêşan, hilkişandin, kêşan / kişandin jor / serî / silal / hewa
|
| hellkêşraw |
ھەڵکێشراو |
hilkêşayî, hilkişandî, ya / yê hatiye hilkêşan / hilkişandin
|
| hellkirran |
ھەڵکڕان |
selixîn, veçirrîn, verûçîn, verûçikîn, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûn / çûn, bi sivikî birîndar bûn
|
| hellkirrandin |
ھەڵکڕاندن |
selixandin, veçirrandin, verûçandin, verûçikandin, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vekirin / rakirin, bi sivikî birîndar kirin
|
| hellkiraw |
ھەڵکراو |
(ala) hildayî bilindkirî; (ben, dezî, rîs) alandî, alayî; (huçik) hildayî; (agir / ronahî) hilkirî, vêxistî, berdayî, geşkirî
|
| hellkirraw |
ھەڵکڕاو |
selixî, veçirrî, verûçî, verûçikî, piçek / pirtek çerm / pîst ji ser vebûyî / çûyî, bi sivikî birîndar(bûyî)
|
| hellkizirandin |
ھەڵکزراندن |
kizirandin, kuzurandin, (goşt) li ser / ber agirî sor kirin
|
| hellkişan |
ھەڵکشان |
hilkişîn, hewa ketin, hilketin, hilçûn, berev jor / serî / silal ve çûn
|
| hellkişe |
ھەڵکشە |
rabûn, bilindbûn (a seviyeya avê)
|
| hellko |
ھەڵکۆ |
lezok, bêsexbêr, nehişyar, kesa/ê ne têr hişyar / sexbêr / bidîqet e dema tiştekî dike, kesa/ê di karê xwe de zêde dilezîne û li xwe ne hişyar e
|
| hellkollan, hellkollîn |
ھەڵکۆڵان، ھەڵکۆڵین |
hilkolîn, ax (kûr) kolîn daku tiştek di bin derbîne
|
| hellkollraw |
ھەڵکۆڵراو |
hilkolî, hilkolayî; hilkolandî
|
| hellkullîn |
ھەڵکوڵین |
hilkelîn, hilfûrîn, wa zêde kelîn / fûrîn ku di ser re avêtin
|
| hellkutan: ~e ser |
ھەڵکوتان: ~ە سەر |
bi ser de girtin, êriş kirinê
|
| hellla |
ھەڵلا |
şerrenîx, xirenîx, dengûdor, dijberî
|
| helllûşîn |
ھەڵلووشین |
daûrandin, dabeliandin, dabeli'andin, da'ûrandin, zû yan bi hesûdî xwarin; nîçandin, nîç kirin, çipek / dilopek ji avê yan vexwirakek dî nehêlan
|
| hellm |
ھەڵم |
hilm, bixar, buxar, dû, dûkêl
|
| hellmallîn |
ھەڵماڵین |
hildan, hilmalîn, hilmaliştin
|
| hellmallran |
ھەڵماڵران |
hatin hildan / hilmalîn
|
| hellmallraw |
ھەڵماڵراو |
hildayî, hilmalî, hilmaliştî, hilmaliyayî
|
| hellman |
ھەڵمان |
hilmîn, bûn hilm / buxar
|
| hellmat |
ھەڵمات |
tebel, xar, tîl, holik, gogik
|
| hellmatên |
ھەڵماتێن |
tebelanê, xaranê, tebelbazî, lîstika tebelan / xaran / tîlan
|
| hellmeqo |
ھەڵمەقۆ |
pêncokanê, lîstikek / yariyek e bi pênc berkokên / kevirokên biçûk têt kirin
|
| hellmet |
ھەڵمەت |
1) êriş, pelamar, lêdan, biserdegirtin
|
| hellmetcarr |
ھەڵمەتجاڕ |
operasyon, êriş, lêdan, biserdegirtin
|
| hellmijîn |
ھەڵمژین |
hilmijandin, hilmêtin, av bi boriyan hilkişandin, av / hewa kişandin devê xwe, mêtin xwe
|
| hellmîzan |
ھەڵمیزان |
hilmîstin, hilmîzîn, ji piyan ve mîstin / mîzîn
|
| hellnan |
ھەڵنان |
1) gavîn, gav avêtin, pêngav avêtin, hewa ketin 2) (dav / xefik / feq) venan / danîn
|
| hellnîştin |
ھەڵنیشتن |
venîştin, (mirîşk / dîk li ser lîsê xwe) nivistin / razan / raketin / di xew çûn; venîştin, rehet rûniştin
|
| hello |
ھەڵۆ |
eylo, elih, qertal, holî, qertel
|
| helloll |
ھەڵۆڵ |
xilole, xulole
|
| helok |
ھەلۆک |
kaşok, gopal, dar
|
| helork, helorke |
ھەلۆرک، ھەلۆرکە |
landik, dergûşan, lehndik, dergûş, mehdik, dêdîk, deydik, colank, textê zarok tê de tên nivandin / razandin dema hê sava / biçûk in
|
| hellpaçîn |
ھەڵپاچین |
qusandin; kurr kirin; cewandin, cew kirin
|
| hellpaçraw |
ھەڵپاچراو |
qusandî; kurrkirî; cewandî, cewkirî
|
| hepandin |
ھەپاندن |
bn hepîn
|
| hellpe |
ھەڵپە |
bêrî, bêrîkirin, (tiştek pirr) xwestin, ji dil xwestin
|
| hellpenman |
ھەڵپەنمان |
werimîn, perçivîn
|
| hellperrandin |
ھەڵپەڕاندن |
(zarok) hilavêtin (û vegirtin)
|
| hellperdawtin |
ھەڵپەرداوتن |
bn hellpaçîn
|
| hellperrîn |
ھەڵپەڕین |
govend / dîlan / dawet kirin / girtin, reqisîn
|
| hellperrkê |
ھەڵپەڕکێ |
govend, dîlan, dawet, reqas
|
| hellpesardin |
ھەڵپەساردن |
spartin, pal dan, pişt dan, pala / pişta tiştekî / xwe dan tiştekî
|
| hellpesarraw |
ھەڵپەساڕاو |
paldayî, piştdayî (tiştekî)
|
| hellpêç |
ھەڵپێچ |
dang, daw, dawên, berdang
|
| hellpêçan |
ھەڵپێچان |
1) hilpêçan, hilpêçandin, hildan, rakirin 2) gihîn, gihiştin, ji kulîlk bûn fêkî
|
| hellpêçraw |
ھەڵپێچراو |
1) hilpêçayî, hilpêçandî, hildayî, rakirî 2) gihayî, gihiştî, ji kulîlk bûyî fêkî
|
| hellpiçrran |
ھەڵپچڕان |
perritîn, çirrîn, dirrîn, hatin çirrandin / dirrandin
|
| hellpiçrraw |
ھەڵپچڕاو |
perritî, çirrayî, dirrayî, çirrandî, dirrandî
|
| hellpiçrrîn |
ھەڵپچڕین |
perritandin, çirrandin, dirrandin, vekirin
|
| hellpijan |
ھەڵپژان |
(av û hwd) hilbilqîn, vemistin, hilvizîn, hilvizikîn, di ser re avêtin
|
| hellpirrûkan |
ھەڵپڕووکان |
betilîn, westîn, kerrixîn, mandî bûn
|
| hellpirrûkandin |
ھەڵپڕووکاندن |
betilandin, westandin, kerrixandin, mandî kirin
|
| hellpirûkaw |
ھەڵپرووکاو |
betilî, westî, kerrixî, mandîbûyî
|
| hellpirûzan |
ھەڵپرووزان |
kizirîn, suşîn, sujîn, şewitîn, bûn qerqûş(k)
|
| hellpirûzandin |
ھەڵپرووزاندن |
kizirandin, sotin, sujandin, şewitandin, kirin qerqûş(k)
|
| hellpirûzaw |
ھەڵپرووزاو |
kizirî, suşî, sujî, şewitî, (bûyî) qerqûş(k)
|
| hellqe |
ھەڵقە |
bn ellqe
|
| hellqirçan |
ھەڵقرچان |
çikîn, miçikîn, miçiqîn, çik bûn, ziwa bûn, hişk bûn, ji ber germayê av jê qut bûn
|
| hellqirçan |
ھەڵقرچان |
çikandin, miçikandin, miçiqandin, çik kirin, ziwa kirin, hişk kirin, bi germayê av jê qut kirin
|
| hellqirçan |
ھەڵقرچان |
çikî, çikiyayî, miçikî, miçiqî, çik(bûyî), ziwa(bûyî), hişk(bûyî), ji ber germayê av jê qut(bûyî)
|
| hellqullan, hellqullîn |
ھەڵقوڵان، ھەڵقوڵین |
hilbilqîn, bulqîn, dengê bilq-bilq / bulq-bulq yê ji avê têt (t dema dikele / difûre)
|
| hellqunan, hellqunîn |
ھەڵقونان، ھەڵقونین |
îşqilîn, xwe hilavêtin (t bi lingekê gav avêtin)
|
| hellqun-hellqun |
ھەڵقون-ھەڵقون |
îşqilk, îşqilkî, îşqilkanê, meşîna / bi rêveçûna li ser lingekî / piyekî
|
| hellqurrandin |
ھەڵقوڕاندن |
qurtandin, qurçandin, (av û hwd) qurç-qurç / qurt-qurt vexwarin
|
| hellqurtandin |
ھەڵقورتاندن |
(xwe tê ~) (destê) xwe kirin di nav karekî re, xwe têkilî karekî / tiştekî kirin
|
| hellqutandin |
ھەڵقوتاندن |
bn hellqurtandin
|
| hellrrijan |
ھەڵڕژان |
hilrijîn, hilrijan, hilrijiyan, av bi ser de çûn, av yan tiştek dî yê ruhn dema aman tijî dibe û av / ruhnî di ser lêvan re dirije
|
| hellrrijraw |
ھەڵڕژراو |
hilrijî, hilrijayî, hilrijiyayî (bn hellrrijan)
|
| hellrriştin |
ھەڵڕشتن |
hilrijandin, hilriştin, hilrêtin (bn ellrrijan)
|
| hellsan |
ھەڵسان |
rabûn
|
| ~ û danîştin |
~ و دانیشتن |
rabûn û rûniştin, irf û edet, rewişt
|
| ~ û kewtin |
~ و کەوتن |
bizav, leptûliv, tevger
|
| hellsandin |
ھەڵساندن |
rakirin
|
| hellsanewe |
ھەڵسانەوە |
verabûn, dîsan rabûn
|
| hellsaw |
ھەڵساو |
rabûyî
|
| hellsengandin |
ھەڵسەنگاندن |
hilsengandin, nirxandin, berisandin, dan ber hev, li hev pîvan, nirxê / bihayê / giringiya tiştekî texmîn yan hesab kirin; kêşandin, giraniya tiştekî pîvan
|
| hellsengêner |
ھەڵسەنگێنەر |
hilsengîner, nirxîner, kesa/ê dinirxîne / hildisengîne; pîvan, krîter
|
| hellsipardin |
ھەڵسپاردن |
bn hellpesardin
|
| hellsûkewt |
ھەڵسووکەوت |
leptûliv, tevger, rabûn-û-rûniştin
|
| hellsûrran |
ھەڵسووڕان |
çêbûn, durist bûn, saz bûn, pêk hatin, afirîn, amade bûn, hatin pê, berpê bûn
|
| hellsûrrandin |
ھەڵسووڕاندن |
çêkirin, durist kirin, saz kirin, pêk anîn, afirandin, amade kirin, anîn pê, berpê kirin
|
| hellsûrraw |
ھەڵسووڕاو |
çêkirî, pêkînayî, durist(kirî), sazkirî, afirandî, amadekirî, berpê(kirî)
|
| hellsûrrêner |
ھەڵسووڕێنەر |
çêker, pêkîner, duristker, sazker, amadeker, afirîner, birêveber
|
| hellşaxîn |
ھەڵشاخین |
(piya) lê xwirrîn, gef lê kirin, enirrî û bi qehr li gel kesekî axivîn
|
| hellşêlan |
ھەڵشێلان |
hilşêlandin, şêlandin, têkil kirin (t hevîr)
|
| helltekan |
ھەڵتەکان |
hilhejîn, bi bingeh ve hejîn yan hatin hejandin
|
| helltekandin |
ھەڵتەکاندن |
hilhejandin, bi bingeh ve hejandin; hêrandin, hûr-hûr kirin; (bejnûbala) xwe hejandin
|
| helltek-helltek |
ھەڵتەک-ھەڵتەک |
hêdî-hêdî, bi sexbêrî, bi hişyarî (meş û birêveçûn)
|
| helltekîw |
ھەڵتەکیو |
hilhejî, hilhejandî, bi bingeh ve hejî yan hatî hejandin
|
| helltillîşan |
ھەڵتڵیشان |
perritîn, pirt-pirt bûn, parçe-parçe bûn, hûr-hûr bûn
|
| helltillîşandin |
ھەڵتڵیشاندن |
perritandin, pirt-pirt kirin, parçe-parçe kirin
|
| helltillîşaw |
ھەڵتڵیشاو |
perritî, pirt-pirt(bûyî), parçe-parçe(bûyî), hûr-hûr(bûyî)
|
| helltirûşkan |
ھەڵترووشکان |
totî kirin, totî vedan, rûniştin
|
| helltirrîn |
ھەڵتڕین |
finîn, finihan, ne li ser xêrê çûn (Wek nifirîn têt bi kar anîn: Helltirre! Bifine! Bifinihe! Here ji ber çavên min!)
|
| helltîzandin |
ھەڵتیزاندن |
bezandin, revandin, dan bazdan / bezîn
|
| helltoqîn |
ھەڵتۆقین |
bilqîn, hilbilqîn, bilq dan; derketin, serê xwe deranîn; pirzik
|
| helltûrrandin |
ھەڵتووڕاندن |
bezandin, revandin, dan bazdan / bezîn
|
| helltûtan |
ھەڵتووتان |
bn helltirûşkan
|
| hellûje |
ھەڵووژە |
hilû, hilûk, încas, hilîk, hulûk
|
| hellûjereşe |
ھەڵووژەرەشە |
hilûreşk
|
| helûmerc |
ھەلوومەرج |
şertûşirûd, rewş, destûdar, kewdan, barûdox
|
| hellwasîn |
ھەڵواسین |
hilawîstin, daliqandin, (bi dar / dîwar ve) kirin; li sêdare dan
|
| hellwasran |
ھەڵواسران |
hatin hilawîstin, hatin daliqandin, hatin (bi dar / dîwar ve) kirin
|
| hellwasraw |
ھەڵواسراو |
hilawîstî, daliqandî, (bi dar / dîwar ve) kirî
|
| hellweran |
ھەڵوەران |
werîn, weşîn, weriyan, dawerîn, daweşîn, vewerîn, veweşîn, werihan, pel / dindik / tov jê veqetîn / cuda bûn
|
| hellwerandin |
ھەڵوەراندن |
werandin, weşandin, vewerandin, veweşandin, pel / dindik / tov jê veqetandin / cuda kirin
|
| hellwerîn |
ھەڵوەرین |
bn hellweran
|
| hellweşan |
ھەڵوەشان |
1) hilweşîn, ruxîn, têk çûn, pûç bûn 2) verûşîn, verûşan, verûşiyan, verûşihan, (girêk / dirûn) vebûn
|
| hellweşandin |
ھەڵوەشاندن |
1) hilweşandin, ruxandin, têk birin, pûç kirin 2) verûşandin, (girêk / dirûn) vekirin
|
| hellweşaw |
ھەڵوەشاو |
1) hilweşî, hilweşiyayî, ruxî, ruxiyayî, têkçûyî, pûçbûyî 2) verûşî, verûşiyayî
|
| hellweşênraw |
ھەڵوەشێنراو |
1) hilweşandî, ruxandî, têkbirî, pûçkirî 2) verûşandî, (girêk / dirûn) vekirî
|
| hellwêst, hellwîst |
ھەڵوێست، ھەڵویست |
helwest, bîrewerî, dîtin û nerîn
|
| hellwutin |
ھەڵووتن |
pesinandin, pesn dan, metihandin, meth kirin
|
| hellxelletan |
ھەڵخەڵەتان |
xapîn, hatin xapandin, bi ser de çûn, lêb lê bûn, hîle lê bûn, lêhb lê hatin kirin
|
| hellxelletandin |
ھەڵخەڵەتاندن |
xapandin, bi ser de birin, lêb lê kirin, hîle lê kirin, lêhb lê kirin, fêl lê kirin
|
| hellxelletaw |
ھەڵخەڵەتاو |
xapî, xapandî, lêblêbûyî, lêhblêkirî, hîlelêbûyî, biserdebirî
|
| hellxelletêw |
ھەڵخەڵەتێو |
xapînok, lêbok, lêhbok, ya / yê xapan / hîleyan / lêban dike yan dikare bibe sedema wan
|
| hellxilîskan |
ھەڵخلیسکان |
hilisîn, tehisîn, şemitîn, hulusîn; xwişîn, xijîn, xuşîn, xîj bûn, xwiş bûn, terrişîn, şelipîn, xijikîn
|
| hellxilîskandin |
ھەڵخلیسکاندن |
hilisandin, tehisandin, şemitandin, hulusandin; xwişandin, xijandin, xuşandin, xîj kirin, xwiş kirin, terrişandin, şelipandin, xijikandin
|
| hellxiran |
ھەڵخران |
hatin raxistin / raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) hatin bi ristê ve kirin
|
| hellxistin |
ھەڵخستن |
raxistin, raêxistin, (t cil bo ziwabûnê) bi ristê ve kirin; bi cî kirin; berdest kirin
|
| hellxwêndin |
ھەڵخوێندن |
(piya ~) bi xerabî basa kesekî kirin
|
| hellzillepîn |
ھەڵزڵەپین |
pifîn, pif bûn, perçivîn, werimîn
|
| hellzillepîw |
ھەڵزڵەپیو |
pif, pifî, pifbûyî, perçivî, werimî
|
| hellzinîn |
ھەڵزنین |
bn hellgerran
|
| hem |
ھەم |
hem, him, herwa, jî, û, herwiha: Hem eme û hem êwanîş hem em û hem jî ew, em jî û ew jî
|
| hem |
ھەم |
z 'em, xweş e bo xwarinê: emî ke 'em ke, bixwe (zarê zarokan e)
|
| hem- |
ھەم- |
bn haw-
|
| -hem |
-ھەم |
-yem, paşqertafek e bo çêkirina jimarên rêzî ji jimarên sade dema jimara sade bi tîpek dengdêr bi dawî bêt: nohem nehem, (di rêzê de ya) nehê
|
| hemahengî |
ھەماھەنگی |
bn hawahengî
|
| hemall |
ھەماڵ |
1) hemal, hilgir, xizmetkar, kedkar 2) karîte, darên banên xaniyan xwe li ser digirin
|
| hemam |
ھەمام |
hemam, serşok; germav
|
| heman |
ھەمان |
eynî, heman, wek, mîna, şibî
|
| ~ kat |
~ کات |
hevdem, di eynî / heman demê de
|
| hemayell |
ھەمایەڵ |
nivişte, niviştok, hemaîlk
|
| hemaz |
ھەماز |
malzaro, malzarok, zarokdank, rehîm, cihê zarok tê de ye ji berî biwelide
|
| heme- |
ھەمە- |
tev-, heme-, ji hemûyan, ya hemûyan; pirr-, gele-
|
| hemedeşîn |
ھەمەدەشین |
bn hemşîn
|
| hemelayene |
ھەمەلایەنە |
tevalî, hemealî; pirralî, gelekalî
|
| -hemîn |
-ھەمین |
bn -hem
|
| hemîşe |
ھەمیشە |
herdem, hergav, hercar; tim, hertim
|
| hemîşe- |
ھەمیشە- |
her-: hemîşezîndû herzindî, hersax, nemir, hemîşebehar herbihar, herdem-bihar
|
| hemîşeyî |
ھەمیشەیی |
herdemî, herherî, hetahetayî, ebedî, bêdemî
|
| hemşîn |
ھەمشین |
mijmije, mişmiş, qeysî
|
| hemû |
ھەموو |
hemû, hemî, giş, tev, gî, gişt, xirr; her: hemû şewêk / rojêk her şev / roj
|
| hemûpirsî |
ھەمووپرسی |
gelpirsî, hemûpirsî, referendum
|
| hemûwanî |
ھەموووانی |
gelemperî, giştî, tiştê / karê / malê hemûyan
|
| hemûyî |
ھەموویی |
hemûyî, giştî, tevî, tevayî, gelemperî
|
| hemwar |
ھەموار |
qebûl, razî, pesend, pejirandî, pejirbar, heqdar
|
| hen |
ھەن |
(hûn / ew) hene (dema nihoyî pirrhejmar ji lêkara "hebûn")
|
| hena |
ھەنا |
bn hana
|
| henar |
ھەنار |
hinar (fêkiyek e)
|
| henarde |
ھەناردە |
hinarde, îxracat, bo bazirganî eşya / mal ji welatekî birinek yek dî
|
| henardin |
ھەناردن |
bn nardin
|
| henase |
ھەناسە |
henase, nefes, bên (ya mirov dikêşe û berdide); axîn, oxîn (kişandin)
|
| henasebirrkê |
ھەناسەبڕکێ |
bênbiserketin
|
| henasesard |
ھەناسەسارد |
bextreş, bêsiûd, bênesîb
|
| henasesiwar |
ھەناسەسوار |
bênçik, êlpik, astmayî
|
| henasewiwarî |
ھەناسەوواری |
bênçikî, êlpikî, astma
|
| henaw |
ھەناو |
hinav, ûr û rîvîk, nav
|
| hencîr |
ھەنجیر |
hejîr, hêjîr
|
| hend |
ھەند |
hin, hinek, hindek, çend (lib / heb û hwd)
|
| hendaz |
ھەنداز |
hendaz, birêk, birêkûpêk, rêzkirî, birêz, sererast, sîstematîk
|
| hende |
ھەندە |
hindî, bi qasî, temetî, bi temet
|
| hender |
ھەندەر |
der, derve, dijw. hindirr
|
| henderan |
ھەندەران |
derveyî welat; biyanistan, dûrî, xerîbî
|
| henderho |
ھەندەرھۆ |
hêsk, colank
|
| hendese |
ھەندەسە |
bn endaze
|
| hendê, hendêk |
ھەندێ، ھەندێک |
hin, hinek, hindek; (kemêk) piçek, kêmek
|
| ~ car |
~ جار |
carinan, hin car
|
| henefî (1) |
ھەنەفی (١) |
henefî, mezhebek îslamê ye
|
| henefî (2) |
ھەنەفی (٢) |
henefî, çeşme, kanî
|
| heneza |
ھەنەزا |
nevis, zarokên mêrê / jina yekî yên ji jinek / mêrek dî
|
| heng |
ھەنگ |
hing, mêşa hingiv / hingivînî
|
| hengame |
ھەنگامە |
tevlihevî, serobinî
|
| hengaw |
ھەنگاو |
1. gav, pêngav 2. dem, gav, wext; heyam
|
| ~hawîştin / nan |
~ھاویشتن / نان |
gav avêtin, gavîn
|
| ~ hênan |
~ ھێنان |
gavandin, gava xwe di ser tiştekî re avêtin
|
| hengdan |
ھەنگدان |
şan, şana hingiv / hingivînî
|
| hengeşelê |
ھەنگەشەلێ |
îşqilk, bezîna / meşîna / xwe hilavêtina li ser yek piyî / lingî
|
| hengill |
ھەنگڵ |
ran, qalçe, newq, hengil
|
| hengillşellê |
ھەنگڵشەڵێ |
bn hengeşelê
|
| hengiwîn |
ھەنگوین |
hingiv, hingivîn, berhemê şirîn yê hingan
|
| hengûr |
ھەنگوور |
bn tirê
|
| henisk |
ھەنسک |
îsk; (henasebirrkê) bênbiserketin
|
| ~ helldan |
~ ھەڵدان |
îskîn, îske-îsk kirin, îsk hatin (kesekî)
|
| heniskbirrkê |
ھەنسکبڕکێ |
bn henasebirrkê
|
| henû, henûke |
ھەنوو، ھەنووکە |
niha, noke, nika, niho, bn êsta
|
| henûkeyî |
ھەنووکەیی |
nihoyî, ya niha / noke / nika / niho
|
| henûn |
ھەنوون |
sûn, hesûn, hilû kirin
|
| hepe, hepehep |
ھەپە، ھەپەھەپ |
rew, rey, rewrew, dengê se / kûçik yan mîna wan; axiftina zêde û bêwate
|
| hepesan |
ھەپەسان |
heyirîn, mat man, ecêbgirtî man / bûn, hêbitîn
|
| hepesandin |
ھەپەساندن |
heyirandin, mat kirin, ecêbgirtî kirin, hêbitandin
|
| hepesaw |
ھەپەساو |
heyirî, mat, matmayî, ecêbgirtî, hêbitî
|
| hepîn |
ھەپین |
hewîn, rewîn, reyîn (dengkirina se / kûçik yan wek wan)
|
| hepol, hepole, hepolemêşxor |
ھەپۆل، ھەپۆلە، ھەپۆلەمێشخۆر |
peledîn, delodîn, tirredîn, hepletiraş, xwelîbiser, rebenok, hol, aqilsivik, kêmaqil
|
| heprûn |
ھەپروون |
hûr, hûr-hûr, parçe-parçe
|
| heps |
ھەپس |
hefs, zindan, dîlî, êsîrî, êxsîrî, heps
|
| hepsxane |
ھەپسخانە |
hefsxane, zindan, girtîxane, girtîgeh, dîlxane, êsîrxane
|
| hepû |
ھەپوو |
z hepû, xilas, nema
|
| heq, heq |
ھەق، ھەق |
maf, heq: Heqt e Tu heq î, Heqê te ye; Tu heqt nebê Karê te pê nebe, Tu xeman nexwe
|
| heqanî |
ھەقانی |
adil, dadperwer; rastgo
|
| heqayet |
ھەقایەت |
çîrok, heqayet
|
| hegbe |
ھەگبە |
tûr, kîs, çante, tûrik, telîs, torbe, çewal
|
| heqdest |
ھەقدەست |
heqdest, destmiz, meaş
|
| her (1) |
ھەر (١) |
her
|
| ~ çî |
~ چی |
her çi, çi: Her çî bibêt min le gell tom Çi bibe jî ez li gel te me; Her çi ew e, ta êsta |
diyar nebûwe Herçi ew e, hê diyar nebûye
|
| ~ emende |
~ ئەمەندە |
her hinde, her ev qas; tenê hinde, tenê ev qas
|
| ~ ewende |
~ ئەوەندە |
her hind, her ew qas; tenê hind, tenê ew qas
|
| ~ kat[êk] |
~ کات[ئێک] |
her dema, her gava, kengî ku
|
| ~ kes[êk] |
~ کەس[ئێک] |
her kes[ek]
|
| ~ nebê |
~ نەبێ |
qene, ti nebe jî, çine-çine, çune-çune, qet nebe jî, herî kêm, bi kêmanî
|
| ~ şit |
~ شت |
her tişt
|
| ~ yek |
~ یەک |
her yek, herêk
|
| her (2) |
ھەر (٢) |
her, bi berdewamî: Her wut dêm bellam nehat her digot dê bêm lê nehat
|
| her (3) |
ھەر (٣) |
(tenya) tenê: Her carêk çûbûm Tenê carekê çûbûm
|
| her (4) |
ھەر (٤) |
(dîsan, dîsanîş) her, dîsan, dîsa, dîsan jî: Çi billêyş her naçim Çi bibêjî her naçim, Çi bibêjî jî dîsan jî naçim
|
| her (5): ~ êsta |
ھەر (٥): ~ ئێستا |
aniha, haha, vê gavê, vê kêlîkê, tam niha
|
| herr, herrg |
ھەڕ، ھەڕگ |
herrî bn qurr
|
| hera, hera û hurya |
ھەرا، ھەرا و ھوریا |
qerqeşe, şerrenîx, xirenîx, pevçûn, gengeşe
|
| herra |
ھەڕا |
rev, bazdan, bez
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
revîn, bazdan, bezîn
|
| herac |
ھەراج |
herac, mezat, mazat, bazara pitirandinê ya tê de mal dikeve destê kesa/ê herî zêde pare pê bide
|
| heram |
ھەرام |
heram, qedexe, yasax, tişta nabe bêt kirin (t ya ji alî dînî ve hatiye qedexekirin)
|
| herame |
ھەرامە |
ewk, ewka, ewkê, ew-a-dî, ew-ê-dî, çîk, çîkê, çîka
|
| heramxor |
ھەرامخۆر |
heramxwer, bertîlxwer, rantxwer, kesa/ê malê ne yê wê / wî bi xwe ye dixwe / bi kar tîne bêyî destûr hebe; kesa/ê tiştên dîn heram kirine dixwe (bo nimûne: misilmanên goştê beraz bixwin)
|
| heramza, heramzade |
ھەرامزا، ھەرامزادە |
bîje, bîjî, zaroka/ê ne ji dêbavên markirî çêbûye; şatir, şeytan, hîleker
|
| heras |
ھەراس |
acizî, nerehetî, bêzarî, bîntengî, tengezarî
|
| herasan |
ھەراسان |
tengezar, nerehet, bêçare, bêzar, bînteng
|
| heraş (1) |
ھەراش (١) |
gihber, ya / yê li ber gihiştinê, ya / yê dê di nêz de gihiştî be (fêkî, keske)
|
| ~awis |
~ئاوس |
maka li ber zanê; dayika li ber welidandinê
|
| heraş (2): demheraş |
ھەراش (٢): دەمھەراش |
lewçe, zimandirêj
|
| hercayî |
ھەرجایی |
binefş, gulbinefş
|
| herd |
ھەرد |
tat, teht, helan
|
| herde, herdebanan |
ھەردە، ھەردەبانان |
(cihê) tatî / tehtî / helanî
|
| herdebîr |
ھەردەبیر |
dudil, dilwas, dilwaswas, bişik, biguman, bêbiryar
|
| herdegêll |
ھەردەگێڵ |
derbider, gerrok, bêmal
|
| herdû |
ھەردوو |
herdu
|
| here |
ھەرە |
(ya/yê) herî / here, ...tirîn, ji hemûyan ...tir: rojî here sard roja herî sar, sartirîn roj, roja ji hemûyan sartir
|
| herre |
ھەڕە |
mişar, destere, birrek (ya daran / asin û hwd)
|
| herreme |
ھەڕەمە |
tevlihev, têkil, serûbin, bêserûber
|
| heres |
ھەرەس |
1. aşût, aşît, berfxwişî, axxwişî, dahatina axê / berfê ji erdek bilind berev yek nizm; lehî, rabûna avê, boşûna avê; şirrebaran, barana boş 2. hilweşîn, ruxîn, pûçbûn
|
| herreşe |
ھەڕەشە |
gef, tehdîd, herreşe, lêxwirrîn
|
| ~ lê kirdin |
~ لێ کردن |
gef / hereşe, tehdîd lê kirin / lê xwarin
|
| ~ û gurreşe |
~ و گوڕەشە |
lêxwirrîn, bi peyvên hişk êriş kirin
|
| heret (1) |
ھەرەت (١) |
gupik, lûtke, gupîtk, cihê herî bilind yê tiştekî (t çiyayan yan daran)
|
| heret (2) |
ھەرەت (٢) |
demsal, werz
|
| herewez |
ھەرەوەز |
hevkar; xizmetkar
|
| herêm |
ھەرێم |
herêm, navçe, dever, cih, war
|
| herêmî |
ھەرێمی |
herêmî, navçeyî, deverkî (ya / yê ne hemû netewe / welat / dinyayê)
|
| herêz |
ھەرێز |
firîz, giya, gîha (t yê mêrg û çayir û çîmenan)
|
| herfî |
ھەرفی |
berkêr, berxên berkêrê, pezê bo serjêkirinê têt xwedîkirin
|
| hergîne |
ھەرگینە |
cerrûmerr, keramîk
|
| hergîz |
ھەرگیز |
qet, hîç, ti car, çi car, qe
|
| ~aw hergîz |
~ئاو ھەرگیز |
qet û qet, qet'en, hîç, ti car, çi car, qe
|
| herî |
ھەری |
hirî, herî, pûrtê pez
|
| herîf |
ھەریف |
hevta, wekhev, herîf, kesên / tiştên bi hêza / zîrekiya / şiyana / bedewiya û hwd xwe wek hev in; heval, hogir
|
| herle |
ھەرلە |
kêz, kêzik
|
| hermê (1) |
ھەرمێ (١) |
hirmî, hirmîk, karçîn, hermî
|
| ~ kêwîle |
~ کێویلە |
hirmiya çolî / beyarî / bejayî
|
| hermê (2) |
ھەرمێ (٢) |
pên, pehîn, pêhn (t ya li derqûna kesekî têt dan)
|
| hermêpişkiwan |
ھەرمێپشکوان |
berbihar, dema pişkivîna hirmiyan
|
| herwa |
ھەروا |
herwa, herwiha, herwisa
|
| herweha |
ھەروەھا |
bn herwa
|
| herzalle |
ھەرزاڵە |
bingeh, esas
|
| herzan |
ھەرزان |
erzan, negiran, bihakêm, djw. giran, bihadar, bihagiran
|
| ~beha |
~بەھا |
bihakêm, bihaerzan, erzan
|
| herzanî |
ھەرزانی |
erzanî, negiranî, bihakêmî
|
| herze |
ھەرزە |
1. ciwan, xort, genc, cehêl, negihayî 2. tûle, tolaz, felîte, pûç
|
| herzebêj |
ھەرزەبێژ |
kesa/ê axiftina wî dûrî aqilan e
|
| herzeçene |
ھەرزەچەنە |
devjen, lewçe, zêdebêj
|
| herzekar |
ھەرزەکار |
1. ciwan, xort, genc, cehêl, gihber, kesa/ê di jiyek wa de ye ku dê haha bibe jin yan zelam 2. tûle, tolaz, felîte, pûç
|
| herzekarane |
ھەرزەکارانە |
cahilane, ciwanane, xortane, karê ne mîna kesên gihayî û aqildar; tûlane, tolazane, felîtane, karê kesên pûç û nehêja
|
| herzekarî |
ھەرزەکاری |
1. ciwanî, xortî, gencî, cehêlî, gihberî 2. tûletî, tolazî, felîteyî
|
| herzeyî |
ھەرزەیی |
ciwanî, xortî, gencî, cehêlî
|
| hes (1) |
ھەس (١) |
(heye) heye, dijw. nîne, tine
|
| hes (2) |
ھەس (٢) |
(xest) tîr, pît, pehêt
|
| hes (3) |
ھەس (٣) |
bn hest
|
| hesan |
ھەسان |
hesan, berê / kevirê pêhesûnê
|
| hesan, hesanewe |
ھەسان، ھەسانەوە |
hewîn, vehewîn, hewiyan, hewihan, bêna xwe vekirin, (bi navdemî / demkî) li derekê bi cî bûn û bêna xwe vekirin
|
| hesandin, hesandinewe |
ھەساندن، ھەساندنەوە |
hewandin, vehewandin, xwirak û vexwirak û cihê nivistinê / raketinê dan yekî; bên vekirin, bên dan yekî
|
| hesar |
ھەسار |
hesar, kelhe, dîwar, dorbend
|
| hesare |
ھەسارە |
bn estêre
|
| hesawe |
ھەساوە |
hewayî, vehewî, hewiyayî, vehewiyayî, bênaxwevekirî, bêndayî
|
| hesîr |
ھەسیر |
hêsîl, mafûr, xalîçe, berrik
|
| hesîrmeyan |
ھەسیرمەیان |
cezakirina bi lêdana li ber çavên xelkê
|
| hest (1) |
ھەست (١) |
hest, hes, his, pêhesîn, naz, dilîn
|
| hest (2) |
ھەست (٢) |
bn hes (1)
|
| hestan |
ھەستان |
bn hellsan
|
| hestandin |
ھەستاندن |
bn hellsandin
|
| hestber |
ھەستبەر |
hestber, bihest, hesas; nazdar
|
| hestberî |
ھەستبەری |
hestberî, bihestî, hesasî; nazdarî
|
| heste |
ھەستە |
nf hilo! rabe!
|
| hestewer |
ھەستەوەر |
hestewer, hesas, alerjîk
|
| hestewerî |
ھەستەوەری |
hestewerî, hesasî, alerjî
|
| hestirî |
ھەستری |
strî, giyayên tûj
|
| hestyar |
ھەستیار |
hestyar, kesa/ê dikare (bi asanî) hest bi tiştan bike / pê bihese
|
| hestyarî |
ھەستیاری |
hestyarî, (bi asanî) hestkirina bi tiştan, pêhesîn
|
| heş |
ھەش |
heş, îndîgo; heşî, şînî tarî
|
| heşar |
ھەشار |
veşarî, veşartin, berşar
|
| ~ dan |
~ دان |
veşartin, berşar dan, (li cihekî) wa bi cî kirin ku (bi asanî) neyêt dîtin
|
| heşardiraw |
ھەشاردراو |
veşartî, (li cihekî) wa bicîkirî ku (bi asanî) neyêt dîtin
|
| heşbeser |
ھەشبەسەر |
heşbiser, xwelîbiser, bêsiûd
|
| heşerî |
ھەشەری |
zewqî, kêfî, keyfî, coşdar
|
| heşheş |
ھەشھەش |
pasevan, çavdêr, zêrevan, heres, dergevan
|
| heşir, heşr |
ھەشر، ھەشر |
heşir, daraz
|
| heşt |
ھەشت |
heşt, heyşt (jimare 8, VIII)
|
| heşta |
ھەشتا |
heştê, heyştê (jimare 80, LXXX)
|
| heştalû |
ھەشتالوو |
xox, bn qox
|
| heştamîn, heştahemîn |
ھەشتامین، ھەشتاھەمین |
heştêyem, heşêyemîn, (di rêzê de ya / yê) heştêyê / heştêyan
|
| hefte, hefte |
ھەفتە، ھەفتە |
hefte, heftî, heft roj yên bi hev re yekîneyek demî pêk tînin û 52 ji wan dibin salek
|
| heştem, heştemîn |
ھەشتەم، ھەشتەمین |
heştem, heştemîn, (di rêzê de ya / yê) heştan
|
| heştyek |
ھەشتیەک |
heştyek, heştêk, yek ji heştan, 1/8
|
| heta |
ھەتا |
1. heta, ta, heya, heyanî 2. daku, bo ku, ji bo ku, da: Hatim heta pêt billêm Hatim daku bibêjim te, Hatim ji bo ku ji te re bibêjim 3. hê, hêj, hêşta, hê ku: Zû ke heta nemirdûwît şitêk bike Zû be hê nemirî tiştekî bike
|
| ~ diwayî |
~ دوایی |
ta dawiyê; (htd) hwd, her wek dî
|
| ~ ser |
~ سەر |
ta serî, ta dawiyê
|
| hetar |
ھەتار |
zinar, kevir, ber
|
| hetarek: |
ھەتارەک: |
Hetarek û metarek, hacî hecit mibarek "Bimbarek û tebarek, hecî heca te mibarek"
|
| hetaw |
ھەتاو |
tav, hetav, roj
|
| hethetoke |
ھەتھەتۆکە |
niviştok, hemaîlk (t yên bi stoyê zarokan ve tên kirin)
|
| hetîw |
ھەتیو |
sêwî, êtîm, bavmirî, daymirî, kesa/ê herdu dêbavên wê / wî yan yek ji herduyan mirine; (m) xwelîbiser, rezîl
|
| û metîw |
و مەتیو |
kolanî, zarokên kolanan, zarokên bêkes / bêxwedî
|
| hetîwbar |
ھەتیوبار |
sêwîbar, (jin) daysêwî, dayêtîm, jina mêrê wê miriye û zarokên hûr hene; (piyaw) bavsêwî, babsêwî, bavêtîm, babêtîm
|
| hetîwxane |
ھەتیوخانە |
sêwîxane, xaniyê / lêgeha sêwiyan / êtîman
|
| hetk |
ھەتک |
bn etk
|
| hetre |
ھەترە |
pelate, belav
|
| hetwan |
ھەتوان |
melhem, milhem
|
| hevall |
ھەڤاڵ |
heval, hawrrê
|
| hevde |
ھەڤدە |
hevde (jimare 17, XVII)
|
| hew (1) |
ھەو (١) |
hew! 'ew! vêca ev / ew çi ye / çima!
|
| hew (2) |
ھەو (٢) |
kul, birîn; werimîn, perçivîn
|
| hew |
ھەو |
'ew! hew! (peyvikek e dide diyarkirin ku yê wê dibêje mat maye yan ecêbê serê wî girtiye: ev çi ye!? ev çawan wa ye!?)
|
| hewa |
ھەوا |
hewa, seqa, siqa, avûhewa; ba; esman
|
| hewa (2) |
ھەوا (٢) |
piçek, kêmek, hinek
|
| hewa |
ھەوا |
bn hewa (1)
|
| hewall, hewallekan |
ھەواڵ، ھەواڵەکان |
nûçe, dengûbas, peyam, êxbar; hal, rewş, kewdan, barûdox
|
| hewalle |
ھەواڵە |
raguhestin, raguhezandin, hinartin, şandin; spartin
|
| ~ be gewalle |
~ بە گەواڵە |
beramber, hember, bergind, bedel, berdêl
|
| hewallguzarî |
ھەواڵگوزاری |
agastînî, îstîxbarat
|
| hewançe, hewançe: ~ dan |
ھەوانچە، ھەوانچە: ~ دان |
hilavêtin, berev jor / serî / silal avêtin
|
| hewançerro, hewançerro |
ھەوانچەڕۆ، ھەوانچەڕۆ |
roket, sarox, hewa-avêşk
|
| hewandinewe |
ھەواندنەوە |
vehewandin, xwedî kirin, xudan kirin, matî jê kirin, sereguhiya yekî kirin
|
| hewanewe |
ھەوانەوە |
vehewîn, tebitîn, hedinîn, sekinîn, rehet bûn, rawestîn, li cihê xwe man
|
| hewawî, hewawî |
ھەواوی، ھەواوی |
fekirin, hêvkirin, berêxwedan, nerîn, nihêrtin
|
| hewawîlke, hewawîlke |
ھەواویلکە، ھەواویلکە |
1) hewayîk, eriyal 2) roet, sarox, hewa-avêşk
|
| hewar |
ھەوار |
war, kamp, lêmangeh, havîngeh, cihê havînan koçer yan seyranî lê dijîn
|
| hewarge |
ھەوارگە |
wargeh, havîngeh, kamp, aqar, kûngeh, kongeh
|
| hewarî |
ھەواری |
kûn, kon, xîvet, çadir
|
| hewayî |
ھەوایی |
hewayî, seqayî, siqayî; bayî; esmanî
|
| Hewbira |
ھەوبرا |
bn Hewtewane
|
| hewcarr |
ھەوجاڕ |
hevcarr, gasin
|
| hewcoş |
ھەوجۆش |
1) asinê / hesinê helandî 2) mesîn, misînk
|
| hewda |
ھەودا |
ben, dezî, benik, rîs, ta
|
| hewell |
ھەوەڵ |
pêşîn, ewil, yekem
|
| hewes |
ھەوەس |
hewes, daxwaz, arezû, hêvî, çêj, tam, xwestina tiştekî pirr / ji dil
|
| ~ lê bûn |
~ لێ بوون |
ji dil xwestin, hewes hebûn
|
| hewesdar, heweskar |
ھەوەسدار، ھەوەسکار |
dilxwaz, hewesdar, biarezû, dilsoz, dildar, kesa/ê tiştekî pirr / ji dil dixwaze
|
| hewê |
ھەوێ |
hewî, jina mêrê wê jinek yan çend jinên dî jî hebin ji wan jinan re hewî ye, ew hewiyên hev in
|
| hewên |
ھەوێن |
hêvên, haveyn, dermankek e dikin nav hevîr daku hevîr pê pif bibe û kêrî pehtina nan bêt
|
| hewînc |
ھەوینج |
giyayek derman e
|
| hewînewe |
ھەوینەوە |
bn hewanewe
|
| hewîr |
ھەویر |
hevîr, hêvîr, ar û av û hêvênê têkilî hev hatine kirin daku nan jê bêt çêkirin
|
| hewll, hewll |
ھەوڵ، ھەوڵ |
koşîn, hewl, têkoşîn, lê xebitîn, koşîş, cehd, ceribandin, mihawele
|
| ~ dan |
~ دان |
koşîn, tê koşîn, hewl dan, mihawele kirin, lê xebitîn, cehd dan
|
| hewr |
ھەور |
ewr, 'ewr
|
| hewramî, hewramanî |
ھەورامی، ھەورامانی |
hewramî: zaravaya hewramî ya kurdî; her tiştê / kesa/ê ji herêma Hewraman ya Kurdistanê
|
| hewraz |
ھەوراز |
evraz, berjor
|
| ~ û nişêw |
~ و نشێو |
evrazî û nişîvî
|
| hewreballa |
ھەورەباڵا |
balexane, avahiyên bilindiya wan digihe ber ewran
|
| hewretirîşqe |
ھەورەتریشقە |
birûsk, şirqîna ewran
|
| hewrîs |
ھەوریس |
(dara) qaç, hevriz, hêvriz, merx, dara kêmê
|
| hewsar |
ھەوسار |
hefsar, hevsar, benê bi serê hespan / keran û hwd tê ve tê girêdan daku pê bên kişandin yan zeft kirin; alava serkêşiyê / serkêşîpêkirinê
|
| hewselle |
ھەوسەڵە |
bênfireyî, sebr, taqet, xwegirî, baldirêjî
|
| hewş, hewşe |
ھەوش، ھەوشە |
hewş, dermal, bermal, derdorên malê (t dema bi tan / çeper / dîwar hatine tixûbkirin)
|
| hewt |
ھەوت |
heft (jimare 7, VII)
|
| hewtane |
ھەوتانە |
bn heftane
|
| hewte |
ھەوتە |
1) hefte 2) heftî, heft rojên piştî zewicînê / welidandina zarok ku bûk / dayik li gor edetan ji malê dernakeve
|
| hewtem, hewtemîn |
ھەوتەم، ھەوتەمین |
heftem, heftemîn, (di rêzê de ya / yê / yên) heftê
|
| Hewtewane |
ھەوتەوانە |
Heftbira, Termê Mexîl, Hirça Mezin (komek stêran e)
|
| hewtîr |
ھەوتیر |
demance (ya heftlibxwer)
|
| hewz |
ھەوز |
hewz, birk, birka avê
|
| hewzane |
ھەوزانە |
hewzane, heqê (bikaranîna) hewzê
|
| hey |
ھەی |
hey! hêy! ey! wey! (peyvikek bang- / fermankirinê ye): hey hawar!
|
| heya |
ھەیا |
fedî, fihêt, şerm, eyb, heya
|
| heybet |
ھەیبەت |
hêbet, heybet, sosret, seyr, ecêb
|
| heyf |
ھەیف |
heyf, mixabin
|
| heynî |
ھەینی |
în, eynî, cum'e, roja xutbeyê, ji rojên hefteyê ya piştî pêncşemê û berî şemiyê
|
| heyran |
ھەیران |
1) heyran, gorî, qurban, kesa/ê wa pirr ji tiştekî / kesekî hez dike ku dikare xwe jê re bike gorî / qurban 2) heyranok, heyran, birrek stranên kurdî ye
|
| heys |
ھەیس |
heyîn, hebûn
|
| heyş |
ھەیش |
jiyan, derbara jiyanê, îdareya jiyanê, meşîna / meşandina jiyanê
|
| ~ pê hellgirtin |
~ پێ ھەڵگرتن |
jiyan lê dijwar kirin
|
| heyşo |
ھەیشۆ |
fehêt, fedî, şerm, eyb
|
| ~ lê hellgîran |
~ لێ ھەڵگیران |
xwe di bêşermiyê danîn, derpiyê xwe dan ser milê xwe, mîna bêşerman kirin
|
| heytar |
ھەیتار |
bn kêr
|
| heyte |
ھەیتە |
1) nesefandî, venebijartî 2) polîs 3) komek leşkerên osmanî
|
| heytûhot, heytûhût |
ھەیتووھۆت، ھەیتووھووت |
dengûdor, heytûhot, heysûbeys, deng û qerebalix zêde û bêwate
|
| heywan |
ھەیوان |
1) eywan, bersifk, sefik 2) şaneşîn, balkon
|
| heywan |
ھەیوان |
heywan, lawir, ajal
|
| heywanan |
ھەیوانان |
havîn, dema mirov dikare li eywanan binive (ji derengî biharê ta berpayizê)
|
| heywanat |
ھەیوانات |
heywanet, koma / civata lawiran / ajalan / heywanan
|
| heyzeran |
ھەیزەران |
heyzeran, rûl, qamûş
|
| hez |
ھەز |
hez, viyan, xwestin, evîn, hêvî, daxwaz
|
| ~ lê bûn |
~ لێ بوون |
çêtirandin, hez lê bûn, viyan, xwestin
|
| ~ lê kirdin |
~ لێ کردن |
jê hez kirin, hez jê kirin
|
| ~ û nahez |
~ و ناھەز |
dost û dijmin
|
| hezar |
ھەزار |
hezar, hizar (jimare 1000, M)
|
| hezare |
ھەزارە |
hezarsal, hezare, mîlenyûm
|
| hezarem, hezaremîn |
ھەزارەم، ھەزارەمین |
hezarem, hezaremîn, (di rêzê de) ya / yê hezarê
|
| hezaryek |
ھەزاریەک |
hezaryek, hezarêk, yek ji hezaran, 1/1000
|
| hezbêle |
ھەزبێلە |
giyaderman, davûderman, giyayên wek derman tên bikaranîn
|
| hezîran, hezîran |
ھەزیران، ھەزیران |
pûşber, hezîran, 6em meh ji salnameya romî
|
| hezm |
ھەزم |
helandin (t ya xwarinê)
|
| ~ bûn |
~ بوون |
(xwarin) helîn / hatin helandin
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
(xwarin) helandin
|
| hezret |
ھەزرەت |
1) hezret, amadeyî, hazirî 2) hezret, rêzdar, birêz, hêja
|
| hê |
ھێ |
navê tîpa H / h
|
| hê |
ھێ |
navê tîpa H / h
|
| hêdere |
ھێدەرە |
bn gamêş
|
| hêdiz |
ھێدز |
aciz
|
| hêdî |
ھێدی |
hêdî, dijw. zû, pît, bilez, hêl
|
| hêl |
ھێل |
hêl, qaqûle
|
| hêll |
ھێڵ |
xet, rêz, hêl; ray, rê
|
| ~î asinî |
~ی ئاسنی |
rayên asinî, asinrê, asinên / hesinên trên li ser dimeşin
|
| hêllan |
ھێڵان |
hêlan, hêliştin, rê dan, hiştin
|
| hêlane |
ھێلانە |
hêlîn, cihê firrinde hêkên xwe tê de diparêzin
|
| hêlim |
ھێلم |
zeliqek, çirrek, demûş, debûş, lehîm, girek
|
| hêlînc |
ھێلینج |
êlinc, ilq
|
| ~ dan |
~ دان |
ilqîn, êlincîn, êlinc kirin / dan
|
| hêliz |
ھێلز |
heliz (navê giyayekê ye)
|
| hêllkarî |
ھێڵکاری |
grafîk, xetkarî, hêlkarî
|
| hêlke |
ھێلکە |
hêk; (hî masiyan) xerz, xirz; (gun) hêlik, gun, ritil
|
| hêlkewron |
ھێلکەورۆن |
hêkrûn
|
| hêlkeyî |
ھێلکەیی |
hêkî, (tişta dirûvê / şikilê wê) mîna hêkê
|
| hêma (1) |
ھێما (١) |
nîşan, hêma, remz, sembol, nîşe
|
| hêma (2) |
ھێما (٢) |
bn hêşta
|
| hêmayî |
ھێمایی |
sembolîk, hêmayî, nîşeyî, remzî
|
| hêmin |
ھێمن |
aram, rehet, nerm, hêdî
|
| hêminî |
ھێمنی |
aramî, rehetî, nermî, hêdîkî
|
| hênan |
ھێنان |
anîn, înan, hînan
|
| ~e dî |
~ە دی |
bi cî anîn, kirin rastî
|
| hênanewe |
ھێنانەوە |
1) vegerandin, anîn ve, dîsan anîn 2) ji devê xwe avêtin (zû piştî ku bo xwarinê xistiye devê xwe)
|
| hêncan |
ھێنجان |
bn hellhêncan
|
| hêre |
ھێرە |
bn êre
|
| hêriş |
ھێرش |
êriş, biserdegirtin, pelamar
|
| hêro |
ھێرۆ |
hêro (navê gulekê ye)
|
| hêwer |
ھێوەر |
tî, birayê mêrê kesekê
|
| hêriş |
ھێرش |
êriş
|
| hêstir |
ھێستر |
bn êstir
|
| hêş |
ھێش |
bn gasin
|
| hêşta |
ھێشتا |
hê, hê jî, hîn, hîna, hêşta, ta niha, heta noke
|
| hêştin |
ھێشتن |
hêlan, hêliştin, rê dan, hiştin
|
| hêşû |
ھێشوو |
wîşî, guşî (yê tirî / xurmeyê)
|
| hêşxan |
ھێشخان |
aşxane, odeya xwiraka malê tê ve têt parastin
|
| hêwaş |
ھێواش |
hêdî (tişta / mirovê pêdivî bi demek dirêj heye ta ku biqewime / bibe / bike), dijw. zû, bilez, lezgîn, pît, hêl; hêdî, rehet, aram, tena
|
| hêwaşî |
ھێواشی |
hêdîtî, rehetî, tenahî, aramî
|
| hêwaşkar |
ھێواشکار |
(mirova/ê yan tiştê - t dermanê -) hêdîker, tenaker, rehetker, aramker
|
| hêwer |
ھێوەر |
tî, birayê mêrê kesekê
|
| hêwerjin |
ھێوەرژن |
jintî, jinên tiyên kesekî
|
| hêwerza |
ھێوەرزا |
(kiç) keçtî, keçên birayên mêrê kesekê; (kurr) kurrtî, kurrên birayên mêrê kesekê
|
| hêwir |
ھێور |
1) rehet, aram, tena 2) objektîv, hêwir, dûrî hestên kesînî / şexsî
|
| hêwirane |
ھێورانە |
1) bi rehetî, bi aramî, bi tenahî 2) bi objektîvî, hêwirane
|
| hêwîrî |
ھێویری |
1) rehetî, aramî, tenahî 2) objektîvî, hêwirî
|
| hêz |
ھێز |
hêz, quwet, şiyan, xurtî, taqet
|
| hêza |
ھێزا |
pûjan, pûşan, tihtawik, nane, ne'ne
|
| hêzim |
ھێزم |
êzing, tirrik, darên sotinê / şewitandinê
|
| hikûmet |
ھکوومەت |
hikûmet, hukumet, civata wezîran (û serokkomar), serokatiya dewletê, rêveberiya dewletê
|
| hil |
ھل |
qebûl, pesend, razîbûn
|
| hisêb |
ھسێب |
hesab, hisêb
|
| hizb |
ھزب |
partî, hizb
|
| hizir, hizr |
ھزر، ھزر |
hizir, fikir, raman, pûnij
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
hizirîn, fikirîn, ramîn, pûnijîn
|
| hizirî, hizrî |
ھزری، ھزری |
hizirî, hizrî, ramanî, fikirî, pûnijî
|
| hî |
ھی |
yê, ya; yên ew nan hî min e ew nan yê min e, eme awe hî êwe niye Ev av ne ya we ye, kitêbekanî sur hî ew in Pirtûkên sor yên wî ne
|
| hîkmet |
ھیکمەت |
hikmet, hişmendî, aqildarî, hişyarî; hiş, aqil
|
| hîlandin |
ھیلاندن |
hîrrandin, hîrre-hîrr kirin, dengê hespan kirin
|
| hîle (1) |
ھیلە (١) |
lêb, hîle, lêhb, xap, xapandin, fêl, fen
|
| be ~ |
بە ~ |
1) bi hîle 2) bîlasebeb, bê ti sedemekê
|
| hîle (2), hîlehîl |
ھیلە (٢)، ھیلەھیل |
hîrre-hîrr, dengê bilind yê hespan
|
| hîlke, hîlkehîlk |
ھیلکە، ھیلکەھیلک |
hîl, hîlhîl, tîq, tîqtîq, tîrqetîrq, kenê bêterz
|
| hîç |
ھیچ |
qet, ti, hîç, çu; neti, netitişt
|
| hîçî |
ھیچی |
hîçî, tineyî, çineyî, çuneyî, ne-ti-tiştî
|
| hîdayet |
ھیدایەت |
rêberî, rênîşandan, hîdayet
|
| hîlak |
ھیلاک |
westayî, mandî, betilî, kerrixî; mirin, hîlak
|
| hîmet |
ھیمەت |
koşîn, koşîş, hewl, cehd, hîmet, berxwedan
|
| hîn (1) |
ھین (١) |
ewk, ewê-dî, ewa-dî, ew-çî-ke, ewkê, ewka, filanok
|
| hîn (2) |
ھین (٢) |
hîn, fêr, ilim, ders, wane
|
| ~ bûn |
~ بوون |
hîn bûn, fêr bûn, elimîn, ders / wane (ji tiştekî / kesekî) wergirtin
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
hîn kirin, fêr kirin, elimandin, ders / wane dan (yekî)
|
| hînce, hînce |
ھینجە، ھینجە |
kit, hece, tîp, herf
|
| ~ kirdin |
~ کردن |
kitandin, hece kirin, tîp bi tîp / herf bi herf gotin
|
| hîr |
ھیر |
gêjok, peledîn, sergêjok
|
| hîsab |
ھیساب |
hesab; matematîk
|
| hîwa |
ھیوا |
hêvî, umêd, awat, hîvî; daxwaz; xwestek.
|
| hîwabirraw |
ھیوابڕاو |
bêhêvî, hêvîşkestî, hêvînemayî
|
| hîwadar |
ھیوادار |
hêvîdar, umêdewar, bihêvî
|
| hîy... |
ھیی... |
bn hiy...
|
| hîz |
ھیز |
hîz (h wek heft), qehbe, gander, qehbik, xwefiroş, bêşerm, rûreş
|
| hîzane |
ھیزانە |
hîzane, bi bêşermî, wek qehbikan
|
| hîze |
ھیزە |
pîst, çerm, post (t yê reş bo têdeparastina rûn)
|
| hîzell |
ھیزەڵ |
neşê, nekar, kesa/ê nikare / neşê tiştekî bike
|
| hîzêtî |
ھیزێتی |
hîzî, hîzîtî, karê hîzan
|
| ho (1) |
ھۆ (١) |
sedem, sebeb, faktor, say, bone, mak, hîm, hêm, hêman, şert, merc
|
| ~ danewe |
~ دانەوە |
xêr dan, berhem dan, ber dan, bereket dan, hêjayî tiştekî bûn
|
| ~ kirdinewe |
~ کردنەوە |
bi kêr hatin, kêrhatî bûn
|
| be ~ |
بە ~ |
ji ber: Be hoy ewe min nayem Ji ber wê / wî / hindê ez nayêm
|
| ho (2) |
ھۆ (٢) |
ho! hê! hêy! (peyvikek e bo bang-, ferman- yan hişyarkirinê têt bikaranîn): Ho kurre wa meke! Ho kurro, wa neke!
|
| hobe: be ~ |
ھۆبە: بە ~ |
bi hev re, li gel hev, tev, pevre, pêkve, vêkre
|
| hodar |
ھۆدار |
hîmdar, mantiq, lojîk, tişta sedema xwe ya asayî yan diyar heye û dikare bêt famkirina ka çima wa ye yan wa dibe
|
| hocene |
ھۆجەنە |
niviştî, nivişte
|
| hode |
ھۆدە |
ode, jore
|
| hogir |
ھۆگر |
pêvek, pêrek (tişta bi tiştek dî ve ye yan li gel wê ye); hogir, heval û hogir
|
| hokar |
ھۆکار |
hîmker, bandorker, sedem, sebeb
|
| hokill |
ھۆکڵ |
xizmetkar, berdestk; xulam, noker
|
| hol |
ھۆل |
kotan, cihê tankirî / çepekirî bo parastina pez yan terş tê ve
|
| holl (1) |
ھۆڵ (١) |
hol, hal, salon
|
| holl (2): çoll û holl |
ھۆڵ (٢): چۆڵ و ھۆڵ |
çol û hol, virtîvala, cihê ti tişt lê ne
|
| hol |
ھۆل |
hol [h wek heft], nezan, gêjelok, xwelîbiser, peledîn, ti-nizan, çu-nizan
|
| hole |
ھۆلە |
bn gêre
|
| holik, holk |
ھۆلک، ھۆلک |
kolik, holik, koxik, xanîk (yê biçûk û bêserûber)
|
| hon |
ھۆن |
kezî, hûn
|
| honer |
ھۆنەر |
helbestvan, hozanvan, helbestnivîs
|
| honîn, honînewe |
ھۆنین، ھۆنینەوە |
hûnandin, vehûnandin, kezî çêkirin / saz kirin / durist kirin; hûnandin, helbest danîn / nivîsîn / amade kirin / saz kirin
|
| honraw, honrawe |
ھۆنراو، ھۆنراوە |
hûnandî, vehûnandî, helbest, hozan
|
| hoqe, hoqe |
ھۆقە، ھۆقە |
hoqe, yekîneyek pîvanê ya nêzî 0,3 kîlogramî ye
|
| horr |
ھۆڕ |
têrr, çewal, tûrik, kîs, telîs, torbe
|
| horrin |
ھۆڕن |
horrin, tûtik, dengê agadarkirinê yê tirimpêlan û hin tiştên dî
|
| hordû |
ھۆردوو |
artêş, ordî, leşker, cêş, esker
|
| horre |
ھۆڕە |
hoo! boo! wiştê-êê lelo! (bo mêran) wiştê-êê lelê! (bo jinan) (dengê li dijî kirinên kesekî bi armanca ku ew kirin nayên pejirandin yan jî kesa/ê dike "boo!" yan "hoo!" pê ne razî ye)
|
| horêşe |
ھۆرێشە |
bn rêwî
|
| horî |
ھۆری |
horî, zeriyên biheştê, keçên bedew / pak / xama li biheştê
|
| horte |
ھۆرتە |
edet, banek, irf û edet, torre
|
| hoş (1) |
ھۆش (١) |
hiş, , hay, bîr, mejî
|
| hoş (2) |
ھۆش (٢) |
şoş! şoş kero! şoşe were! (bangkirina li keran)
|
| hoşbirr |
ھۆشبڕ |
hişbirr, bêhişker, haybirr, bêhayker
|
| hoşmend |
ھۆشمەند |
hişmend, hişyar, haydar, aqildar, biaqil, têgihiştî, zana, ronakbîr, rewşenbîr
|
| hoşmendî |
ھۆشمەندی |
hişmendî, hişyarî, haydarî, aqildarî, biaqilî, têgihiştinî, zanayî, ronakbîrî, rewşenbîrî
|
| hoşyar |
ھۆشیار |
hişyar, haydar, kesa/ê hay ji xwe heye; şiyar, kesa/ê ne di xew e
|
| hoşyarane |
ھۆشیارانە |
hişyarane, haydarane, bi hişyarî, bi haydarî
|
| hoşyarî |
ھۆشیاری |
hişyarî, haydarî; şiyarî, nedixewî
|
| how |
ھۆو |
ha! belê! te çi ye! (bersiva ho (2) )
|
| hoz |
ھۆز |
hoz, êl, eşîr, binemal, ûcax
|
| hozkî |
ھۆزکی |
hozkî, êlkî, eşîrkî, binemalkî, bi hozî
|
| hozan |
ھۆزان |
hişmend, hişyar, aqildar, zana, xwenda, zanyar, têgihiştî, dinyadîtî
|
| hozanî |
ھۆزانی |
hişmendî, hişyarî, aqildarî, zanayî, xwendayî, zanyarî, têgihiştinî, dinyadîtinî
|
| htd |
ھتد |
(kurbêje ji heta diwayî) hwd, her wek dî, her wek wan
|
| hucet |
ھوجەت |
bn hêz, zor
|
| hucre |
ھوجرە |
hucre, odek, odeya biçûk
|
| huje |
ھوژە |
giyayek e şorbe jê têt çêkirin
|
| hukim, hukm |
ھوکم، ھوکم |
1) hukim, hikim, ferman, desthilat, rêveberî, serokatî 2) daraz, hukim, biryara dadgehê yan daîreyek dî ya fermî / resmî
|
| hukimdar |
ھوکمدار |
fermandar, hukimdar, serok, desthilatdar
|
| hukmet |
ھوکمەت |
bn hikûmet
|
| hule |
ھولە |
pîsatiya hêştiran / deveyan / sareyan
|
| hulesê |
ھولەسێ |
angaşt, îdîa
|
| hulhulî |
ھولھولی |
guherrok, xweranegir, guherrbar
|
| huma |
ھوما |
firrindeyek çîrrokane ye ku herdem piştî şewitîna xwe dîsan ji nav xweliya xwe radibe û vedijî û bûye sembola nemirina hêviyan. Di zimanên ewropî de jê re "fenîks" (bi îngilîzî "phoenix") têt gotin
|
| humellxeza |
ھومەڵخەزا |
tevlihevî, serobinî, taromarî
|
| humêd |
ھومێد |
bn umêd
|
| huner |
ھونەر |
1. huner, afirînerî, efrînerî 2. hinêr, hunêrî, şiyan, jêhatin, karîn, kanîn
|
| ~ niwandin |
~ نواندن |
hinêr / jêhatin nimandin / nîşan dan
|
| ~e ciwanekan |
~ە جوانەکان |
hunerên spehî
|
| hunerga |
ھونەرگا |
hunergeh, cihê huneran
|
| hunerî |
ھونەری |
hunerî, afirînerî
|
| hunermend |
ھونەرمەند |
hunermend, afirîner
|
| hunermendane |
ھونەرمەندانە |
hunermendane, afirînerane, bi hunermendî, wek hunermendan
|
| hunerwer |
ھونەروەر |
1. bn hunermend 2. jêhatî, bihinêr, bişiyan, hinêrwer
|
| hurde |
ھوردە |
bn hûrde
|
| hurre |
ھوڕە |
bn wurre
|
| hurrew |
ھوڕەو |
garrana berazên kûvî
|
| hurmet |
ھورمەت |
rêzgirtin, hurmet, qedirgirtin, qîmetgirtin
|
| Hurmiz |
ھورمز |
Hormiz, Hirmiz: di zerdeştiyê de xwedayek e; gerrestêra Hormiz, Jupîter
|
| hurûjan |
ھورووژان |
bn wujûwan
|
| hurûjim |
ھورووژم |
bn êriş, pelamar
|
| huştir |
ھوشتر |
hêştir, deve, sare
|
| huştirewan, huştirwan |
ھوشترەوان، ھوشتروان |
hêştirvan, siwara/ê yan xwediya/ê hêştirê / hêştiran
|
| huzeyran |
ھوزەیران |
pûşber, hezîran, xezîran, meha 6em ji salnameya romî, meha piştî gulanê û berî tîrmehê
|
| huzûr |
ھوزوور |
hizûr, pêşberî, hizûr, bi amadebûna (kesekî): le huzûrî dadga da li pêşberî dadgehê, li hizûra dadgehê
|
| hû |
ھوو |
sûde, kêr, kelk, mifa, feyde, kar, qezenc, qazanc
|
| hûha |
ھووھا |
hooha! boo! hoo! (tinazî / henek / galte pê kirin)
|
| hûhûkere |
ھووھووکەرە |
kund, bum, bim
|
| hûrr |
ھووڕ |
dengûdor, dengê bilind / nexweş
|
| hûrde |
ھووردە |
hûrde, pareyê asinî / biçûk / kêmnirx; hûr, biçûk
|
| hûrdebînî |
ھووردەبینی |
hûrnerî, tûjandin, vekolandin, hûrsehî, hûr lênerîn / vekolandin / pûnijîn bo diyarkirina rastîniya tiştekî
|
| hûş |
ھووش |
bn haşûhûş
|
| hûşe |
ھووشە |
meth, pesn, qurretî, pozbilindî
|
| hûşekar |
ھووشەکار |
metho, pesno, xwemezinker; xweperest, ezperest
|
| hût |
ھووت |
avilke, neheng, hût, balîna, mezintirîn lawirê guhandar yê avî
|
